text_structure.xml
55.6 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
<?xml version='1.0' encoding='utf-8'?>
<teiCorpus xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
<xi:include href="PPC_header.xml" />
<TEI>
<xi:include href="header.xml" />
<text>
<body>
<div xml:id="div-1">
<u xml:id="u-1.0" who="#RafałBochenek">Pojawiła się prośba pani poseł Barbary Oliwieckiej, wbrew pierwotnej propozycji porządku obrad, aby ostatni punkt stał się punktem pierwszym. Panie przewodniczące nie zgłaszały żadnego sprzeciwu. Rozumiem, że z państwa strony też nie ma żadnych uwag. W związku z tym zaczęlibyśmy od rozpatrzenia petycji w sprawie zmiany art. 2 i 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz art. 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Byłby to punkt pierwszy. W punkcie drugim rozpatrzylibyśmy petycję w sprawie zmiany art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach w zakresie podmiotów uprawnionych do złożenia petycji. W punkcie trzecim rozpatrzylibyśmy petycję w sprawie zmian w realizacji praw do korzystania z tzw. ulgi uczniowskiej w podatku dochodowym od osób fizycznych. W punkcie czwartym rozpatrzymy petycję w sprawie zmiany przepisów ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, w celu wyliczenia z urzędu emerytur dla kobiet urodzonych w roku 1953, bez odliczeń kwot pobranych wcześniejszych emerytur. Punktem piątym będzie rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany art. 48 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego W punkcie szóstym rozpatrzymy petycję w sprawie zmiany przepisów dotyczących wynagradzania rzemieślników zatrudniających młodocianych pracowników w celu przygotowania zawodowego. W punkcie siódmym rozpatrzymy petycję w sprawie zmiany art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. Byłby to cały nasz dzisiejszy porządek obrad. Czy jest jakiś sprzeciw? Nie widzę.</u>
<u xml:id="u-1.1" who="#RafałBochenek">Szanowni państwo, zgodnie z zapowiedzią przystępujemy dzisiaj do rozpatrzenia pierwszej petycji, czyli petycji w sprawie zmiany art. 2 i 21 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych oraz art. 9 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Petycją zajmuje się pani poseł Barbara Oliwiecka. Bardzo proszę o jej zreferowanie.</u>
<u xml:id="u-1.2" who="#BarbaraOliwiecka">Celem autora petycji czy autorów petycji jest zmiana w podejściu do zatrudniania osób niepełnosprawnych, a dokładnie wprowadzenie obligatoryjnej zasady zatrudniania w jednostkach sektora publicznego osób z niepełnosprawnością w wymiarze do 6%, tak jak jest to ustawowo wymagane. 6% zatrudnienia w jednostkach pracy powyżej 25 osób, bez możliwości dokonywania wpłat na PFRON z tytułu braku spełnienia tego wymagania. To znaczy, zaraz może jaśniej to przedstawię. Sektor publiczny, tylko nadmienię, o którym mówi autor petycji, czy autorka, czy autorzy, nie mamy tego sprecyzowanego, to oznacza wszystkie jednostki przyporządkowane ze względu na przysługujące im prawo majątkowe lub prawo własności do państwa lub samorządu terytorialnego. Czyli to nie są tylko urzędy, ale to są też jednostki sektora finansów publicznych, jak przedsiębiorstwa, banki, instytuty badawcze, spółki prawa itp. Również zmiana w drugiej ustawie nakazywałaby sporządzenie wykazu osób niepełnosprawnych bezrobotnych i szukających zatrudnienia, razem z analizą ich stanu zdrowia, w sensie posiadanych przez nich kwalifikacji również i umiejętności, a także sporządzania kwartalnych sprawozdań o ilości osób, dla których winny być tworzone miejsca pracy i ilości utworzonych stanowisk pracy, na których te osoby zostały zatrudnione.</u>
<u xml:id="u-1.3" who="#BarbaraOliwiecka">Obecnie przepisy mówią o tym, że pracodawcy zatrudniający co najmniej 25 pracowników są obowiązani wpłacać składki na Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, jeśli nie mają zatrudnionych 6% pracowników z niepełnosprawnościami. Oczywiście są wyjątki, gdzie firmy mają niekiedy ten wskaźnik obniżony. Wnioskodawcy postulują, aby jednostki sektora publicznego, które wymieniłam wcześniej, powinny mieć obowiązek zatrudniania 6% osób niepełnosprawnych, bez możliwości płacenia kar z publicznych pieniędzy za ich niezatrudnianie. Dodam, że składka, którą firmy są zobowiązane odprowadzać do PFRON-u, wynosi obecnie koło 2600 zł za każdy nieobsadzony etat, a przeznaczony dla osób z niepełnosprawnością. Autorzy nazywają te wpłaty marnotrawstwem publicznych pieniędzy i żądają, żeby jednostki sektora publicznego nie miały tej możliwości, tylko obowiązek tworzenia stanowisk pracy.</u>
<u xml:id="u-1.4" who="#BarbaraOliwiecka">W tym miejscu bardzo chciałam serdecznie podziękować za bardzo dogłębną i szeroką analizę, którą wykonało Biuro Analiz Sejmowych, ono liczy ponad 22 strony. Nie przeczytam państwu tego wszystkiego, ale odniosę się do najważniejszych punktów. Oczywiście wszyscy dobrze wiemy i tutaj jest pełna zgoda, że prawo pracy jest podstawowym prawem człowieka. Mamy szereg dokumentów, które regulują te prawa również na poziomie prawa polskiego i europejskiego. Mamy też wszyscy świadomość, że Polska ma niższy niż w Europie odsetek osób z niepełnosprawnością, które podejmują pracę zarobkową. Problem jest realny i intencje wnioskodawców petycji, i tych żądań są w pełni zrozumiałe.</u>
<u xml:id="u-1.5" who="#BarbaraOliwiecka">Właśnie te prawa i wsparcie dla osób z niepełnosprawnością na rynku pracy zostały w polskim prawie zawarte w ustawie o rehabilitacji i w ustawie o promocji zatrudnienia. W opinii Biura Analiz Sejmowych jest bardzo szczegółowy i dokładny opis, w jaki sposób PFRON gwarantuje wsparcie przy zatrudnianiu osób z niepełnosprawnością. Jest to wsparcie dla pracodawców, którzy zatrudniali osoby z niepełnosprawnością co najmniej 36 miesięcy, poprzez dofinansowanie stanowisk pracy, zakup oprogramowania, urządzeń, które dostosowują stanowiska pracy. Jest to też oczywiście refundacja osoby niepełnosprawnej wykonującej działalność gospodarczą obowiązkowych składek emerytalnych i rentowych. Jest to bardzo szczegółowo opisane w opinii, odsyłam do tej lektury.</u>
<u xml:id="u-1.6" who="#BarbaraOliwiecka">Z PFRON-u są też realizowane programy aktywizujące zawodowo osoby niepełnosprawne, takie jak: „Absolwent”, „Stabilne zatrudnienie”, „Praca-integracja”. Nie analizując skuteczności tych programów, Biuro Analizy Sejmowych zauważa jednoznacznie, iż twierdzenie autora petycji, że zobowiązanie pracodawców do wpłat na PFRON w związku z nieosiągnięciem 6% wskaźnika zatrudnienia „jest wyjątkowym marnotrawstwem”, bo takie się pojawiło określenie „marnotrawstwem publicznych pieniędzy”. Biuro Analiz Sejmowych określa, że jest to nieuzasadnione, bo te pieniądze są właśnie przeznaczone na wsparcie stanowisk dla osób z niepełnosprawnością. Pokrótce je wymieniłam.</u>
