Wojciech Jaworski / ENIAM

Parsek	parsek	subst:sg:nom:m3
(	(	interp
pc	parsek	brev:npun
)	)	interp
-	-	interp
jednostka	jednostka	subst:sg:nom:f
używana	używać	ppas:sg:nom:f:imperf:aff
w	w	prep:loc:nwok
astronomii	astronomia	subst:sg:loc:f
definiowana	definiować	ppas:sg:nom:f:imperf:aff
jako	jako	prep:nom
odległość	odległość	subst:sg:nom:f
,	,	interp
z	z	prep:gen:nwok
której	który	adj:sg:gen:f:pos
jedna	jeden	adj:sg:nom:f:pos
jednostka	jednostka	subst:sg:nom:f
astronomiczna	astronomiczny	adj:sg:nom:f:pos
(	(	interp
tj	to jest	brev:pun
.	.	interp
średnia	średni	adj:sg:nom:f:pos
odległość	odległość	subst:sg:nom:f
Ziemi	Ziemia	subst:sg:gen:f
od	od	prep:gen:nwok
Słońca	Słońce	subst:sg:gen:n
)	)	interp
jest	być	fin:sg:ter:imperf
widoczna	widoczny	adj:sg:nom:f:pos
pod	pod	prep:inst:nwok
kątem	kąt	subst:sg:inst:m3
jednej	jeden	adj:sg:gen:f:pos
sekundy	sekunda	subst:sg:gen:f
łuku	łuk	subst:sg:gen:m3
.	.	interp
Promieniowanie	promieniowanie	subst:sg:nom:n
tła	tło	subst:sg:gen:n
(	(	interp
promieniowanie	promieniowanie	subst:sg:nom:n
resztkowe	resztkowy	adj:sg:nom:n:pos
)	)	interp
-	-	interp
mikrofalowe	mikrofalowy	adj:sg:nom:n:pos
promieniowanie	promieniowanie	subst:sg:nom:n
elektromagnetyczne	elektromagnetyczny	adj:sg:nom:n:pos
wypełniające	wypełniać	pact:sg:nom:n:imperf:aff
całą	cały	adj:sg:acc:f:pos
przestrzeń	przestrzeń	subst:sg:acc:f
Wszechświata	wszechświat	subst:sg:gen:m3
,	,	interp
które	który	adj:sg:nom:n:pos
jest	być	fin:sg:ter:imperf
pozostałością	pozostałość	subst:sg:inst:f
po	po	prep:loc
Wielkim	wielki	adj:sg:loc:m3:pos
Wybuchu	wybuch	subst:sg:loc:m3
.	.	interp
Rewolucja	rewolucja	subst:sg:nom:f
naukowa	naukowy	adj:sg:nom:f:pos
na	na	prep:loc
przełomie	przełom	subst:sg:loc:m3
XIX	XIX	adj:sg:gen:n:pos
i	i	conj
XX	XX	adj:sg:gen:n:pos
stulecia	stulecie	subst:sg:gen:n
zburzyła	zburzyć	praet:sg:f:perf
stary	stary	adj:sg:acc:m3:pos
porządek	porządek	subst:sg:acc:m3
.	.	interp
Mechanika	mechanika	subst:sg:nom:f
Newtonowska	Newtonowski	adj:sg:nom:f:pos
została	zostać	praet:sg:f:perf
zastąpiona	zastąpić	ppas:sg:nom:f:perf:aff
teorią	teoria	subst:sg:inst:f
względności	względność	subst:sg:gen:f
i	i	conj
mechaniką	mechanika	subst:sg:inst:f
kwantową	kwantowy	adj:sg:inst:f:pos
,	,	interp
ale	ale	conj
nadal	nadal	adv
nie	nie	qub
było	być	praet:sg:n:imperf
czym	co	subst:sg:inst:n
zastąpić	zastąpić	inf:perf
dotychczasowego	dotychczasowy	adj:sg:gen:m3:pos
obrazu	obraz	subst:sg:gen:m3
kosmosu	kosmos	subst:sg:gen:m3
.	.	interp
Tym	ten	adj:sg:inst:m3:pos
razem	raz	subst:sg:inst:m3
całkowicie	całkowicie	adv:pos
samotnie	samotnie	adv:pos
przełomu	przełom	subst:sg:gen:m3
dokonał	dokonać	praet:sg:m1:perf
Albert	Albert	subst:sg:nom:m1
Einstein	Einstein	subst:sg:nom:m1
.	.	interp
Po	po	prep:loc
stworzeniu	stworzyć	ger:sg:loc:n:perf:aff
szczególnej	szczególny	adj:sg:gen:f:pos
teorii	teoria	subst:sg:gen:f
względności	względność	subst:sg:gen:f
,	,	interp
a	a	conj
potem	potem	adv
