text_structure.xml
10.8 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! Odpowiadając na pismo pana marszałka z dnia 10 lipca 2007 r., znak: SPS-024-3011/07, dotyczące zapytania posła Jarosława Rusieckiego w sprawie skuteczności ściągania zasądzonych alimentów od dłużników alimentacyjnych, uprzejmie informuję.</p>
<p xml:id="div-2">Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie posiada informacji na temat ogólnej liczby prowadzonych przez komorników postępowań egzekucyjnych w sprawach dotyczących świadczeń alimentacyjnych, jak też danych o kwotach alimentów wyegzekwowanych przez komorników od osób zobowiązanych na rzecz wierzycieli. Jak wynika z korespondencji między Ministerstwem Pracy i Polityki Społecznej a Ministerstwem Sprawiedliwości, dane takie nie są również ewidencjonowane przez resort sprawiedliwości. Informacje o wysokości wyegzekwowanych kwot przekazywane są przez komorników gminom jedynie w sytuacji, gdy wierzyciel ubiega się o zaliczkę alimentacyjną przysługującą na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz.U. z 2005 r. Nr 86, poz. 732, z późn. zm.) lub gdy ją już otrzymuje. Kwota przyznanej zaliczki alimentacyjnej uzależniona jest m.in. od wysokości wyegzekwowanych przez komornika alimentów za okres trzech ostatnich miesięcy. Widoczne w ciągu okresu zasiłkowego wahania wysokości zaliczek alimentacyjnych świadczą o częściowej egzekucji świadczeń alimentacyjnych.</p>
<p xml:id="div-3">Przy dokonywaniu oceny skuteczności ściągania zasądzonych alimentów istotne znaczenie ma obowiązująca komornika kolejność zaspokajania wierzytelności z kwot wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego. Na podstawie przepisów ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej w pierwszej kolejności zaspokajane są należności wierzyciela z tytułu zaległych świadczeń alimentacyjnych, następnie należności z tytułu bieżących alimentów, a dopiero potem należności budżetu państwa i budżetów gmin z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych oraz należności budżetu państwa z tytułu świadczeń wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego przed 1 maja 2004 r. Zatem spłata zaległości wobec wierzyciela alimentacyjnego i egzekucja bieżących alimentów może, przy zaległościach wobec budżetu państwa i budżetów gmin oraz byłego Funduszu Alimentacyjnego, w danym czasie wiązać się z niespłaconymi należnościami dłużnika alimentacyjnego.</p>
<p xml:id="div-4">Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej posiada informacje o egzekucji należności publicznoprawnych z tytułu świadczeń wypłaconych w zastępstwie alimentów (do końca kwietnia 2004 r. były to świadczenia wypłacane przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych z Funduszu Alimentacyjnego, a od 1 września 2005 r. - zaliczki alimentacyjne). Według stanu na koniec 2006 r. kwota należności Funduszu Alimentacyjnego w likwidacji wynosiła 7.120.849 tys. zł, z tego kwotę 7.105.789 tys. zł stanowiły należności z tytułu świadczeń wypłaconych z Funduszu (pozostała kwota dotyczyła świadczeń nienależnie pobranych). W okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2006 r. wpłynęło do budżetu państwa od zobowiązanych do alimentacji łącznie 216.422 tys. zł z tytułu świadczeń wypłaconych z FA, co stanowi 3,05% należności z tytułu świadczeń wypłaconych z Funduszu Alimentacyjnego (w stosunku do stanu należności na dzień likwidacji Funduszu). Natomiast łączna kwota należności dłużników alimentacyjnych z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej (według stanu na dzień 31 grudnia 2006 r.) wynosiła 1.113.187 tys. zł. Kwota ta stanowiła w 50% należność budżetu państwa, a w pozostałej części należność budżetów gmin. W okresie od 1 września 2005 r. do 31 grudnia 2006 r. wyegzekwowano od dłużników 9.845 tys. zł z tytułu wypłaconej zaliczki alimentacyjnej, co stanowi 0,9% wydatków na zaliczki alimentacyjne poniesionych w tym okresie (1.072.239 tys. zł), przy czym wskaźnik ten w okresie IX-XII 2005 r. wynosił 0,14%, w 2006 r. - 1,16%, zaś dane za I kwartał 2007 r. wskazują na wartość 2,47%. Dodać należy, że główną przyczyną odnotowanego niskiego wskaźnika zwrotów zaliczek alimentacyjnych w stosunku do ich wypłat jest inna niż w przypadku świadczeń z Funduszu Alimentacyjnego kolejność przekazywania przez komornika kwot wyegzekwowanych od dłużnika alimentacyjnego z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych. W przypadku byłego FA spłata na rzecz wierzyciela zaległych alimentów egzekwowana była w ostatniej kolejności, w przypadku zaliczki alimentacyjnej - w pierwszej kolejności. Nagromadzenie przez dłużników wieloletnich zaległości w spłatach alimentów wobec rodzin jest jednym z czynników wpływających na niski wskaźnik zwrotu kwot z tytułu wypłaconej, w zastępstwie dłużnika, zaliczki alimentacyjnej.</p>
<p xml:id="div-5">Ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, oprócz zaliczki alimentacyjnej - świadczenia wypłacanego w zastępstwie alimentów, wprowadziła do obrotu prawnego nowe instrumenty, których celem jest poprawa skuteczności ściągalności zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Są nimi:</p>
