Wojciech Jaworski / ENIAM

Punktem	punkt	subst:sg:inst:m3
wyjścia	wyjście	subst:sg:gen:n
dla	dla	prep:gen
myśli	myśl	subst:sg:gen:f
chrześcijańskiej	chrześcijański	adj:sg:gen:f:pos
było	być	praet:sg:n:imperf
uświadomienie	uświadomić	ger:sg:nom:n:perf:aff
sobie	siebie	siebie:dat
odrębności	odrębność	subst:sg:gen:f
chrześcijaństwa	chrześcijaństwo	subst:sg:gen:n
wobec	wobec	prep:gen
objawienia	objawienie	subst:sg:gen:n
Mojżeszowego	mojżeszowy	adj:sg:gen:n:pos
.	.	interp
Mimo	mimo	prep:acc
to	to	subst:sg:acc:n
pierwsza	pierwszy	adj:sg:nom:f:pos
literatura	literatura	subst:sg:nom:f
chrześcijańska	chrześcijański	adj:sg:nom:f:pos
odtwarza	odtwarzać	fin:sg:ter:imperf
formy	forma	subst:pl:acc:f
literackie	literacki	adj:pl:acc:f:pos
ówczesnego	ówczesny	adj:sg:gen:m3:pos
judaizmu	judaizm	subst:sg:gen:m3
.	.	interp
Znajdujemy	znajdować	fin:pl:pri:imperf
w	w	prep:loc:nwok
niej	on	ppron3:sg:loc:f:ter:akc:praep
objaśnienia	objaśnienie	subst:pl:acc:n
Starego	stary	adj:sg:gen:m3:pos
Testamentu	testament	subst:sg:gen:m3
robione	robić	ppas:pl:acc:n:imperf:aff
metodą	metoda	subst:sg:inst:f
rabinistyczną	rabinistyczny	adj:sg:inst:f:pos
.	.	interp
Nowość	nowość	subst:sg:nom:f
polegała	polegać	praet:sg:f:imperf
na	na	prep:loc
tym	to	subst:sg:loc:n
,	,	interp
że	że	comp
nauczyciele	nauczyciel	subst:pl:nom:m1
chrześcijańscy	chrześcijański	adj:pl:nom:m1:pos
wykazywali	wykazywać	praet:pl:m1:imperf
,	,	interp
iż	iż	comp
w	w	prep:loc:nwok
osobie	osoba	subst:sg:loc:f
Jezusa	Jezus	subst:sg:gen:m1
Chrystusa	Chrystus	subst:sg:gen:m1
wypełniły	wypełnić	praet:pl:f:perf
się	się	qub
wszystkie	wszystek	adj:pl:nom:f:pos
przepowiednie	przepowiednia	subst:pl:nom:f
proroków	prorok	subst:pl:gen:m1
.	.	interp
Pierwszym	pierwszy	adj:sg:inst:m3:pos
etapem	etap	subst:sg:inst:m3
chrześcijańskiej	chrześcijański	adj:sg:gen:f:pos
myśli	myśl	subst:sg:gen:f
teologicznej	teologiczny	adj:sg:gen:f:pos
była	być	praet:sg:f:imperf
dążność	dążność	subst:sg:nom:f
do	do	prep:gen
utrwalenia	utrwalić	ger:sg:gen:n:perf:aff
nauki	nauka	subst:sg:gen:f
Chrystusa	Chrystus	subst:sg:gen:m1
i	i	conj
apostołów	apostoł	subst:pl:gen:m1
.	.	interp
Pełne	pełny	adj:pl:nom:n:pos
następstwa	następstwo	subst:pl:nom:n
teologiczne	teologiczny	adj:pl:nom:n:pos
ekspansji	ekspansja	subst:sg:gen:f
wschodnich	wschodni	adj:pl:gen:m1:pos
autorów	autor	subst:pl:gen:m1
na	na	prep:loc
Zachodzie	Zachód	subst:sg:loc:m3
ujawniły	ujawnić	praet:pl:n:perf
się	się	qub
dopiero	dopiero	qub