ogólnej	ogólny	adj:sg:gen:f:pos
teorii	teoria	subst:sg:gen:f
względności	względność	subst:sg:gen:f
była	być	praet:sg:f:imperf
to	to	pred
jego	on	ppron3:sg:gen:m1:ter:akc:npraep
trzecia	trzeci	adj:sg:nom:f:pos
wielka	wielki	adj:sg:nom:f:pos
rewolucja	rewolucja	subst:sg:nom:f
.	.	interp
Newtonowska	Newtonowski	adj:sg:nom:f:pos
fizyka	fizyka	subst:sg:nom:f
miała	mieć	praet:sg:f:imperf
tak	tak	adv:pos
poważne	poważny	adj:pl:acc:m3:pos
kłopoty	kłopot	subst:pl:acc:m3
ze	z	prep:inst:wok
znalezieniem	znaleźć	ger:sg:inst:n:perf:aff
odpowiedzi	odpowiedź	subst:pl:gen:f
na	na	prep:acc
te	ten	adj:pl:acc:n:pos
pytania	pytanie	subst:pl:acc:n
,	,	interp
że	że	comp
pojawiły	pojawić	praet:pl:f:perf
się	się	qub
nawet	nawet	qub
,	,	interp
nieśmiałe	nieśmiały	adj:pl:nom:f:pos
co	co	comp
prawda	prawda	subst:sg:nom:f
,	,	interp
próby	próba	subst:pl:nom:f
zmodyfikowania	zmodyfikować	ger:sg:gen:n:perf:aff
prawa	prawo	subst:sg:gen:n
grawitacji	grawitacja	subst:sg:gen:f
Newtona	Newton	subst:sg:gen:m1
,	,	interp
tak	tak	adv:pos
aby	aby	comp
tych	ten	adj:pl:gen:m3:pos
paradoksów	paradoks	subst:pl:gen:m3
uniknąć	uniknąć	inf:perf
.	.	interp
Jednakże	jednakże	conj
takie	taki	adj:pl:nom:f:pos
doraźne	doraźny	adj:pl:nom:f:pos
poprawki	poprawka	subst:pl:nom:f
zwykle	zwykle	adv:pos
nie	nie	qub
znajdują	znajdować	fin:pl:ter:imperf
uznania	uznanie	subst:sg:gen:n
w	w	prep:loc:nwok
oczach	oko	subst:pl:loc:n
uczonych	uczony	subst:pl:gen:m1
i	i	conj
także	także	qub
tym	ten	adj:sg:inst:m3:pos
razem	raz	subst:sg:inst:m3
próby	próba	subst:pl:nom:f
te	ten	adj:pl:nom:f:pos
zostały	zostać	praet:pl:f:perf
szybko	szybko	adv:pos
zaniechane	zaniechać	ppas:pl:nom:f:perf:aff
.	.	interp
Nukleosynteza	nukleosynteza	subst:sg:nom:f
-	-	interp
proces	proces	subst:sg:nom:m3
powstawania	powstawać	ger:sg:gen:n:imperf:aff
jąder	jądro	subst:pl:gen:n
atomowych	atomowy	adj:pl:gen:n:pos
w	w	prep:loc:nwok
wyniku	wynik	subst:sg:loc:m3
łączenia	łączyć	ger:sg:gen:n:imperf:aff
się	się	qub
protonów	proton	subst:pl:gen:m3
i	i	conj
neutronów	neutron	subst:pl:gen:m3
.	.	interp
Na	na	prep:loc
wczesnych	wczesny	adj:pl:loc:m3:pos
etapach	etap	subst:pl:loc:m3
ewolucji	ewolucja	subst:sg:gen:f
Wszechświata	wszechświat	subst:sg:gen:m3
miała	mieć	praet:sg:f:imperf
miejsce	miejsce	subst:sg:acc:n
tzw	tak zwany	brev:pun
.	.	interp
nukleosynteza	nukleosynteza	subst:sg:nom:f
pierwotna	pierwotny	adj:sg:nom:f:pos
,	,	interp
czyli	czyli	conj
tworzenie	tworzyć	ger:sg:nom:n:imperf:aff
się	się	qub
jąder	jądro	subst:pl:gen:n
pierwiastków	pierwiastek	subst:pl:gen:m3
lekkich	lekki	adj:pl:gen:m3:pos
.	.	interp
Jądra	jądro	subst:pl:nom:n
pierwiastków	pierwiastek	subst:pl:gen:m3
cięższych	ciężki	adj:pl:gen:m3:com
powstały	powstać	praet:pl:n:perf
w	w	prep:loc:nwok
wyniku	wynik	subst:sg:loc:m3
reakcji	reakcja	subst:pl:gen:f
termojądrowych	termojądrowy	adj:pl:gen:f:pos
we	w	prep:loc:wok
wnętrzach	wnętrze	subst:pl:loc:n
gwiazd	gwiazda	subst:pl:gen:f
