text_structure.xml
7.09 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do pisma z dnia 31 sierpnia 2007 roku (sygn. SPS-024-3270/07) przekazującego zapytanie Posła na Sejm RP Pana Andrzeja Walkowiaka w sprawie straży obywatelskiej, uprzejmie przedstawiam następujące informacje.</p>
<p xml:id="div-2">Na wstępie wskazać należy, że polski system prawny umożliwia społecznościom lokalnym tworzenie różnych grup samoobrony, które mogą funkcjonować w ścisłej współpracy z Policją oraz władzami lokalnymi lub niezależnie od nich. Główną przesłanką powołania straży obywatelskiej w danej społeczności lokalnej musi być wola samych mieszkańców, którzy będą członkami tej straży.</p>
<p xml:id="div-3">Warto zauważyć, iż tworzeniu grup społecznej samoobrony sprzyja szereg rozwiązań prawnych. Do najistotniejszych należą: obrona konieczna, stan wyższej konieczności, ujęcie osoby na gorącym uczynku, udzielanie doraźnej pomocy policjantowi, społeczny obowiązek zawiadomienia organów ścigania o popełnieniu przestępstwa, działalność jednostek samorządu terytorialnego w zakresie ochrony porządku i bezpieczeństwa obywateli, prawo do tworzenia stowarzyszeń, obowiązek współpracy Policji i straży gminnej (miejskiej) z organami samorządowymi i organizacjami społecznymi czy też obowiązek współpracy samorządów lokalnych z organizacjami pozarządowymi. Grupy samoobrony mogą przyjąć postać nieformalnych grup, które ograniczają się tylko do kontroli najbliższego otoczenia, jak również mogą przyjąć formę zinstytucjonalizowaną i wówczas ze strony instytucji publicznych, Policji oraz władz lokalnych mogą otrzymywać wsparcie organizacyjne i finansowe.</p>
<p xml:id="div-4">Zinstytucjonalizowane straże obywatelskie mogą zostać zorganizowane w formie stowarzyszenia bądź powołane na postawie uchwały rady gminy (rady miasta). Zasady działania stowarzyszeń reguluje ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 roku Prawo o stowarzyszeniach (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 79, poz. 855 z późn. zm.). Warto podkreślić, że zgodnie z art. 45 powyżej cytowanej ustawy osoby, które chcą założyć stowarzyszenie prowadzące działalność bezpośrednio związaną z ochroną porządku publicznego, są obowiązane uzgodnić zakres tej działalności z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych albo organami przez niego określonymi.</p>
<p xml:id="div-5">Forma stowarzyszenia umożliwia strażom obywatelskim współpracę z władzami lokalnymi oraz organami porządkowymi. Warto bowiem zauważyć, że współpraca z organizacjami pozarządowymi i organizacjami społecznymi, do których zaliczają się również stowarzyszenia, należy do podstawowych zadań gminy [art. 7 ust. 1 pkt 19 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (t.j.: Dz. U. z 2001 r., Nr 142, poz. 1591 z późn. zm.)], Policji [art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji (t.j.: Dz. U. z 2007 r. Nr 43, poz. 277 z późn. zm.)], a także straży gminnej [art. 11 pkt 8 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku o strażach gminnych (Dz. U. Nr 123, poz. 779 z późn. zm.)].</p>
<p xml:id="div-6">Straże obywatelskie mogą być tworzone również w drodze uchwał rad gmin, które określają ich formę prawną, zasady wyboru władz, naboru członków, formy działania, zasady współdziałania z Policją i strażą gminną oraz sposób finansowania. Umożliwienie powoływania takich struktur poprzez uchwałę samorządu gminnego posiada szereg zalet z uwagi na fakt, iż gmina dysponuje dużymi możliwościami działania w tym zakresie, np. może tworzyć straże gminne, które będą współpracować ze strażami obywatelskimi, a po jej utworzeniu także będzie sprawować nadzór nad jej działalnością.</p>
<p xml:id="div-7">Niezbędne dla funkcjonowania zinstytucjonalizowanej straży obywatelskiej jest określenie zasad współpracy pomiędzy strażą obywatelską, lokalną Policją oraz strażą gminną (miejską). Powyższe umożliwiają odpowiednie regulacje prawne, tj.:</p>
<p xml:id="div-8">1) zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 3 ustawy o Policji do podstawowych zadań Policji należy inicjowanie i organizowanie działań mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi;</p>
<p xml:id="div-9">2) zgodnie z art. 11 pkt 8 ustawy o strażach gminnych do zadań straży gminnej należy informowanie społeczności lokalnej o stanie i rodzajach zagrożeń, a także inicjowanie i uczestnictwo w działaniach mających na celu zapobieganie popełnianiu przestępstw i wykroczeń oraz zjawiskom kryminogennym i współdziałanie w tym zakresie z organami państwowymi, samorządowymi i organizacjami społecznymi.</p>
<p xml:id="div-10">Przedmiotowa współpraca może dotyczyć szkoleń, zasad pełnienia łączonych patroli, zasad i sposobów kontaktowania się z dzielnicowymi, przekazywania informacji i spostrzeżeń o zaistniałych wydarzeniach i nieprawidłowościach, ustalenia bezpośredniej łączności patrolu obywatelskiego z załogą interwencyjną najbliższego komisariatu Policji lub komórki straży gminnej (miejskiej), udostępniania i zapoznawania się z materiałami dotyczącymi zapobiegania przestępczości itd. W przypadku powołania straży obywatelskiej na postawie uchwały rady gminy przygotowanie jej członków do podjęcia działań powinno być realizowane w porozumieniu organów lokalnej administracji samorządowej z właściwą terenowo jednostką Policji.</p>
<p xml:id="div-11">Regularne patrolowanie miejsc zagrożonych przestępczością jest działaniem najbardziej zbliżonym do działań organów porządkowych i w związku z tym powinno być uzależnione od pozytywnej opinii Policji i akceptacji mieszkańców. Patrole można odbywać pieszo, na rowerze bądź w samochodzie. Patrole obywatelskie powinny zawsze koordynować swoje inicjatywy z Policją (i strażą gminną) oraz posiadać stałą łączność ze służbą dyżurną najbliższej jednostki Policji (i straży gminnej). Preferowaną formą działania patroli obywatelskich jest wstrzymywanie się od interwencji i szybkie zawiadamianie Policji oraz wspólne patrole z Policją i strażą gminną (miejską). Przy czym patrole łączone z policjantami i strażnikami gminnymi (miejskimi) powinny mieć charakter prewencyjnego obchodu wyznaczonego rejonu.</p>
<p xml:id="div-12">Jednocześnie pragnę poinformować, iż w MSWiA nie są prowadzone prace w zakresie uregulowań prawnych dotyczących straży obywatelskiej.</p>
<p xml:id="div-13">Z wyrazami szacunku</p>
<p xml:id="div-14">Minister</p>
<p xml:id="div-15">Władysław Stasiak</p>
<p xml:id="div-16">Warszawa, dnia 27 września 2007 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>