<p xml:id="div-6">- przeprowadzanie wywiadu środowiskowego u dłużnika alimentacyjnego, mające na celu ustalenie jego sytuacji socjalno-bytowej,</p>
<p xml:id="div-7">- aktywizowanie zawodowe dłużnika, w tym kierowanie go do prac organizowanych na zasadach robót publicznych,</p>
<p xml:id="div-8">- złożenie do prokuratury wniosku o ściganie dłużnika za przestępstwo określone w art. 209 § 1 Kodeksu karnego, tj. uporczywego uchylania się od obowiązku alimentacji,</p>
<p xml:id="div-9">- zatrzymanie dłużnikowi alimentacyjnemu prawa jazdy (w przypadku uniemożliwienia przez dłużnika przeprowadzenia wywiadu środowiskowego albo odmowy podjęcia proponowanej pracy lub uchylania się od niej, po uprzednim złożeniu wniosku o ściganie za przestępstwo z art. 209 § 1 Kodeksu karnego),</p>
<p xml:id="div-10">- wpisanie dłużnika alimentacyjnego do rejestru dłużników niewypłacalnych w Krajowym Rejestrze Sądowym,</p>
<p xml:id="div-11">- wytaczanie powództwa przeciwko osobom zobowiązanym do alimentacji w dalszej kolejności, stosownie do art. 132 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego,</p>
<p xml:id="div-12">- przekazywanie gminie przez komornika informacji o stanie egzekucji alimentów oraz przyczynach jej bezskuteczności,</p>
<p xml:id="div-13">- dyscyplinowanie komornika poprzez obowiązek przekazywania przez niego prezesowi sądu rejonowego, nie rzadziej niż co pół roku, informacji o działaniach podejmowanych przeciwko osobom zobowiązanym do alimentacji.</p>
<p xml:id="div-14">Ogółem w 2006 r. gminy wystosowały do starostów 10,5 tys. wniosków o skierowanie dłużników alimentacyjnych do prac organizowanych na zasadach robót publicznych oraz 7 tys. wniosków o zatrzymanie prawa jazdy. W porównaniu do okresu IX-XII 2005 r. przeciętna miesięczna liczba wniosków o zatrzymanie prawa jazdy w 2006 r. wzrosła o 822%.</p>
<p xml:id="div-15">Jednocześnie informuję, że w chwili obecnej rząd nie planuje nowelizacji ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, gdyż w toku prac Sejmu znajdują się dwa projekty ustaw o funduszu alimentacyjnym (obywatelski projekt ustawy Fundusz Alimentacyjny - druk 176 oraz poselski projekt ustawy o funduszu alimentacyjnym - druk 1393). Przedmiotem prac Sejmu jest również senacki projekt ustawy o zmianie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej - druk 1396. Projekt poselski, oprócz obecnie funkcjonujących, wprowadza nowe rozwiązania dotyczące poprawy egzekucji świadczeń alimentacyjnych, tj.:</p>
<p xml:id="div-16">- możliwość prowadzenia przez komornika egzekucji z majątku osobistego dłużnika, majątku wspólnego małżonków, a także majątku będącego w posiadaniu osoby trzeciej zamieszkującej wspólnie z dłużnikiem,</p>
<p xml:id="div-17">- zastąpienie, z chwilą przyznania świadczenia z funduszu alimentacyjnego, egzekucji komorniczej egzekucją administracyjną prowadzoną przez naczelnika urzędu skarbowego.</p>
<p xml:id="div-18">W dniu 17 lipca br. Rada Ministrów przyjęła stanowisko wobec poselskiego projektu ustawy o funduszu alimentacyjnym. Rząd pozytywnie ocenił cel poselskiego projektu ustawy o funduszu alimentacyjnym i konieczność zmian przepisów dotyczących pomocy państwa dla wierzycieli alimentacyjnych, których należności nie są skutecznie egzekwowane.</p>
<p xml:id="div-19">Kwestie dotyczące postępowania egzekucyjnego, w tym egzekucji świadczeń alimentacyjnych, określają m.in. przepisy części trzeciej Kodeksu postępowania cywilnego. Ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej, oprócz tego, że określiła sposób wsparcia osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niewyegzekwowania świadczeń alimentacyjnych, wprowadziła wymienione wcześniej instrumenty, których celem jest poprawa skuteczności egzekucji zasądzonych świadczeń alimentacyjnych. Działania te, aby były skuteczne, muszą opierać się na ścisłej współpracy komorników i organów gminy. Jednakże dodać należy, że zgodnie z art. 758 Kodeksu postępowania cywilnego sprawy egzekucyjne należą do właściwości sądów rejonowych i działających przy tych sądach komorników. Zatem egzekucja świadczeń alimentacyjnych należy do komornika sądowego, zaś rola gminy w egzekucji ma charakter ˝wspomagający˝ (np.: przekazywanie komornikowi informacji o dłużniku, które mają wpływ na egzekucję, aktywizacja dłużnika, mająca na celu realizację przez niego obowiązku alimentacyjnego). Kontrola przeprowadzona w ubiegłym roku przez Departament Administracji Publicznej Najwyższej Izby Kontroli w 10 gminach woj. mazowieckiego i łódzkiego na temat wykonywania przez gminy zadań wynikających z ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej wykazała, że część komorników nie wywiązuje się z zadań nałożonych na nich tą ustawą.</p>
<p xml:id="div-20">Z poważaniem</p>
<p xml:id="div-21">Minister</p>
<p xml:id="div-22">Anna Kalata</p>
<p xml:id="div-23">Warszawa, dnia 26 lipca 2007 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>