.	.	interp
Oddziaływania	oddziaływanie	subst:pl:nom:n
fizyczne	fizyczny	adj:pl:nom:n:pos
-	-	interp
oddziaływania	oddziaływanie	subst:pl:nom:n
,	,	interp
które	który	adj:pl:nom:n:pos
określają	określać	fin:pl:ter:imperf
dynamikę	dynamika	subst:sg:acc:f
wszystkich	wszystek	adj:pl:gen:m3:pos
procesów	proces	subst:pl:gen:m3
zachodzących	zachodzić	pact:pl:gen:m3:imperf:aff
we	w	prep:loc:wok
Wszechświecie	wszechświat	subst:sg:loc:m3
.	.	interp
Istnieją	istnieć	fin:pl:ter:imperf
cztery	cztery	num:pl:nom:n:congr
podstawowe	podstawowy	adj:pl:nom:n:pos
oddziaływania	oddziaływanie	subst:pl:nom:n
ERROR :		:interp
grawitacyjne	grawitacyjny	adj:sg:nom:n:pos
,	,	interp
elektromagnetyczne	elektromagnetyczny	adj:sg:nom:n:pos
,	,	interp
silne	silny	adj:sg:nom:n:pos
jądrowe	jądrowy	adj:sg:nom:n:pos
i	i	conj
słabe	słaby	adj:sg:nom:n:pos
jądrowe	jądrowy	adj:sg:nom:n:pos
.	.	interp
Może	może	qub
ta	ten	adj:sg:nom:f:pos
nazwa	nazwa	subst:sg:nom:f
jest	być	fin:sg:ter:imperf
trochę	trochę	adv
nieszczęśliwa	nieszczęśliwy	adj:sg:nom:f:pos
,	,	interp
bo	bo	comp
nasuwa	nasuwać	fin:sg:ter:imperf
przypuszczenie	przypuszczenie	subst:sg:acc:n
,	,	interp
że	że	comp
Einstein	Einstein	subst:sg:nom:m1
występuje	występować	fin:sg:ter:imperf
przeciwko	przeciwko	prep:dat
absolutności	absolutność	subst:sg:dat:f
poznania	poznanie	subst:sg:gen:n
,	,	interp
że	że	comp
poznanie	poznanie	subst:sg:nom:n
jest	być	fin:sg:ter:imperf
względne	względny	adj:sg:nom:n:pos
,	,	interp
ale	ale	conj
zwróćmy	zwrócić	impt:pl:pri:perf
na	na	prep:acc
to	to	subst:sg:acc:n
baczną	baczny	adj:sg:acc:f:pos
uwagę	uwaga	subst:sg:acc:f
ERROR :		:interp
zasada	zasada	subst:sg:nom:f
względności	względność	subst:sg:gen:f
,	,	interp
tak	tak	adv:pos
jak	jak	adv:pos
obowiązuje	obowiązywać	fin:sg:ter:imperf
ona	on	ppron3:sg:nom:f:ter:akc:npraep
w	w	prep:loc:nwok
fizyce	fizyka	subst:sg:loc:f
,	,	interp
do	do	prep:gen
niczego	nic	subst:sg:gen:n
takiego	taki	adj:sg:gen:n:pos
nie	nie	qub
prowadzi	prowadzić	fin:sg:ter:imperf
.	.	interp
Mówi	mówić	fin:sg:ter:imperf
ona	on	ppron3:sg:nom:f:ter:akc:npraep
przecież	przecież	qub
,	,	interp
że	że	comp
prawa	prawo	subst:pl:nom:n
fizyki	fizyka	subst:sg:gen:f
nie	nie	qub
zależą	zależeć	fin:pl:ter:imperf
od	od	prep:gen:nwok
wyboru	wybór	subst:sg:gen:m3
układu	układ	subst:sg:gen:m3
odniesienia	odniesienie	subst:sg:gen:n
,	,	interp
że	że	comp
właśnie	właśnie	qub
nie	nie	qub
są	być	fin:pl:ter:imperf
względne	względny	adj:pl:nom:n:pos
.	.	interp
Mogła	móc	praet:sg:f:imperf
by	by	qub
się	się	qub
równie	równie	adv:pos
dobrze	dobrze	adv:pos
nazywać	nazywać	inf:imperf
zasadą	zasada	subst:sg:inst:f
bezwzględności	bezwzględność	subst:sg:gen:f
,	,	interp
oszczędziło	oszczędzić	praet:sg:n:perf
by	by	qub
to	to	subst:sg:nom:n
wielu	wiele	num:pl:gen:f:congr
dyskusji	dyskusja	subst:pl:gen:f
polegających	polegać	pact:pl:gen:f:imperf:aff
na	na	prep:loc
nieporozumieniach	nieporozumienie	subst:pl:loc:n
.	.	interp