<u xml:id="u-1.7" who="#BarbaraOliwiecka">Drugi postulat, który wnioskował autor petycji czy autorzy petycji, to jest właśnie obowiązek tworzenia miejsc pracy i tu jest jednoznaczna analiza, że to może budzić wątpliwości co do kodeksowej i konstytucyjnej zasady wolności pracy. W jednostkach sektora publicznego dobrze wiemy, że zatrudnienie odbywa się zazwyczaj przez konkurs. Natomiast po rozstrzygnięciu konkursu, i tak jest, pozostaje to w kwestii decyzji czy dana osoba będzie zatrudniona czy nie. Zasada wolności pracy gwarantuje, że zarówno pracownik może sobie wybrać pracodawcę, jak również pracodawca może sobie wybrać pracownika i w tym zakresie obowiązek tworzenia miejsc pracy jest podważany przez Biuro Analiz Sejmowych, właśnie jako ingerencję w swobodę zatrudnienia.</u>
<u xml:id="u-1.8" who="#BarbaraOliwiecka">Również art. 65 konstytucji zobowiązuje władze publiczne do prowadzenia polityki zmierzającej do pełnego produktywnego zatrudnienia poprzez realizowanie programów zwalczania bezrobocia, w tym organizowania poradnictwa i szkoleń zawodowych i prac interwencyjnych. Biuro Analiz Sejmowych zwraca uwagę na to, że organy władzy publicznej są zobowiązane do prowadzenia polityki zmierzającej do pełnego i produktywnego zatrudnienia, a nie do osiągnięcia takiego zatrudnienia, jeżeli ono nie jest uzasadnione jakimiś przesłankami ekonomicznymi czy organizacyjnymi. Organy sektora publicznego mają tutaj pewną swobodę w wyborze środków, które mają służyć temu celowi.</u>
<u xml:id="u-1.9" who="#BarbaraOliwiecka">Autor petycji powołuje się również na Konwencję ONZ-et o prawach osób z niepełnosprawnością, art. 27 tej konwencji stanowi, że państwa strony konwencji będą chronić i popierać realizację prawa do pracy osób z niepełnosprawnością przez podjęcie odpowiednich kroków również na drodze ustawodawczej. Tutaj odnośnie do tej konwencji, my oczywiście jesteśmy stroną tej konwencji i jako Polska realizujemy takie zadania. Natomiast konwencja i przywoływany przez autora artykuł nie ustanawia obowiązku zapewnienia przez państwo, przez stronę, zatrudnienia dla każdej osoby z niepełnosprawnością. Konwencja mówi o zakazie dyskryminacji, o zapewnieniu rozwoju, umożliwieniu dostępu do ogólnych programów poradnictwa i szkoleń zawodowych. Natomiast nie mówi o tym, że państwo ma obowiązek zapewnić każdej osobie z niepełnosprawnością etat czy możliwość zatrudnienia.</u>
<u xml:id="u-1.10" who="#BarbaraOliwiecka">Podobne do stanowiska Biura Analiz Sejmowych znajduje się w orzecznictwie Sądu Najwyższego, że pracodawca ma obowiązek wprowadzenia racjonalnych usprawnień w celu zatrudniania pracownika niepełnosprawnego – jest to przesłanka ekonomiczna – o ile nie stanowią one nieproporcjonalnie dużego obciążenia. Spróbuję państwu skrótowo troszeczkę jeszcze to omówić, bo Biuro Analiz Sejmowych bardzo szeroko powołuje się na wszystkie zadania i instytucje jak, PFRON, powiatowe urzędy pracy, ale również analizuje to co mówią europejskie dokumenty i polskie ustawodawstwo w tym temacie.</u>
<u xml:id="u-1.11" who="#BarbaraOliwiecka">Bardzo ważne jest to, na co zwrócił uwagę właśnie BAS, że powiatowy urząd pracy ma zgodnie z ustawą szereg działań, szereg zadań do realizacji, zakres których nie potwierdza tezy autora, że rola urzędów pracy ogranicza się tylko do oferowania pracy tej, którą zgłoszą pracodawcy. Powiatowe urzędy pracy prowadzą również doradztwo, szkolenia, pośrednictwo. Czyli drugi postulat czy stwierdzenie autora petycji zostało odrzucone.</u>
<u xml:id="u-1.12" who="#BarbaraOliwiecka">Ostatnia analiza bardzo ważnego dokumentu, której podjął się BAS, to jest „Strategia na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami na rok 2021–2023”. Zgodnie z założeniami tej strategii do 2030 r. ma zostać opracowany i wdrożony Narodowy Program Zatrudniania Osób Niepełnosprawnych – to jest bardzo ważne. Do 2025 r. mają zostać rozwinięte i uzupełnione takie systemy jak polski język migowy, tłumacz przewodnik. Osoba niepełnosprawna ma pracować indywidualnie z trenerem pracy, który w całym procesie zatrudniania bierze pod uwagę jej zdanie. Mają zostać poprawione warsztaty terapii zajęciowej, ograniczenie barier w podejmowaniu aktywności zawodowej. Wspierane ma być też zatrudnienie w podmiotach ekonomii społecznej i solidarnej. Została też oczywiście uchwalona w sierpniu 2022 r. ustawa o ekonomii społecznej, która ma zwiększać szanse na zatrudnienie w sektorze właśnie ekonomii społecznej dla osób z niepełnosprawnością. W tej strategii planowane są również dalsze inicjatywy w celu zwiększenia zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami w administracji publicznej. Strategia zakłada prowadzenie działań proświadomościowych edukacyjnych, skierowanych zarówno do potencjalnych przyszłych pracowników z niepełnosprawnościami, jak i pracodawców.</u>
<u xml:id="u-1.13" who="#BarbaraOliwiecka">Teraz podsumowując, szanowni państwo, wracamy… Jeszcze jedna rzecz, strategia, którą Polska opracowała i przyjęła, dotycząca osób z niepełnosprawnościami również nakłada obowiązek tworzenia bazy danych o osobach z niepełnosprawnością w Polsce. Nakłada również obowiązek raportowania do rządu informacji dotyczącej systemu integrującego osoby z niepełnosprawnością i tworzenie bazy danych o ich zatrudnieniu. Jest to również wpisane jako wymóg tej strategii, którą Polska realizuje.</u>
<u xml:id="u-1.14" who="#BarbaraOliwiecka">Natomiast podsumowując, intencją autora petycji jest wzrost zatrudnienia w ogóle osób z niepełnosprawnościami w Polsce. Autor petycji wychodzi z założenia, że sektor publiczny powinien być w tym zakresie wzorem dla sektora prywatnego. Jeżeli w sektorze prywatnym, według autora petycji, ta zasada, że pracodawca zatrudnia 6% kadry z niepełnosprawnością albo płaci kary do PFRON-u jest przez niego akceptowalna, o tyle w sektorze publicznym wnioskodawca żąda, aby nie było takiej możliwości. Tutaj są pewne wątpliwości prawne, zdaniem Biura Analiz Sejmowych, inicjatywa autora petycji nie zasługuje na poparcie.</u>
<u xml:id="u-1.15" who="#BarbaraOliwiecka">W tym miejscu możemy otworzyć dyskusję. Tylko zanim oddam głos do prezydium, chciałam sobie pozwolić na swój komentarz, bo z analizy Biura Analiz Sejmowych wywnioskowałam jasno, mamy dokumenty, mamy prawo, które w sposób wystarczający zabezpiecza interes osób z niepełnosprawnością, natomiast problem może być i jest faktycznie realny z wykonaniem i wdrażaniem tych przepisów. Nie mamy też dostarczonych i to jest taki tutaj brak danych do naszej analizy, ile faktycznie osób z niepełnosprawnością poszukuje pracy, ile zostało zatrudnionych w ostatnim czasie, ile stanowisk zostało utworzonych. Tych danych nie mamy, żeby przeanalizować skuteczność wdrażanej szczególnie tej strategii na rzecz praw osób z niepełnosprawnością. Natomiast pod względem prawnym, myślę, że spełniamy wszystkie wymogi formalne, również unijne, jeżeli chodzi o zabezpieczenie praw tych osób.</u>