wówczas	wówczas	adv
,	,	interp
gdy	gdy	adv
nowe	nowy	adj:pl:nom:n:pos
,	,	interp
tworzące	tworzyć	pact:pl:nom:n:imperf:aff
się	się	qub
środowiska	środowisko	subst:pl:nom:n
szkolne	szkolny	adj:pl:nom:n:pos
zachodnioeuropejskie	zachodnioeuropejski	adj:pl:nom:n:pos
przyswoiły	przyswoić	praet:pl:n:perf
sobie	siebie	siebie:dat
najważniejsze	ważny	adj:pl:acc:m3:sup
elementy	element	subst:pl:acc:m3
filozofii	filozofia	subst:sg:gen:f
greckiej	grecki	adj:sg:gen:f:pos
,	,	interp
podstawowe	podstawowy	adj:sg:acc:n:pos
pojęcie	pojęcie	subst:sg:acc:n
greckiej	grecki	adj:sg:gen:f:pos
metafizyki	metafizyka	subst:sg:gen:f
ERROR :		:interp
pojęcie	pojęcie	subst:sg:nom:n
przyczyny	przyczyna	subst:sg:gen:f
(	(	interp
causa	causa	subst:sg:nom:f
ERROR :		:interp
materialis	materialis	subst:sg:nom:f
,	,	interp
formalis	formalis	subst:sg:nom:f
,	,	interp
motiva	motiva	subst:sg:nom:f
,	,	interp
finalis	finalis	subst:sg:nom:f
)	)	interp
,	,	interp
materia	materia	subst:sg:nom:f
,	,	interp
forma	forma	subst:sg:nom:f
,	,	interp
substantia	substantia	subst:sg:nom:f
,	,	interp
accidens	accidens	subst:sg:nom:m3
itp	i tym podobne	brev:pun
.	.	interp
Wszystkie	wszystek	adj:pl:nom:m3:pos
one	on	ppron3:pl:nom:m3:ter:akc:npraep
znalazły	znaleźć	praet:pl:m3:perf
zastosowanie	zastosowanie	subst:sg:acc:n
w	w	prep:loc:nwok
teologii	teologia	subst:sg:loc:f
.	.	interp
Wraz	wraz	adv
z	z	prep:inst:nwok
nimi	on	ppron3:pl:inst:m3:ter:akc:praep
przyjmują	przyjmować	fin:pl:ter:imperf
się	się	qub
w	w	prep:loc:nwok
teologii	teologia	subst:sg:loc:f
metody	metoda	subst:pl:nom:f
filozoficzne	filozoficzny	adj:pl:nom:f:pos
.	.	interp
W	w	prep:loc:nwok
następstwie	następstwo	subst:sg:loc:n
tego	ten	adj:sg:gen:m3:pos
procesu	proces	subst:sg:gen:m3
dokonuje	dokonywać	fin:sg:ter:imperf
się	się	qub
racjonalizacja	racjonalizacja	subst:sg:nom:f
wiary	wiara	subst:sg:gen:f
.	.	interp
Nie	nie	qub
jest	być	fin:sg:ter:imperf
rzeczą	rzecz	subst:sg:inst:f
łatwą	łatwy	adj:sg:inst:f:pos
podsumować	podsumować	inf:perf
rezultaty	rezultat	subst:pl:acc:m3
teologicznych	teologiczny	adj:pl:gen:f:pos
prac	praca	subst:pl:gen:f
dwudziestowiecznych	dwudziestowieczny	adj:pl:gen:n:pos
pokoleń	pokolenie	subst:pl:gen:n
intelektualistów	intelektualista	subst:pl:gen:m1
katolickich	katolicki	adj:pl:gen:m1:pos
.	.	interp
Wydaje	wydawać	fin:sg:ter:imperf
się	się	qub
,	,	interp
że	że	comp
w	w	prep:loc:nwok
okresie	okres	subst:sg:loc:m3
poprzedzającym	poprzedzać	pact:sg:loc:m3:imperf:aff
