text_structure.xml
8.85 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! W związku z przesłanym przy wystąpieniu Pana Marszałka z dnia 10 lipca 2007 r. (znak SPS-024-3016/07) zapytaniem Pani Poseł Karoliny Gajewskiej w sprawie przeliczenia tzw. starego portfela do 100% kwoty bazowej uprzejmie wyjaśniam, że pojęcie ˝kwota bazowa˝ wprowadzone zostało ustawą z dnia 17 grudnia 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent, o zasadach ustalania emerytur i rent oraz o zmianie niektórych ustaw (Dz. U. Nr 104, poz. 450, z późn. zm.), która uregulowała - jednakowo dla wszystkich ubezpieczonych - zasady przeliczenia świadczeń emerytalno-rentowych przyznanych przed dniem jej wejścia w życie, tj. przed 15 listopada 1991 r., ustalania okresów ubezpieczenia oraz rozmiaru świadczeń przyznawanych po tej dacie.</p>
<p xml:id="div-2">W 1991 r. wszystkie świadczenia zrewaloryzowano przez obliczenie nowej ich wysokości, proporcjonalnie do rzeczywistej wartości zarobków osiąganych przed przejściem na emeryturę (rentę) i stażu pracy. W ten sposób zostały zlikwidowane różnice w wysokości świadczeń, wynikające z przyznawania ich w różnych okresach. Osoby te otrzymują - poza częścią socjalną świadczenia, jednakową dla wszystkich, a równą 24% kwoty bazowej - część świadczenia zależną zarówno od długości okresu podlegania ubezpieczeniu społecznemu (stażu pracy), jak i od wysokości zarobków przyjętych do obliczenia podstawy wymiaru. Im wyższa była łączna kwota przychodu (wynagrodzenia) w danym roku, tym wyższy był wskaźnik relacji do przeciętnej płacy w danym roku, a w konsekwencji - wyższa była podstawa wymiaru i wysokość świadczenia.</p>
<p xml:id="div-3">˝Stary portfel˝ to emerytury i renty przyznane lub waloryzowane w latach 1993-1998, których wysokość została ustalona przy zastosowaniu kwoty bazowej niższej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia aktualnego na dzień przyznania świadczenia. Kwestię likwidacji zróżnicowania kwot bazowych regulują przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j.: Dz. U. z 2004r. Nr 39, poz. 353, z późn zm.). Zgodnie z jej art. 194a likwidacja starego portfela emerytur i rent przebiega w sześciu etapach, tzn. w latach 2005-2010, a każdy z tych etapów realizowany jest od 1 marca danego roku. Zakład Ubezpieczeń Społecznych rozpoczął więc wyrównywanie wysokości świadczeń od 1 marca 2005 r. i realizuje to zadanie według harmonogramu wynikającego z tej ustawy. W pierwszej kolejności przeliczenie dotyczyło osób, które do 31 grudnia 2004 r. ukończyły 75 lat. Świadczeniobiorcom urodzonym po dniu 31 grudnia 1929 r. ZUS podwyższa świadczenia począwszy od dnia 1 marca 2007r.</p>
<p xml:id="div-4">Tak więc emerytury i renty, obliczone od kwoty bazowej stanowiącej mniej niż 100% przeciętnego wynagrodzenia, podlegają przeliczeniu, które polega na ponownym obliczeniu świadczenia od odpowiednio podwyższonej kwoty bazowej, którą przyjęto do ustalenia wysokości świadczenia w dniu jego przyznania. Świadczenie jest następnie podwyższane w ramach wszystkich waloryzacji, jakie miały miejsce od dnia jego przyznania.</p>
<p xml:id="div-5">Rozwiązanie to jest prawidłowe, ponieważ w wyniku przeliczenia świadczenia emeryci i renciści będą pobierać je w takiej wysokości, jakby w momencie przejścia na emeryturę lub rentę kwota bazowa przyjęta do obliczenia świadczenia nie była obniżona, lecz stanowiła 100% przeciętnego wynagrodzenia. ZUS nie ma natomiast podstaw prawnych do przeliczenia świadczeń od aktualnie obowiązującej kwoty bazowej, art. 194a ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych nie przewiduje bowiem takiej możliwości. Ponadto - takie działanie nie byłoby prawidłowe, ponieważ Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 10 stycznia 1995 r., sygn. akt K. 16/93, wskazał jedynie na konieczność wyrównania do 100% kwoty bazowej przyjętej do obliczenia świadczenia.</p>
<p xml:id="div-6">Należy podkreślić, że obowiązujące przepisy nie przewidują również wyrównań za lata ubiegłe. To oznacza, iż emeryci i renciści otrzymują wyższe świadczenia od terminu, w którym zgodnie z ww. ustawą świadczenie podlega ponownemu obliczeniu z urzędu.</p>