<u xml:id="u-1.16" who="#RafałBochenek">Szanowni państwo, w tym punkcie mamy również gości z Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. Jest z nami pani Małgorzata Wójcik zastępca dyrektora jednego z departamentów, który się tym merytorycznie zajmuje. Witam serdecznie, dzień dobry. Jest pani Ewa Flaszyńska dyrektor Departamentu Rynku Pracy, również witam serdecznie. Pani Magdalena Zielińska naczelnik Wydziału Usług Pomocy Społecznej w Departamencie Pomocy Społecznej. Jest pani z nami? Tak, dzień dobry. Pan Piotr Barbucha naczelnik Wydziału Prawnego w Departamencie Pomocy Społecznej. Nie wiem, czy jest pan? Jest pan. Witamy serdecznie. Państwo zapewne zapoznawaliście się wstępnie z tym dokumentem. Bardzo byśmy prosili o ustosunkowanie się do treści tej petycji krótko i konkretnie.</u>
<u xml:id="u-1.17" who="#EwaFlaszyńska">Idąc dalej, w drugą stronę, pracodawcy, którzy zgłaszają do urzędu pracy swoje oferty pracy mogą zaznaczyć w tej ofercie, że poszukują osób z niepełnosprawnościami. Wiadomo, że to się wiąże z drugą ustawą, że mają z tego powodu na przykład w innych przepisach prawnych, jeśli zatrudnią te osoby, mają określone przywileje czy też ulgi. W związku z tym w całej bazie obecnie w obowiązujących przepisach prawnych, w bazie urzędów pracy ta osoba z niepełnosprawnościami jest zaopiekowana. Oczywiście możemy dyskutować o wskaźniku zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, ale tego nie dotyczy petycja, bo po prostu chcąc podnieść wskaźnik zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami, to inne programy, inne strategie.</u>
<u xml:id="u-1.18" who="#EwaFlaszyńska">Jeszcze jest jedna ważna rzecz. Kilka lat temu rozmawialiśmy, próbowaliśmy stworzyć taki zespół z osobami z niepełnosprawnościami i proponowaliśmy tym osobom, że będziemy chcieli pilotażowo utworzyć w każdym urzędzie pracy – bo w niektórych są – osobne punkty, które będą tylko i wyłącznie stworzone do obsługi tych osób. Chcę państwu powiedzieć, że nie wszyscy byli z tego zadowoleni, ponieważ osoby z niepełnosprawnościami chcą być traktowane jako osoby pełnosprawne, ponieważ bardzo często jest tak, że nie chcą być wyróżniane. W systemie urzędów pracy są traktowane jako osoby w szczególnej sytuacji na rynku pracy, czyli pod specjalną opieką, ale w momencie rejestracji to one decydują czy chcą podać i poinformować o swojej niepełnosprawności, czy nie. Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-1.19" who="#EwaFlaszyńska">Natomiast jeśli chodzi o tę dyskusję, to przepisy prawne, według mnie, tak jak wcześniej było tutaj przedstawiane, gwarantują prawa, przestrzeganie praw i obowiązków, i dobre zaopiekowanie się tymi osobami w procesie pozyskiwania pracy czy odpowiednich umiejętności i kwalifikacji, żeby tę pracę otrzymać.</u>
<u xml:id="u-1.20" who="#RafałBochenek">Czy ktoś z państwa chciałby zabrać głos? Ponieważ w oparciu o argumenty, które tutaj padają, również po takiej wstępnej konsultacji w ramach prezydium, rekomendowalibyśmy nieuwzględnianie tej petycji i nienadawanie jej dalszego biegu. Czy ktoś z państwa ma jakiś głos przeciwny w tej sprawie? Proszę, pani poseł.</u>
<u xml:id="u-1.21" who="#RafałBochenek">Przechodzimy do kolejnego punktu. Dziękuję państwu. Nie wiem, czy panie zostajecie jeszcze do kolejnego punktu? Oczywiście jak najbardziej można. Natomiast dziękuję za głos i wsparcie przy rozpatrywaniu tego punktu pierwszego naszego dzisiejszego posiedzenia.</u>
<u xml:id="u-1.22" who="#RafałBochenek">Szanowni państwo, przechodzimy do kolejnej petycji. Rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o petycjach w zakresie podmiotów uprawnionych do złożenia petycji. Przedstawia zastępca przewodniczącego Komisji pani poseł Urszula Augustyn. Bardzo proszę.</u>
<u xml:id="u-1.23" who="#UrszulaAugustyn">Chcę państwu przedstawić petycję, która została wniesiona po to, żeby zmienić ustawę o petycjach. Mianowicie autor petycji wnosi o zmianę art. 2 ust. 1 ustawy z 11 lipca 2014 r. i postuluje, aby przepis ten otrzymał następujące brzmienie: „Petycja może być złożona przez każdego, w szczególności przez osobę fizyczną, osobę prawną, jednostkę organizacyjną niebędącą osobą prawną, przez grupę podmiotów, zwaną dalej podmiotem wnoszącym petycję, do organu władzy publicznej, a także do organizacji lub instytucji społecznej w związku z wykonywanymi przez nią zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej”. Petycja ma na celu m.in. umożliwić składanie petycji tym podmiotom, które obecnie nie posiadają legitymacji do jej złożenia. Ponadto, jak twierdzi autor petycji, uwzględnienie żądania niniejszej petycji spowoduje doprowadzenie do zgodności ustawy o petycjach z konstytucją. I tak faktycznie jest, proszę państwa, że jak patrzymy na treść konstytucji, to jest art. 63 i mamy zapis taki: „Każdy ma prawo składać petycje” – każdy, od tego słowa się zaczyna – „wnioski i skargi w interesie publicznym, własnym lub innej osoby za jej zgodą do organów władzy publicznej oraz do organizacji i instytucji społecznych w związku z wykonywanymi przez nie zadaniami zleconymi z zakresu administracji publicznej. Tryb rozpatrywania petycji, wniosków i skarg określa ustawa”. Czyli chodzi o to słowo „każdy”.</u>
<u xml:id="u-1.24" who="#UrszulaAugustyn">Faktycznie jak porównamy treść obecnej ustawy o petycjach i porównamy tę propozycję, o którą wnosi autor petycji, to chodzi tylko o to, żeby dopisać słowo „każdy”, ale w zasadzie po tym słowie „każdy” wszystkie wyszczególnione dalej instytucje są dokładnie takie same. Myślę, że dobrze byłoby uspokoić osoby, które petycję pisały, albowiem faktycznie prawo składania petycji, w takim szerokim znaczeniu przysługuje nie tylko osobom fizycznym, ale także wszelkim podmiotom zbiorowym, mającym i niemającym osobowości prawnej. Wniosek taki można i należy wprowadzić z użytego w brzmienia art. 63 wyrazu „każdy”. Ponadto wynika on z ogólnej zasady przyjmowanej w najnowszym orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego, że konstytucyjne gwarancje wolności i praw tylko wówczas nie odnoszą się do podmiotów zbiorowych, kiedy byłoby to sprzeczne z istotą tych wolności lub praw, czyli faktycznie byłoby niewykonalne.</u>
