text_structure.xml
6.91 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! W związku z przekazanym przy piśmie z dnia 3 lipca 2007 r., znak: SPS-024-2963/07, zapytaniem pani poseł Anny Sobeckiej w sprawie przywrócenia świadczeń emerytalnych matkom opiekującym się niepełnosprawnym dzieckiem uprzejmie wyjaśniam, co następuje.</p>
<p xml:id="div-2">Emerytury przyznawane bez względu na wiek z powodu opieki nad dzieckiem wymagającym specjalnej troski były zawsze problemem dyskusyjnym. Wątpliwości co do słuszności ich przyznawania rodziły się na tle podstawowych zasad ubezpieczenia społecznego, według których ryzykiem ubezpieczeniowym objęta jest utrata dochodów z pracy wskutek niezdolności do pracy (inwalidztwa), starości lub śmierci. Urodzenie się w rodzinie dziecka niepełnosprawnego, niewątpliwie stawiające rodzinę w trudnej sytuacji, jest ryzykiem pozaubezpieczeniowym i nie powinno stanowić o przyznaniu emerytury we wcześniejszym, niż przewiduje to ustawa, wieku.</p>
<p xml:id="div-3">Są również inne przesłanki merytoryczne przemawiające przeciwko tym rozwiązaniom, chociażby to, że emerytura lub renta jest substytutem wynagrodzenia za pracę i służy zachowaniu ciągłości dochodów w rodzinie, nie zaś instrumentem do rozwiązywania innych - co raz jeszcze podkreślam: niewątpliwie trudnych - problemów rodziny.</p>
<p xml:id="div-4">Ponadto przyznanie rodzicom opiekunom emerytury bez względu na wiek z tytułu konieczności sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem specjalnej troski wiąże się z koniecznością udowodnienia minimalnego stażu emerytalnego. Rozwiązanie to stawia w gorszej sytuacji prawnej rodziców, szczególnie kobiety, które z uwagi na ciężki stan zdrowia dziecka nigdy nie mogły podjąć pracy zarobkowej, wobec kobiet, które - mimo że urodziły dziecko specjalnej troski - pracę zarobkową kontynuowały.</p>
<p xml:id="div-5">Zmiany w zakresie uprawnień do świadczeń pieniężnych dla opiekunów dzieci wymagających specjalnej troski, wprowadzone ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.), są wynikiem realizacji podstawowego celu reformy systemu ubezpieczeń społecznych, jakim było wyraźne oddzielenie świadczeń ubezpieczeniowych od socjalnych, a taki charakter miała taka wcześniejsza emerytura.</p>
<p xml:id="div-6">Dzięki przeprowadzonej zmianie przepisów w tym zakresie z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przyznawane są świadczenia z powodu spełnienia ryzyka ubezpieczeniowego, tj. dożycia określonego w przepisach wieku lub niemożności kontynuowania pracy zarobkowej z powodu niezdolności do pracy.</p>
<p xml:id="div-7">Rodzina, która znalazła się w trudnej sytuacji z powodu konieczności zrezygnowania przez jednego z rodziców z pracy zarobkowej w celu opieki nad dzieckiem specjalnej troski, wymaga wsparcia ze strony państwa. Nie ulega jednak wątpliwości, że nie powinno się to odbywać ze środków ubezpieczeń społecznych, ponieważ utrudnienie w kontynuowaniu pracy zarobkowej spowodowane stanem zdrowia dziecka nie jest ryzykiem emerytalnym ani rentowym, lecz ryzykiem objętym pomocą społeczną. Dlatego też w tym systemie - a nie w systemie ubezpieczeń społecznych - jest odpowiednie miejsce na rozwiązania systemowe zapewniające osobom i rodzinom będącym w trudnej sytuacji życiowej nie tylko niezbędne środki finansowe, ale też inne formy pomocy i wsparcia. Objęcie ryzykiem ubezpieczeniowym tych sytuacji byłoby sprzeczne z zasadami ubezpieczeń emerytalnych i spowodowałoby nieuzasadnione obciążenie pozostałych ubezpieczonych. Fundusze na świadczenia emerytalno-rentowe gromadzone są przecież ze składek osób ubezpieczonych, a dostęp do świadczeń i ich wysokość zdeterminowane są opłaconą składką.</p>
<p xml:id="div-8">Mimo szeregu wątpliwości, reformując ubezpieczenia społeczne, ustawa z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353, z późn. zm.), znosząc wcześniejszą emeryturę dla pracowników opiekujących się dziećmi specjalnej troski, przewidziała w art. 186 ust. 3, że prawo do wcześniejszej emerytury zachowują rodzice, którzy do dnia wejścia w życie ustawy nie zgłosili wniosku o tę emeryturę, mimo że do dnia 31 grudnia 1998 r. spełnili wszystkie wymagane warunki.</p>
<p xml:id="div-9">Uprawnienia rodziców do tej wcześniejszej emerytury, którzy z powodu stanu zdrowia swojego dziecka wymagającego ich stałej opieki oraz pielęgnacji lub pomocy w czynnościach samoobsługowych nie mogą kontynuować zatrudnienia, rozpatrywane są na podstawie nadal obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 maja 1989 r. w sprawie uprawnień do wcześniejszej emerytury pracowników opiekujących się dziećmi wymagającymi stałej opieki (Dz. U. Nr 28, poz. 149) - po spełnieniu łącznie następujących warunków:</p>
<p xml:id="div-10">1) posiadania okresu zatrudnienia - okresu składkowego i nieskładkowego wynoszącego dla kobiet 20 lat i 25 lat - dla mężczyzn,</p>
<p xml:id="div-11">2) sprawowania osobistej opieki nad dzieckiem, które:</p>
<p xml:id="div-12">3) jest całkowicie niezdolne do pracy i samodzielnej egzystencji bez względu na przyczynę chorobową,</p>
<p xml:id="div-13">4) jest całkowicie niezdolne do pracy z powodu jednego ze stanów chorobowych wymienionych w rozporządzeniu, a niezdolność do pracy dziecka istnieje od urodzenia albo powstała przed ukończeniem 18 roku życia,</p>
<p xml:id="div-14">5) ostatnim ubezpieczeniem przed dniem 1 stycznia 1999 r. było ubezpieczenie z tytułu pozostawania w stosunku pracy w myśl Kodeksu pracy.</p>
<p xml:id="div-15">Regulacja prawna pozwalająca jeszcze przez pewien okres czasu korzystać przez opiekunów dzieci specjalnej troski z wcześniejszej emerytury jest świadczeniem zanikającym, które nie może być kontynuowane w zreformowanym systemie emerytalnym, ponieważ z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych tworzonego ze składek na ubezpieczenie społeczne osób czynnych zawodowo nie mogą być finansowane świadczenia pozaubezpieczeniowe.</p>
<p xml:id="div-16">W tej sytuacji wyrażam pogląd, że nie ma podstaw do podejmowania inicjatywy ustawodawczej zmierzającej do przywrócenia prawa do wcześniejszej emerytury dla opiekunów dzieci niepełnosprawnych.</p>
<p xml:id="div-17">Z poważaniem</p>
<p xml:id="div-18">Podsekretarz stanu</p>
<p xml:id="div-19">Romuald Poliński</p>
<p xml:id="div-20">Warszawa, dnia 18 lipca 2007 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>