Vaticanum	vaticanum	subst:sg:acc:n
II	II	adj:sg:acc:n:pos
zarysowały	zarysować	praet:pl:f:perf
się	się	qub
w	w	prep:loc:nwok
teologii	teologia	subst:sg:loc:f
dwie	dwa	num:pl:nom:f:congr
tendencje	tendencja	subst:pl:nom:f
ERROR :		:interp
z	z	prep:gen:nwok
jednej	jeden	adj:sg:gen:f:pos
strony	strona	subst:sg:gen:f
pragnienie	pragnienie	subst:sg:nom:n
ścisłego	ścisły	adj:sg:gen:m3:pos
kontaktu	kontakt	subst:sg:gen:m3
z	z	prep:inst:nwok
tradycją	tradycja	subst:sg:inst:f
,	,	interp
czyli	czyli	conj
nawrót	nawrót	subst:sg:nom:m3
do	do	prep:gen
źródeł	źródło	subst:pl:gen:n
,	,	interp
z	z	prep:gen:nwok
drugiej	drugi	adj:sg:gen:f:pos
strony	strona	subst:sg:gen:f
konfrontacja	konfrontacja	subst:sg:nom:f
i	i	conj
adaptacja	adaptacja	subst:sg:nom:f
chrześcijańskiego	chrześcijański	adj:sg:gen:n:pos
posłannictwa	posłannictwo	subst:sg:gen:n
do	do	prep:gen
potrzeb	potrzeba	subst:pl:gen:f
współczesnego	współczesny	adj:sg:gen:m3:pos
świata	świat	subst:sg:gen:m3
.	.	interp
Od	od	prep:gen:nwok
tego	ten	adj:sg:gen:m3:pos
czasu	czas	subst:sg:gen:m3
oficjalna	oficjalny	adj:sg:nom:f:pos
działalność	działalność	subst:sg:nom:f
Cerkwi	cerkiew	subst:sg:gen:f
rosyjskiej	rosyjski	adj:sg:gen:f:pos
ograniczona	ograniczyć	ppas:sg:nom:f:perf:aff
była	być	praet:sg:f:imperf
wyłącznie	wyłącznie	qub
do	do	prep:gen
kultu	kult	subst:sg:gen:m3
,	,	interp
obowiązywał	obowiązywać	praet:sg:m3:imperf
zakaz	zakaz	subst:sg:nom:m3
religijnego	religijny	adj:sg:gen:n:pos
nauczania	nauczać	ger:sg:gen:n:imperf:aff
dzieci	dziecko	subst:pl:gen:n
i	i	conj
młodzieży	młodzież	subst:sg:gen:f
,	,	interp
zamykano	zamykać	imps:imperf
masowo	masowo	adv:pos
kościoły	kościół	subst:pl:acc:m3
,	,	interp
wywożono	wywozić	imps:imperf
księży	ksiądz	subst:pl:acc:m1
.	.	interp
Równocześnie	równocześnie	adv:pos
rozwijano	rozwijać	imps:imperf
agitację	agitacja	subst:sg:acc:f
antyreligijną	antyreligijny	adj:sg:acc:f:pos
,	,	interp
która	który	adj:sg:nom:f:pos
na	na	prep:loc
początku	początek	subst:sg:loc:m3
lat	rok	subst:pl:gen:m3
trzydziestych	trzydziesty	adj:pl:gen:m3:pos
uzyskała	uzyskać	praet:sg:f:perf
monstrualne	monstrualny	adj:pl:acc:m3:pos
rozmiary	rozmiar	subst:pl:acc:m3
.	.	interp
W	w	prep:loc:nwok
takich	taki	adj:pl:loc:n:pos
warunkach	warunki	subst:pl:loc:n
wielu	wiele	num:pl:nom:m1:rec
duchownych	duchowny	subst:pl:gen:m1
decydowało	decydować	praet:sg:n:imperf
się	się	qub
na	na	prep:acc
organizowanie	organizować	ger:sg:acc:n:imperf:aff