<u xml:id="u-1.25" who="#UrszulaAugustyn">Myślę więc, proszę państwa, że ta różnica, która wynika z użycia, bądź nie użycia słowa „każdy”, nie jest aż tak istotna. Konstytucja mówi wyraźnie: „każdy ma prawo” i dokładnie wymienia te osoby, instytucje, które mogą petycje pisać. Jakby to rzec, w orzecznictwie nie ma żadnego kłopotu z tym słowem „każdy”. Konstytucja jest ustawą nadrzędną, ona reguluje to co się dzieje w pozostałych ustawach i ustawa o petycji po prostu wykonuje bardzo precyzyjnie te zadanie. Czyli każdy obywatel ma prawo złożyć petycję i ta petycja, na dodatek, zgodnie z uregulowaniem ustawowym ma obowiązek być rozpatrzona.</u>
<u xml:id="u-1.26" who="#UrszulaAugustyn">Zapewne będzie jakaś dyskusja, ale gdyby jej nie było, to już na tym etapie chciałabym zarekomendować, żebyśmy nie uwzględniali żądania zawartego w tej petycji. Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-1.27" who="#RafałBochenek">Czy ktoś z Państwa w tym punkcie chciałby zabrać głos? Nie widzę. Bardzo dziękuję. Rekomendujemy, szanowni państwo, nieuwzględnianie przez Komisję żądania będącego przedmiotem tej petycji. Czy ktoś z państwa chciałby zgłosić sprzeciw, jeżeli chodzi o takie rozpatrzenie tej petycji? Nie widzę. Bardzo dziękuję.</u>
<u xml:id="u-1.28" who="#RafałBochenek">Przechodzimy do kolejnego punktu. Kolejny punkt, to rozpatrzenie petycji w sprawie zmian w realizacji praw do korzystania z tak zwanej ulgi uczniowskiej w podatku dochodowym od osób fizycznych. Przedstawia zastępca przewodniczącego pani poseł Urszula Augustyn. Bardzo proszę.</u>
<u xml:id="u-1.29" who="#UrszulaAugustyn">Wnioskodawcy nie wskazują jakie przepisy prawa podatkowego i w jakim zakresie powinny ulec zmianie. W uzasadnieniu petycji wnioskodawcy przedstawiają obowiązujący stan prawny. Zresztą opisują go naprawdę bardzo precyzyjnie i z wielkim szacunkiem. Chciałam podziękować za taką treść tej petycji. Wnioskodawcy wskazują, że ulga została zlikwidowana z dniem 1 stycznia 2004 r., a podatnicy, którzy przed tą datą nabyli prawo do tej ulgi, nie wykorzystali w całości przysługującego im odliczenia, mają prawo dokonywania odliczeń aż do całkowitego wykorzystania przysługującej im ulgi.</u>
<u xml:id="u-1.30" who="#UrszulaAugustyn">Następnie wnioskodawcy zauważają, że w praktyce dość często zdarza się, że osoby uprawnione do skorzystania z ulgi uczniowskiej nie osiągają wystarczających dochodów, aby móc skorzystać z dobrodziejstwa tej ulgi. Sytuacja taka dotyczy przede wszystkim osób, które pobierają rentę lub emerytury, jak ma to miejsce w przypadku autorów petycji. W związku z tym wnioskodawcy postulują o dokonanie stosownej zmiany przepisów prawa, w takim zakresie, aby osoby takie jak wnioskodawcy mogły uzyskać jednorazowy zwrot równowartości ulgi podatkowej.</u>
<u xml:id="u-1.31" who="#UrszulaAugustyn">Faktycznie, proszę państwa, ta ulga, o której mówią autorzy petycji, została zniesiona ustawą 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych oraz niektórych innych ustaw i ustawą z 12 listopada 2003 r. o zmianie ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne oraz ustawy. Jednak ustawodawca jednocześnie umożliwił kontynuowanie odliczania podatnikom, którzy przed dniem 1 stycznia 2004 r. nabyli prawo do obniżania podatku dochodowego z tytułu ulgi uczniowskiej lub którzy przed tym dniem zawarli z uczniami lub szkołami właściwe umowy na szkolenie.</u>
<u xml:id="u-1.32" who="#UrszulaAugustyn">Analiza obowiązujących w tym zakresie przepisów pozwala na sformułowanie następujących wniosków. Po pierwsze, podatnik ma prawo do kontynuowania odliczenia w ramach ulgi uczniowskiej do momentu całkowitego wykorzystania przysługującego mu limitu, czyli tego odliczenia. Po drugie, odliczenie możliwe jest tylko do wysokości należnego podatku dochodowego za dany rok podatkowy, co wynika z konstrukcji ulgi uczniowskiej. Po trzecie, jeżeli wysokość osiąganych przez podatnika dochodów nie powoduje powstania zobowiązania podatkowego, podatnik nie może odliczyć przysługującej ulgi uczniowskiej, bowiem brak jest kwoty podatku, od której można dokonać takiego odliczenia.</u>
<u xml:id="u-1.33" who="#UrszulaAugustyn">Wszystko byłoby dobrze, tak jak mówię, bo ustawodawcy przypilnowali, że można tę ulgę sobie odliczać nadal, gdyby nie zamieszanie, które się zrobiło 1 stycznia 2022 r., bo tę sytuację zmieniła ustawa Polski Ład, ponieważ ona podniosła kwotę wolną od podatku. W związku z tym pewna grupa podatników została objęta z jednej strony kwotą wolną od podatków, ale jednocześnie straciła możliwość odliczania sobie tej ulgi uczniowskiej, a to było jej prawo nabyte. Skoro to było jej prawo nabyte, to w państwie prawa trzeba te prawa nabyte po prostu honorować. W związku z tym sądzę, że taka pewność prawa, związana z nią zasada bezpieczeństwa prawnego ma tutaj szczególne znaczenie. Jednak warto się nad tym pochylić, bo dotyczy to osób, które mają naprawdę niewysokie dochody. W związku z tym, warto zastanowić się nad tym, w jaki sposób przywrócić takim podatnikom możliwość odliczania tej ulgi, bo to było ich prawo, które nabyli, i to prawo było nabyte w sposób słuszny.</u>
<u xml:id="u-1.34" who="#UrszulaAugustyn">Zanim podejmiemy decyzję w tej materii, to proponowałabym, żebyśmy zapytali ministra finansów dezyderatem, po pierwsze, czy minister finansów analizował tę sytuację? Czy takie sygnały otrzymuje? Po drugie, czy są planowane jakieś rozwiązania, czy ustawy, w których można byłoby ten zapis zamieścić, że ulga uczniowska jest nadal możliwa do odliczenia dla tej grupy podatników, która nabyła prawa do tej ulgi. Po trzecie, jeśli się okaże, że takich prac nie ma, to będziemy musieli pewnie sami jeszcze raz przeanalizować taką sytuację, czy tego zapisu gdzieś jednak w ustawie nie poprawić. Jednak myślę, że to wyniknie dopiero z dyskusji.</u>
<u xml:id="u-1.35" who="#BeataKarbownik">Dodatkowo powiem, że również po śmierci podatnika ta ulga nie zamiera, tylko jest realizowana przez jego spadkobierców. Czyli aż do zrealizowania pełnej kwoty, która w decyzji została określona przez naczelnika, ta ulga ma prawo być realizowana przez podatnika i jego spadkobierców. Jest to pierwsza kwestia.</u>
<u xml:id="u-1.36" who="#BeataKarbownik">Druga kwestia, bo w opinii BAS-u była porównana ulga na dzieci z ulgą uczniowską. Tutaj tego bym nie porównywała, bo faktycznie w uldze na dzieci od zawsze był mechanizm zwrotu do wysokości składek ZUS i zdrowotnych, czyli ona niejako wychodzi poza system podatkowy. Natomiast do żadnej innej ulgi tego systemu nie zastosował ustawodawca funkcjonującej w podatku dochodowym. Inne ulgi mają swoje zasady rozliczenia i ulga uczniowska też tego zwrotnego charakteru nigdy nie miała. To bym chciała powiedzieć, odnosząc się do tej petycji.</u>