<p xml:id="div-7">Emerytury i renty podlegają waloryzacji w celu zachowania co najmniej realnej ich wartości. Wprowadzenie rozwiązań polegających na podwyższeniu świadczeń niższych w oderwaniu od jednolitych dla wszystkich zasad waloryzacji doprowadziłoby do sytuacji, w której wysokość składek na ubezpieczenia społeczne i okres ich opłacania nie miałyby żadnego związku z wysokością otrzymywanego świadczenia. Świadczyłoby to o preferowaniu tych osób, które w czasie zatrudnienia otrzymywały niższe wynagrodzenia, a więc od ich przychodów wpływała do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych niższa składka.</p>
<p xml:id="div-8">W indywidualnych przypadkach trudnej sytuacji materialnej niektórych rodzin emerytów i rencistów uzupełnieniem świadczeń z ubezpieczenia społecznego są świadczenia z pomocy społecznej, przewidziane w przepisach ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.).</p>
<p xml:id="div-9">Należy dodać, że jednym z działań podjętych w roku bieżącym na rzecz wsparcia tych emerytów i rencistów, których świadczenia nie przekraczały na dzień 31 marca 2007 r. kwoty 1200 zł brutto miesięcznie, były - finansowane z budżetu państwa - zapomogi pieniężne. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 16 lutego 2007 r. o zmianie ustawy o dodatku pieniężnym dla niektórych emerytów, rencistów i osób pobierających świadczenie przedemerytalne albo zasiłek przedemerytalny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. Nr 35 poz. 219) - jednorazowe zapomogi pieniężne były wypłacane przez właściwe organy rentowe razem z przysługującymi w kwietniu świadczeniami.</p>
<p xml:id="div-10">Odnosząc się do sprawy dodatków przysługujących do emerytury (renty) z tytułu wykonywania pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, uprzejmie wyjaśniam, że zostały one zniesione na mocy wymienionej na wstępie ustawy z dnia 17 października 1991 r. o rewaloryzacji emerytur i rent (...). Od 15 listopada 1991 r., tj. od wejścia w życie tej ustawy, nabycie prawa do takich dodatków przez którąkolwiek z grup zawodowych nie było już zatem możliwe. Nie ma także możliwości kontynuowania wypłaty dodatków przyznanych na podstawie wcześniej obowiązujących przepisów.</p>
<p xml:id="div-11">Badanie zgodności aktów prawnych z Konstytucją Rzeczypospolitej Polskiej należy do Trybunału Konstytucyjnego. Trybunał Konstytucyjny w orzeczeniu z dnia 11 lutego 1992 r. uznał za niezgodny z konstytucją jedynie brak rekompensaty dla osób, które miały prawo do dodatków przed wejściem w życie ww. ustawy z dnia 17 października 1991 r., a nie fakt, że dodatki zostały zniesione.</p>
<p xml:id="div-12">W myśl art. 190 pkt 1 Konstytucji RP orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego mają moc powszechnie obowiązującą i są ostateczne.</p>
<p xml:id="div-13">Skutkiem realizacji orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego było uchwalenie ustawy z dnia 6 marca 1997 r. o zrekompensowaniu okresowego niepodwyższania płac w sferze budżetowej oraz utraty niektórych wzrostów lub dodatków do emerytur i rent (t.j.: Dz. U. z 2000 r. Nr 23, poz. 294). Na podstawie jej przepisów tym emerytom i rencistom, którzy byli uprawnieni do dodatku z tytułu pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze, a następnie utracili do niego prawo, były wypłacane - począwszy od dnia 25 marca 2000 r. - jednorazowe rekompensaty pieniężne. W pierwszej kolejności otrzymały je osoby najstarsze, urodzone przed 1920 r. Dla najmłodszych uprawnionych, urodzonych po 1969 r., były one wypłacane od 25 listopada 2004 r.</p>
<p xml:id="div-14">Przedstawiając powyższe, mogę jedynie dodać, że - zgodnie z art. 8 ww. ustawy z dnia 6 marca 1997 r. - wypłata rekompensaty stanowi zaspokojenie wszelkich roszczeń z tytułu utraty prawa do wzrostów lub dodatków. Roszczenie o wypłatę rekompensaty przedawnia się z upływem pięciu lat. Bieg przedawnienia rozpoczyna się od pierwszego dnia, w którym uprawniony lub jego spadkobierca mógł odebrać rekompensatę.</p>
<p xml:id="div-15">Z poważaniem</p>
<p xml:id="div-16">Sekretarz stanu</p>
<p xml:id="div-17">Mirosław Mielniczuk</p>
<p xml:id="div-18">Warszawa, dnia 1 sierpnia 2007 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>