katakumbowego	katakumbowy	adj:sg:gen:n:pos
życia	życie	subst:sg:gen:n
religijnego	religijny	adj:sg:gen:n:pos
.	.	interp
Tworzyły	tworzyć	praet:pl:f:imperf
się	się	qub
tajne	tajny	adj:pl:nom:f:pos
wspólnoty	wspólnota	subst:pl:nom:f
religijne	religijny	adj:pl:nom:f:pos
,	,	interp
klasztory	klasztor	subst:pl:nom:m3
,	,	interp
seminaria	seminarium	subst:pl:nom:n
duchowne	duchowny	adj:pl:nom:n:pos
.	.	interp
Katakumbowa	katakumbowy	adj:sg:nom:f:pos
Cerkiew	cerkiew	subst:sg:nom:f
odegrała	odegrać	praet:sg:f:perf
ważną	ważny	adj:sg:acc:f:pos
rolę	rola	subst:sg:acc:f
w	w	prep:loc:nwok
zachowaniu	zachować	ger:sg:loc:n:perf:aff
wartości	wartość	subst:pl:gen:f
chrześcijańskich	chrześcijański	adj:pl:gen:f:pos
.	.	interp
Od	od	prep:gen:nwok
końca	koniec	subst:sg:gen:m3
XVIII	XVIII	adj:sg:gen:m3:pos
w	wiek	brev:pun
.	.	interp
w	w	prep:loc:nwok
wielonarodowym	wielonarodowy	adj:sg:loc:n:pos
cesarstwie	cesarstwo	subst:sg:loc:n
austriackim	austriacki	adj:sg:loc:n:pos
widoczne	widoczny	adj:pl:nom:m3:pos
były	być	praet:pl:m3:imperf
coraz	coraz	adv
wyraźniej	wyraźnie	adv:com
przejawy	przejaw	subst:pl:nom:m3
budzenia	budzić	ger:sg:gen:n:imperf:aff
się	się	qub
poczucia	poczucie	subst:sg:gen:n
odrębności	odrębność	subst:sg:gen:f
narodowej	narodowy	adj:sg:gen:f:pos
u	u	prep:gen
poszczególnych	poszczególny	adj:pl:gen:f:pos
społeczności	społeczność	subst:pl:gen:f
i	i	conj
grup	grupa	subst:pl:gen:f
językowo	językowy	adja
-	-	interp
etnicznych	etniczny	adj:pl:gen:f:pos
.	.	interp
Odrodzenie	odrodzenie	subst:sg:nom:n
madziarskiej	madziarski	adj:sg:gen:f:pos
świadomości	świadomość	subst:sg:gen:f
narodowej	narodowy	adj:sg:gen:f:pos
,	,	interp
które	który	adj:sg:nom:n:pos
miało	mieć	praet:sg:n:imperf
oparcie	oparcie	subst:sg:acc:n
w	w	prep:loc:nwok
węgierskim	węgierski	adj:sg:loc:m3:pos
kalwinizmie	kalwinizm	subst:sg:loc:m3
,	,	interp
doprowadziło	doprowadzić	praet:sg:n:perf
do	do	prep:gen
przekształcenia	przekształcić	ger:sg:gen:n:perf:aff
cesarstwa	cesarstwo	subst:sg:gen:n
w	w	prep:acc:nwok
monarchię	monarchia	subst:sg:acc:f
austro	austriacki	adja
-	-	interp
węgierską	węgierski	adj:sg:acc:f:pos
(	(	interp
1867	1867	num:pl:nom:m3:rec
)	)	interp
.	.	interp
Od	od	prep:gen:nwok
1868	1868	adj:sg:gen:m3:pos
r	rok	brev:pun
.	.	interp
do	do	prep:gen
upadku	upadek	subst:sg:gen:m3
Austro-Węgier	Austro-Węgry	subst:pl:gen:n
w	w	prep:loc:nwok
1918	1918	adj:sg:loc:m3:pos
r	rok	brev:pun
.	.	interp
postępował	postępować	praet:sg:m3:imperf
proces	proces	subst:sg:nom:m3