<u xml:id="u-1.37" who="#BeataKarbownik">Czyli to, o co wnoszą podatnicy w tym piśmie, to jest de facto przyznanie im dodatkowych preferencji, dodatkowych świadczeń, które wykraczają poza realizację praw nabytych. Czyli to są dodatkowe bonusy, które w podatku dochodowym nie mogą być przez nich realizowane z uwagi na to, że faktycznie została podwyższona kwota wolna do 30 tys. zł. W związku z tym, oni skorzystali z tego w ogóle nie płacąc podatku i taka powszechna preferencja została im przyznana, dlatego nie mogą zrealizować tej ulgi, bo nie mają czego już dalej obniżać, bo już państwo im obniżyło do zera ten podatek. Dlatego ta funkcja, jakby ta ulga, nie może być przez tę ulgę realizowana, bo ona już jest całkowicie przez tą powszechną kwotę wolną u tych podatników zrealizowana i oni w ten sposób skorzystali ze zmian wprowadzonych przez ustawodawcę w 2022 r. Tak samo wszystkie inne ulgi, czyli ci, którzy korzystali do tej pory na przykład z ulgi rehabilitacyjnej, ale mają kwotę wolną do 30 tys. zł, to już ta ulga i nic nie ulży w podatku, bo nie mają podatków. Po prostu tak ten mechanizm w systemie podatkowym został zaszyty i od zawsze tak działa.</u>
<u xml:id="u-1.38" who="#BeataKarbownik">Dlatego tutaj, jeżeli byśmy się zdecydowali tylko wobec tych starych ulg uczniowskich zastosować jakiś mechanizm zwrotu, to co my zrobimy z innymi ulgami, które również tego mechanizmu zwrotu zaszytego nie mają. W konsekwencji, jeżeli się zdecydujemy globalnie na mechanizm zwrotu, czyli ten wyłom w systemie podatku, czyli to nie byłyby tylko ulgi z podatku, ale w ogóle jakieś świadczenia dodatkowe, to co ze skutkami budżetowymi. Wszystko to trzeba byłoby wyliczyć i przeanalizować.</u>
<u xml:id="u-1.39" who="#UrszulaAugustyn">Otóż wracam do tego podniesienia kwoty wolnej do 30 tys., jednoczesnej likwidacji możliwości odliczenia od podatku składki na ubezpieczenie zdrowotne, która stała się odrębną, niepowiązaną w żaden sposób z podatkiem dochodowym od osób fizycznych, daniną publiczną. Jest to zmiana, która wynikała z Polskiego Ładu. Zmiany te z jednej strony korzystne dla podatników o niższych dochodach, pozbawiły jednak realnych możliwości korzystania z przysługujących uprawnień z tytułu praw nabytych do ulgi uczniowskiej, która została im przyznana i której wysokość została ustalona w drodze decyzji organu podatkowego. Formalnie podatnicy ci mają prawo do kontynuowania odliczenia, jednak realnie z uwagi na dokonane zmiany – podwyższenie kwoty wolnej od podatku – zostali pozbawieni przysługującego im ustawowego uprawnienia. Stało się tak z uwagi na brak w ustawie Polski Ład przepisów, które odnosiłyby się do sytuacji podatników, którzy na podstawie wcześniejszych regulacji prawnych korzystają z praw nabytych – w tym przypadku właśnie tej ulgi uczniowskiej – i których nowe regulacje faktycznie pozbawiają tych uprawnień. W tym przypadku zmiana, choć korzystna dla większości podatników, dla tej konkretnej grupy osób staje się pułapką uniemożliwiającą korzystanie z przysługujących im praw.</u>
<u xml:id="u-1.40" who="#UrszulaAugustyn">Czy ja dobrze rozumiem, że w związku z tym, ta grupa, to jest ta grupa, która żadnego podatku nie płaci, czy to jest jeszcze jakaś inna tutaj pułapka na te osoby?</u>
<u xml:id="u-1.41" who="#BeataKarbownik">Natomiast to nie jest tak, że jest teraz dodatkowy podatek dochodowy, to jest składka zdrowotna, która zawsze była płacona. Podatek dochodowy nie jest już teraz pomniejszany o składkę zdrowotną.</u>
<u xml:id="u-1.42" who="#RafałBochenek">W związku z tym nie będziemy uwzględniali i taka jest nasza rekomendacja, żądania wynikającego z tej właśnie petycji. Czy ktoś z państwa ma jakiś sprzeciw? Czyli nie uwzględniamy żądania wynikającego właśnie z tej petycji. Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-1.43" who="#RafałBochenek">Przechodzimy do kolejnego punktu. Punkt czwarty, rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany przepisów ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o zmianie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w celu wyliczenia z urzędu emerytur dla kobiet urodzonych w roku 1953, bez odliczeń kwot pobranych wcześniejszych emerytur. Przedstawia zastępca przewodniczącego Komisji pani poseł Urszula Augustyn. Bardzo proszę.</u>
<u xml:id="u-1.44" who="#UrszulaAugustyn">Autorka petycji uzasadnia, że ustawa wykluczyła wiele kobiet z rocznika 1953, które nie skorzystały z tej ustawy. Niektóre z nich nie złożyły wniosków w terminie sześciu miesięcy przed 11 stycznia 2021 r. Inne pracowały na wcześniejszej emeryturze przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego podwyższonego i miały przyznaną emeryturę na przykład z tytułu pracy w szczególnych warunkach po 1 stycznia 2013 r. przed osiągnięciem podwyższonego wieku emerytalnego. Kobiety urodzone 31 grudnia 1953 r. powszechny wiek emerytalny ukończyły 30 kwietnia 2014 r.</u>
<u xml:id="u-1.45" who="#UrszulaAugustyn">Ponadto autorka petycji podnosi, że w ustawie z 19 czerwca 2020 r. jest warunek, że prawo do emerytury przed osiągnięciem wieku emerytalnego ma ustalone na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013 r. Ten warunek nie uwzględnia podwyższonego wieku emerytalnego kobiet z rocznika 1954. Gdyby ten warunek był sformułowany inaczej, bardziej ściśle i uwzględniałby podwyższony wiek emerytalny, to graniczna data powinna być 30 kwietnia 2014 r. Wszystkim kobietom urodzonym w 1953 r. z urzędu powinna być wyliczona emerytura bez odliczeń kwot pobranych wcześniej emerytur.</u>
<u xml:id="u-1.46" who="#UrszulaAugustyn">Przedstawiając powyższą treść, autorka petycji powołuje się na niezgodność ustawy o zmianie ustawy emerytalnej z przepisami Konstytucji, zgodnie z którymi wszyscy mają równe prawa i wszyscy mają prawo do równego traktowania przez władze publiczne.</u>
<u xml:id="u-1.47" who="#UrszulaAugustyn">W zasadzie z tym można by się zgodzić, to prawda, że tak jest tyle tylko… Jest jeszcze jedna rzecz podniesiona przez autorkę petycji, której trochę nie rozumiem, ale ona nie jest wyjaśniona. Mianowicie autorka petycji pisze nam w uzasadnieniu, że: „ZUS rozpatrzył jej odwołanie odmownie i w tej sprawie zapadły dwa wyroki w sądzie rejonowym i w sądzie apelacyjnym. Obydwa odmowne”. Oczywiście autorka mówi, że walczy od sierpnia 2020 r. o wyliczenie emerytury zgodnie z ustawą i będzie walczyć nadal, że ani ZUS, ani sąd nie przeanalizował jej dokumentacji emerytalnej i na tym ten problem polega.</u>
<u xml:id="u-1.48" who="#UrszulaAugustyn">Myślę, że precyzyjne informacje na temat tego, jak to się zmieniało, będą mieli państwo z ministerstwa, bo państwo doskonale ten problem znacie. Natomiast ja bym się chciała odwołać tylko do jednego argumentu, moim zdaniem, który bardzo rozsądnie podnosi Biuro Analiz Sejmowych, dokonując regulacji wobec kobiet urodzonych w 1953 r. Mianowicie ustawodawca zmienił skutki prawne podejmowanych w innym stanie prawnym decyzji, ponieważ wprowadził na wniosek, czy też po wyroku Trybunału Konstytucyjnego wprowadził nową ustawę. Ustawa ta dokładnie dotyczy dwóch przypadków, tam są dwa artykuły (art. 194 oraz 194j), to są dokładnie te przypadki, które dotyczą kobiet, o których mówi w swojej petycji jej autorka.</u>
<u xml:id="u-1.49" who="#UrszulaAugustyn">Pokrótce tylko powiem, że zgodnie właśnie z tym pierwszym art. 194i ustawy emerytalnej do ustalenia podstawy obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, ubezpieczonego urodzonego w 1953 r. nie stosuje się przepisu art. 25, jeżeli wniosek o przyznanie emerytury zgłosił w terminie sześciu miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy z 19 czerwca 2020 r., pod warunkiem, że prawo do emerytury przed osiągnięciem wieku emerytalnego ma ustalone na podstawie wniosku złożonego 1 stycznia 2013 r. Natomiast ten przepis art. 194j ust. 1 stanowi, że kwotę emerytury przyznanej na podstawie art. 24 ubezpieczonemu urodzonemu w 1953 r., który wcześniej pobierał emeryturę wymienioną w art. 25 na podstawie wniosku złożonego przed dniem 1 stycznia 2013, ustala się ponownie od podstawy ustalonej z zastosowaniem wcześniejszego artykułu.</u>
<u xml:id="u-1.50" who="#UrszulaAugustyn">Stąd wniosek, że ustawa z 2020 r. w zasadzie skonsumowała oczekiwania, o których pisze autorka petycji. Trochę nie wiem, nie rozumiem, dlaczego autorka petycji mówi – ustawa zdaje się zaczęła w lipcu obowiązywać – że od sierpnia 2020 r. dalej walczy o to. W zasadzie jej argumentacja powinna zostać zrealizowana przez zapisy ustawy z 2020 r., więc mam tutaj dylemat. Zastanawiam się nad tym, czy takich osób jest więcej, które zgłaszają takie problemy i te problemy są nadal nierozwiązane. Czy to jest jakiś jednostkowy przypadek i dlaczego tutaj mamy dwukrotne potwierdzenie wyrokiem sądowym? Autorka petycji nic więcej na ten temat nie pisze i trochę mam tutaj rozdwojenie i się zastanawiam. Tak jak mówię, ten rocznik 1953 już był na wszystkie strony przeanalizowany i staraliśmy się znaleźć takie rozwiązania, które wyjdą naprzeciw wszelkim przypadkom, które są związane z kłopotami emerytalnymi osób urodzonych w 1953 r. Po dyskusji podejmiemy decyzję.</u>
<u xml:id="u-1.51" who="#MarekBucior">Jeżeli tak uznamy, że to jest istotą tej petycji, a również mam wrażenie, że czytając wywód Biura Analiz Sejmowych, to Biuro Analiz Sejmowych też przychyla się do tego poglądu, to osoba miała pełną świadomość istniejącego stanu prawnego. Dlatego tej osoby nie dotyczy wyrok Trybunału Konstytucyjnego, bo w wyroku Trybunału Konstytucyjnego zostało wyraźnie zawarte, że osoba musiała przejść na emeryturę wcześniejszą przed 1 stycznia 2013 r. Nie ma tu żadnego znaczenia to, czy był później podwyższony, czy obniżony wiek emerytalny, bo ten podwyższony wiek emerytalny dotyczy nie wcześniejszego wieku emerytalnego, tylko docelowego, ustawowego, tego pełnego. W związku z tym, naszym zdaniem, w sprawie petycji nie należy podejmować dalszego biegu. Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-1.52" who="#UrszulaAugustyn">Druga kwestia, którą też tutaj widzę, „moja emerytura została wyliczona z pomniejszeniem o wartość pobranych wcześniejszych emerytur”. Rozumiem, że pani z rocznika 1953 czuje się pokrzywdzona, czuje, że mogłaby teraz tę emeryturę mieć wyższą, ale jej nie ma. Teraz pytanie jest takie, dlaczego? Dlatego, że pewnie ten warunek przejścia na emeryturę przed 1 stycznia 2013 r. tu ma jakieś jedno znaczenie, a drugie, że teraz przy ponownym wyliczaniu emerytury, ona ma tę emeryturę wyliczoną pomniejszoną o wartość pobranych wcześniej emerytur.</u>
<u xml:id="u-1.53" who="#RafałBochenek">Szanowni państwo jako prezydium rekomendujemy nieuwzględnianie żądania, które jest zawarte w przedmiotowej petycji. Pan reprezentujący Ministerstwo Finansów dość konkretnie na bazie przepisów, terminów wyjaśnił, jak to funkcjonuje.</u>
<u xml:id="u-1.54" who="#RafałBochenek">Przechodzimy do kolejnej petycji. Rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany art. 48 ustawy z dnia 19 sierpnia 1994 r. o ochronie zdrowia psychicznego. Petycję przedstawi pan poseł Marcin Józefaciuk.</u>
<u xml:id="u-1.55" who="#RafałBochenek">Dziękuję państwu, dziękuję przedstawicielom ministerstwa rodziny.</u>
<u xml:id="u-1.56" who="#RafałBochenek">Bardzo proszę, panie pośle.</u>
<u xml:id="u-1.57" who="#MarcinJózefaciuk">Petycja jest bardzo krótka, osoba wnosi tak naprawdę o to, aby z art. 48 ustawy o zdrowiu psychicznym wykreślić pewną frazę, w tym momencie brzmi ona: „sąd ustanawia dla osoby, której postępowanie dotyczy bezpośrednio adwokata lub radcę prawnego z urzędu, nawet bez jej wniosku, jeśli osoba ta ze względu na stan zdrowia psychicznego nie jest zdolna do złożenia wniosku, a sąd uzna udział adwokata lub radcy prawnego w sprawie za potrzebny”. Osoba składająca petycję proponuje ostatnią część wykreślić, czyli żeby pozostało: „sąd ustanawia dla osoby, której postępowanie dotyczy bezpośrednio, adwokata lub radcę prawnego z urzędu”. Kropka.</u>
<u xml:id="u-1.58" who="#MarcinJózefaciuk">Biuro Analiz Sejmowych jak najbardziej potwierdziło, że możemy zajmować się petycją, że mieści się ona w zakresie zadań i kompetencji Sejmu oraz spełnia wymogi formalne. Następnie po analizie ustawy o zdrowiu psychicznym, a sama ta ustawa dokładnie mówi na temat postępowań przed sądem opiekuńczym – bo tutaj o to chodzi – i podaje w różnych paragrafach i artykułach. Tak naprawdę 17 możliwości spraw, w których takie rzeczy się dzieją, czyli właśnie powołanie adwokata lub radcy prawnego w sytuacjach, w których postępowanie dotyczy bezpośrednio osoby przyjmowanej do szpitala psychiatrycznego albo do domu pomocy społecznej, albo przebywającej w danym podmiocie bez jej zgody. Ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu już teraz jest obligatoryjne według ustawy. W pozostałych przypadkach ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu również jest obligatoryjne, z tym że jest ono uwarunkowane od spełnienia bardziej ocennych przesłanek, które wymagają, aby osoba, której postępowanie bezpośrednio dotyczyło, ze względu na stan zdrowia psychicznego nie była zdolna do samodzielnego złożenia wniosku oraz aby udział adwokata, radcy prawnego w tej sprawie był potrzebny.</u>