bezwzględnej	bezwzględny	adj:sg:gen:f:pos
madziaryzacji	madziaryzacja	subst:sg:gen:f
królestwa	królestwo	subst:sg:gen:n
węgierskiego	węgierski	adj:sg:gen:n:pos
i	i	conj
pogłębiała	pogłębiać	praet:sg:f:imperf
się	się	qub
walka	walka	subst:sg:nom:f
Madziarów	Madziar	subst:pl:gen:m1
z	z	prep:inst:nwok
Wiedniem	Wiedeń	subst:sg:inst:m3
o	o	prep:acc
autonomię	autonomia	subst:sg:acc:f
językową	językowy	adj:sg:acc:f:pos
i	i	conj
kulturalną	kulturalny	adj:sg:acc:f:pos
.	.	interp
Widać	widać	pred
z	z	prep:gen:nwok
tego	to	subst:sg:gen:n
,	,	interp
co	co	subst:sg:acc:n
powiedziano	powiedzieć	imps:perf
,	,	interp
że	że	comp
istniały	istnieć	praet:pl:m3:imperf
wielorakie	wieloraki	adj:pl:nom:m3:pos
związki	związek	subst:pl:nom:m3
między	między	prep:inst
misjami	misja	subst:pl:inst:f
i	i	conj
cywilizacją	cywilizacja	subst:sg:inst:f
europejską	europejski	adj:sg:inst:f:pos
,	,	interp
tak	tak	adv:pos
głębokie	głęboki	adj:pl:nom:m3:pos
,	,	interp
iż	iż	comp
w	w	prep:loc:nwok
praktyce	praktyka	subst:sg:loc:f
nie	nie	qub
było	być	praet:sg:n:imperf
możliwe	możliwy	adj:sg:nom:n:pos
przyjęcie	przyjąć	ger:sg:nom:n:perf:aff
chrześcijaństwa	chrześcijaństwo	subst:sg:gen:n
bez	bez	prep:gen:nwok
jednoczesnego	jednoczesny	adj:sg:gen:n:pos
przyjęcia	przyjąć	ger:sg:gen:n:perf:aff
cywilizacji	cywilizacja	subst:sg:gen:f
europejskiej	europejski	adj:sg:gen:f:pos
,	,	interp
wraz	wraz	adv
ze	z	prep:inst:wok
wszystkimi	wszystek	adj:pl:inst:f:pos
,	,	interp
płynącymi	płynąć	pact:pl:inst:f:imperf:aff
stąd	stąd	adv
konsekwencjami	konsekwencja	subst:pl:inst:f
społecznymi	społeczny	adj:pl:inst:f:pos
,	,	interp
gospodarczymi	gospodarczy	adj:pl:inst:f:pos
i	i	conj
politycznymi	polityczny	adj:pl:inst:f:pos
.	.	interp
Konsekwencje	konsekwencja	subst:pl:nom:f
te	ten	adj:pl:nom:f:pos
ujawnią	ujawnić	fin:pl:ter:perf
się	się	qub
w	w	prep:loc:nwok
momencie	moment	subst:sg:loc:m3
,	,	interp
kiedy	kiedy	adv
układ	układ	subst:sg:nom:m3
sił	siła	subst:pl:gen:f
w	w	prep:loc:nwok
świecie	świat	subst:sg:loc:m3
zacznie	zacząć	fin:sg:ter:perf
się	się	qub
przesuwać	przesuwać	inf:imperf
na	na	prep:acc
niekorzyść	niekorzyść	subst:sg:acc:f
Europy	Europa	subst:sg:gen:f
i	i	conj
kiedy	kiedy	adv
ludy	lud	subst:pl:nom:m3
kolorowe	kolorowy	adj:pl:nom:m3:pos
zaczną	zacząć	fin:pl:ter:perf
uświadamiać	uświadamiać	inf:imperf
sobie	siebie	siebie:dat
własną	własny	adj:sg:acc:f:pos
odrębność	odrębność	subst:sg:acc:f
kulturową	kulturowy	adj:sg:acc:f:pos
.	.	interp