<u xml:id="u-1.59" who="#MarcinJózefaciuk">Oceniając obowiązujące regulacje należy zauważyć, że gwarantują one już w tym momencie udział adwokata lub radcy prawnego z urzędu w postępowaniu w każdej sprawie, w której osoba, której to postępowanie dotyczy bezpośrednio, nie wyraża zgody na przyjęcie do szpitala psychiatrycznego albo domu opieki społecznej. Tym samym oznacza to, iż obecne przepisy gwarantują udział profesjonalnego pełnomocnika w najpoważniejszych kategoriach spraw, to znaczy w takich sprawach, w których może dojść do pozbawienia wolności osoby bez jej zgody.</u>
<u xml:id="u-1.60" who="#MarcinJózefaciuk">Omówione rozwiązania prawne, jak wskazuje Biuro Analiz Sejmowych, w sposób należyty zapewniają ochronę praw osoby. Jednakże warto zauważyć, że wprowadzenie tych postulowanych zmian wiązałoby się z wprowadzeniem w istocie przymusu adwokacko-radcowskiego, czyli chodzi o to, że sąd będzie wskazywał ustawowo adwokata lub radcę prawnego. Znaczy zostanie zabrana możliwość wskazania przez osobę, która chciałaby sobie sama wskazać, po prostu jakiegoś zewnętrznego radcę lub sobie wziąć adwokata. Czyli jak pokazuje analiza biura prawnego, taka zmiana próbuje ingerować w autonomię osoby. Biuro Analiz Sejmowych podkreśla, że obowiązujące rozwiązania prawne w sposób należyty zapewniają ochronę praw osoby. Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-1.61" who="#RafałBochenek">Przechodzimy do kolejnego punktu, rozpatrzenie petycji w sprawie zmiany przepisów dotyczących wynagradzania rzemieślników zatrudniających młodocianych pracowników w celu przygotowania zawodowego. Petycję przedstawia zastępca przewodniczącego Komisji pani poseł Izabela Katarzyna Mrzygłocka. Bardzo proszę, pani poseł.</u>
<u xml:id="u-1.62" who="#IzabelaKatarzynaMrzygłocka">Wnioskujący zauważają, że jest potrzeba zmiana, która wynika z wielu analiz prowadzonych w Związku Rzemiosła Polskiego, i według członków zrzeszonych w tym związku, pracodawcy widzą więcej wad niż korzyści w zatrudnianiu młodocianych. Jednocześnie są skazani na tych młodocianych, bo mają poczucie, że na rynku nie ma alternatywy, że muszą tych młodocianych kształcić. Na co należy zwrócić uwagę? Maleje liczba zakładów rzemieślniczych zatrudniających w celu kształcenia młodocianych pracowników i to jest bardzo widoczne. Natomiast tych młodocianych pracowników ktoś musi kształcić.</u>
<u xml:id="u-1.63" who="#IzabelaKatarzynaMrzygłocka">Przedłożona petycja dotyczy założonej materii regulacyjnej, ale nie zawiera, tak jak powiedziałam, konkretnych propozycji. Kierunek określony w petycji, czyli przejścia od formuły dofinansowania kosztów kształcenia zawodowego dla rzemieślnika zatrudniającego młodocianego pracownika do wynagrodzenia instruktora zawodu za pracę, nie jest klarowny i budzi pewne wątpliwości. Oczywiście teraz od nas zależy, co dalej z tym zrobimy. Biuro Analiz Sejmowych sugeruje, że to podjęcie inicjatywy przez Komisję nie jest celowe, że to nie Komisja, a Rada Dialogu Społecznego powinna się tym zagadnieniem zająć.</u>
<u xml:id="u-1.64" who="#IzabelaKatarzynaMrzygłocka">Bardzo chciałabym wysłuchać państwa opinii w tej sprawie, bo problem jest naprawdę duży, ponieważ możemy zostać bez rzemieślników, którzy jednak są bardzo potrzebni na naszym rynku. Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-1.65" who="#FryderykSylwesterKapinos">Pracowałem w zakładach przetwórczych, ale też mam kontakt z wieloma przedsiębiorcami i rzemieślnikami. Wiem, że jest to na dzień dzisiejszy poważny problem z wykształceniem młodych w danych zawodach. Jeżeli przychodzi do piekarni, czy do cukierni, czy do zakładu mięsnego jakiś młody człowiek, to trzeba kilka lat takiego człowieka kształcić. Czasami była ta ulga i nieraz po drugiej klasie uczeń przenosił się do innego zakładu pracy i tę ulgę konsumował inny rzemieślnik. W związku z powyższym należałoby, żeby przez ten cały okres czasu ktoś, kto by się zajmował bezpośrednio młodymi adeptami danej sztuki, żeby za to otrzymywał wynagrodzenie. Jest to bardzo poważna sprawa, bo ci uczniowie często spędzają dwa albo trzy dni w tygodniu w tych zakładach pracy. Jest to naprawdę poważna sprawa i uważam, że to wynagrodzenie dla osoby, która po szkole podstawowej przez trzy lata ma się zajmować, ma nauczyć, ma wychować bardzo dobrego fachowca, to musi dostawać wynagrodzenie. Ponieważ jeżeli nie ma wynagrodzenia, to bierze ucznia często do takich czynności porządkowych i wtedy to nie ma sensu, a my chcemy, żeby wykształcić dobrych fachowców, którzy będą przyszłymi dobrymi pracownikami w danym zakładzie pracy. Uważam, że jak najbardziej ta petycja jest słuszna.</u>
<u xml:id="u-1.66" who="#MarcinJózefaciuk">Znaczy mamy dwie ścieżki kształcenia uczniów, bo tutaj głównie chodzi o branżową szkołę I stopnia oraz o przygotowanie zawodowe, jeśli chodzi o OHP-y itd. Mamy dwie ścieżki, jedna ścieżka jest właśnie rzemieślniczą ścieżką, gdzie uczniowie później zdają egzamin czeladniczy i później dopiero mistrzowski oraz ścieżka nierzemieślnicza, czyli uczniowie coraz częściej idą do zakładów nierzemieślniczych, czyli zwykłych zakładów pracy. Tam kształcą się, później zdają egzaminy w Okręgowej Komisji Egzaminacyjnej. Zarówno jedna jak i druga strona może kształcić, zarówno jedna i druga strona dostanie to wsparcie 8 tys. zł po zdanym egzaminie.</u>
<u xml:id="u-1.67" who="#MarcinJózefaciuk">W każdym razie rzeczywiście trzeba by się zastanowić, bo już mam takie głosy od przedsiębiorców prywatnych, że też wnioskują o to, żeby pomyśleć na temat zwiększenia wsparcia. Tym bardziej, że zwiększyło się zarówno minimalne jak i zwiększyło się wsparcie w Kodeksie pracy w części dla młodocianych pracowników z 6, 7, 8% rok rocznie dla uczniów, jeśli chodzi o ich płace do 8, 9, 10%, czyli uczniowie dostają jakąś wypłatę. Trzeba dodatkowo jeszcze instruktora zatrudnić czy wskazać itd., czyli te koszty pracodawcy naprawdę wzrastają. Na pewno trzeba by się pochylić nad tym problemem, bo jest to problem szkół branżowych, szkół kształcących w zawodzie i ogólnie jednostek kształcących w zawodzie. Będzie to duży problem, bo jako dyrektor szkoły kształcącej w zawodzie wiem, jak trudno jest znaleźć i przekonać dobrego pracodawcę, żeby kształcił ucznia. Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-1.68" who="#UrszulaRusecka">Moja propozycja i sugestia jest taka, żeby tej petycji nadać bieg. Ministerstwo edukacji jak najbardziej, ale przypuszczam, że to jest jakaś kwestia też resortowości, czyli po prostu pewne tematy są na styku ministerstw: ministerstwa pracy, ministerstwa edukacji i ministerstwa rozwoju. Na pewno w ten problem jakby wchodzą te trzy ministerstwa, żeby go rozstrzygnąć.</u>
<u xml:id="u-1.69" who="#RafałBochenek">Szanowni państwo, przechodzimy już do ostatniej dzisiaj petycji, którą przedstawi nam pan poseł Marcin Józefaciuk. Petycja jest w sprawie zmiany art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2001 r. o zawodzie psychologa i samorządzie zawodowym psychologów. Bardzo proszę, panie pośle.</u>
<u xml:id="u-1.70" who="#MarcinJózefaciuk">Petycja również uzasadnia dobór podmiotów wskazanych w przepisie, że ten dobór wynika przede wszystkim z poparcia dla regulacji zawodu. Inne stowarzyszenia czy ewentualnie inne związki ogólnopolskie czasami nie wypowiadają się dokładnie w tej samej myśli. Jak pokazuje analiza Biura Analiz Sejmowych, petycja również podaje zestaw powodów, dla których zawód psychologa jest ważny oraz dla których nie została jeszcze wdrożona zmiana, czyli w ogóle nie został powołany taki komitet. Oczywiście petycja mieści się w zakresie kompetencji Sejmu oraz spełnia wymogi formalne.</u>
<u xml:id="u-1.71" who="#MarcinJózefaciuk">Jeżeli chodzi o ekspertów, eksperci mówią, że ustawa o zawodzie psychologa, która została uchwalona w 2001 r. na podstawie poselskiego projektu, który – jak podkreślano w uzasadnieniu – przygotowało środowisko zawodowe, ma mankamenty wynikające w jakiejś mierze z tego, że nie dochowano w toku pracy nad nią zasad dobrej legislacji. Do istotnych uwarunkowań regulacji zawodu psychologa, w tym definiowaniu go jako zawód zaufania publicznego z obdarzonym istotnymi kompetencjami samorządem zawodowym, jako kluczowym podmiotem porządkującym rynek przemawia wiele powodów, m.in., że psychologia stała się jednym z najbardziej obleganych kierunków. Oferty studiów psychologicznych spowodowały problemy związane z jakością kształcenia na tychże kierunkach i zostały zaśmiecane, jak mówią eksperci i powołują się też na uzasadnienie, że zostają zaśmiecane programy kształcenia takich studiów, innymi teoriami oraz nowe miejsca zawodowego zaangażowania, czyli na przykład psychologowie w szkole, czyli jak widać, jest niezwykle ważny zawód psychologa.</u>
<u xml:id="u-1.72" who="#MarcinJózefaciuk">Regulacja zawodu psychologa powinna brać pod uwagę, że zmiany jakie zachodzą na rynku pracy psychologów w zapotrzebowaniu na usługi psychologiczne oraz sposobach zdobywania dyplomów psychologicznych wymagają nowoczesnego spojrzenia na zawód psychologa nie jako monolit. Jest to na pewno problem ważny, istotny i trzeba zainteresować się w ogóle zawodem psychologa i ustawodawstwem w tym kierunku.</u>
<u xml:id="u-1.73" who="#MarcinJózefaciuk">Jeżeli chodzi o szczegółowe uwagi eksperta, katalog podmiotów może być przedmiotem pytań dotyczących jego reprezentatywności. Dla przykładu, nie ma w nim przedstawicieli ważnych, specyficznych grup, na przykład Stowarzyszenia Psychologów Sądowych w Polsce. Należy podkreślić, że część środowiska psychoterapeutów dąży do przyjęcia osobnej ustawy o zawodzie psychoterapeuty. Biuro Analiz Sejmowych zliczyło około 30 organizacji, które skupiają się w ogólnopolską, tak więc nie byłaby to pełna reprezentacja.</u>
<u xml:id="u-1.74" who="#MarcinJózefaciuk">Sformułowania w uzasadnieniu petycji, teza, że zaproponowano proste legislacyjne rozwiązanie eliminujące mankamenty ustawy o zawodzie psychologa oraz wszelkie kontrowersje, jakie mogą powstać w toku jej wdrażania, budzi zasadniczo wątpliwości, według Biura Analiz Sejmowych. Sformułowanie proponowanego przepisu może powodować wątpliwości interpretacyjne, co do praktycznych konsekwencji zobowiązania ministra do spraw pracy do działania w porozumieniu ze wskazanymi organizacjami i instytucjami oraz prowadzi do pytania o ewentualną rolę innych organizacji. Podjęcie inicjatywy legislacyjnej, zgodnej z żądaniem określonym w petycji, według Biura Analiz Sejmowych, nie wydaje się być zasadne. Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-1.75" who="#MarekWaleśkiewicz">Ustawa była, tak jak tutaj zauważono, projektem poselskim i już na początku miała liczne wady prawne. Nawet miała czteroletni okres vacatio legis, kiedy to komisja, podkomisja sejmowa miała to naprawić, nie udało się to. Teraz weszła w życie i powiedzmy działa, a tak naprawdę nie działa, bo nie został powołany samorząd zawodowy psychologów. Ten KOIP też nie działa, były tam perturbacje w związku z nim. W końcu on został powołany, ale od 2006 r. nie działa. I tak naprawdę, ponieważ te wady prawne i legislacyjne ustawy są liczne, to trzeba napisać nową ustawę.</u>
<u xml:id="u-1.76" who="#MarekWaleśkiewicz">Generalnie to częściowo już wcześniej było uzgadniane ze środowiskiem psychologów i przez tyle lat, to tam różne mieliśmy spotkania i dyskusje w ramach prac. Musimy m.in. ustalić, jak powołać ten samorząd zawodowy, bo to jest duża sprawa, to może dotyczyć 50 tys. Musimy to zrobić w jakimś okresie czasu, i czy jesteśmy w stanie, ile można osób wpisać na listę dziennie, miesięcznie? Jakie to koszty? Trzeba stworzyć system, ale to robimy, nie mówię, że nie. Jest przygotowany, jest propozycja, zaczynamy robić wyliczenia tych kosztów. Teraz tylko z panią minister ustalimy, czy te rozwiązania akceptuje, bądź je zmieniamy i jak to rozwiązujemy. Myślę, że w niedługim czasie ta ustawa trafi na ścieżkę legislacyjną i do szerokich konsultacji ze środowiskiem psychologów. Szerokich konsultacji, także myślę, że nawet te konsultacje będą takie, że po prostu będziemy się spotykać. Nie wysyłać, tylko też spotykać, bo chcemy, żeby to jednak ustalić dokładnie, bo ten samorząd potem trzeba będzie powołać. Ktoś będzie musiał za to odpowiadać i jak to zrobić. Jakie koszty tego będą.</u>
<u xml:id="u-1.77" who="#MarekWaleśkiewicz">Powołanie samorządu, zwracam uwagę, to też jest obowiązek potem przynależności do tego samorządu. Ktoś będzie musiał płacić składki, w jakiej wysokości te składki. Psychologowie nie wszędzie są zawodem dobrze opłacanym, w szkołach psychologowie, wszędzie tak naprawdę, po wszystkich miejscach. Część tych psychologów, która ukończyła szkoły, to nie jest psychologami, którzy wykonują ten zawód, ale duża część wykonuje w różnych formach. Tutaj będzie duża dyskusja na ten temat, bo obszar, gdzie psychologowie wykonują pracę, jest szeroki, ale rozpoczynamy te prace. My jesteśmy z projektem na takim etapie do uzgodnienia wewnątrz resortu z zakresu regulacji. Myślę, że będziemy to regulować. Tak że jeżeli chodzi o tę petycję, to z tego powodu być może…</u>
<u xml:id="u-1.78" who="#RafałBochenek">Szanowni państwo, na tym kończymy nasze posiedzenie. Dziękuję serdecznie państwu za obecność, wszystkim naszym gościom, parlamentarzystom za przygotowanie się, jeżeli chodzi o referaty z zakresu poszczególnych petycji, a tych petycji mamy całkiem sporo. Dlatego zachęcam państwa do tego, aby w porozumieniu z naszym sekretariatem wybierać kolejne, abyśmy na bieżąco w miarę rozpatrywali kolejne wnioski obywateli. Bardzo proszę, jeszcze pan poseł Bojarski.</u>
</div>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>