text_structure.xml
9.74 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! W związku z zapytaniem Pana Posła Sylwestra Pawłowskiego dotyczącym rażącej przewlekłości postępowań administracyjnych prowadzonych przed ministrem rolnictwa i rozwoju wsi, w szczególności zaś postępowań prowadzonych w Departamencie Gospodarki Ziemią, uprzejmie wyjaśniam, co następuje.</p>
<p xml:id="div-2">Departament Gospodarki Ziemią realizuje zadania ministra rolnictwa i rozwoju wsi w zakresie gospodarki ziemią, wspierania przemian struktury agrarnej, ochrony gruntów rolnych, geodezji rolnej, inżynierii środowiska, kształtowania infrastruktury technicznej wsi, melioracji wodnych i techniki rolniczej oraz rewindykacji nieruchomości rolnych. Dominującą pozycję w pracy departamentu stanowi orzecznictwo w sprawach indywidualnych, a więc przygotowanie projektów rozstrzygnięć w sprawach skarg, odwołań i wniosków obywateli w wymienionych wyżej sprawach.</p>
<p xml:id="div-3">Departament liczy aktualnie 41 pracowników merytorycznych, z których orzecznictwem zajmuje się tylko 20 osób. Natomiast pozostali pracownicy zajmują się sprawami melioracji, uzgadnianiem planów zagospodarowania przestrzennego, techniką rolniczą oraz sprawami problemowymi.</p>
<p xml:id="div-4">Od dnia 1 stycznia 2007 r. do dnia 28 maja 2007 r. do Departamentu Gospodarki Ziemią wpłynęły łącznie 1253 sprawy, co przy zaległości z lat ubiegłych wynoszącej 3136 spraw daje łącznie 4389 spraw do załatwienia. Z tej liczby do dnia 28 maja 2007 r. załatwiono łącznie 1067 spraw, zatem do załatwienia pozostają 3322 sprawy. Powyższe liczby wskazują, że na jednego pracownika w departamencie przypada do załatwienia średnio ok. 167 spraw.</p>
<p xml:id="div-5">Wskazaną przez Pana Posła problematyką zwrotu nieruchomości przejętych przez Skarb Państwa na podstawie różnych tytułów prawnych w latach 1944-1989 zajmuje się 7 pracowników, do których obowiązków należy bezpośrednie, merytoryczne przygotowywanie rozstrzygnięć ministra rolnictwa związanych z tą problematyką. W okresie od dnia 1 stycznia do dnia 28 maja 2007 r. do załatwienia przez ten zespół wpłynęło 305 spraw, co przy zaległości z lat poprzednich wynoszącej 2001 spraw daje łączną sumę 2306 spraw do załatwienia. Z tej liczby do dnia 28 maja 2007 r. rozstrzygnięto łącznie 253 sprawy, zatem do załatwienia pozostały łącznie 2053 sprawy. Z powyższego zestawienia wynika, że średnio na jednego pracownika tego zespołu przypadają do załatwienia ok. 294 sprawy.</p>
<p xml:id="div-6">Przy okazji należy stwierdzić, że tak duża liczba spraw zaległych, pochodzących głównie z lat 1989-2001, jest przede wszystkim wynikiem braku zabezpieczenia w tamtych latach w budżecie państwa środków finansowych na realizację wypłat odszkodowań pieniężnych na rzecz byłych właścicieli nieruchomości lub ich następców prawnych. Stwierdzenie, że dana nieruchomość została przejęta na własność państwa z rażącym naruszeniem prawa, pociąga za sobą powstanie po stronie osób uprawnionych roszczenia odszkodowawczego. W latach 1992-2001 minister rolnictwa i gospodarki żywnościowej wielokrotnie występował z pismami do prezesa Rady Ministrów, ministra finansów, sekretarza Rady Ministrów oraz Kancelarii Prezesa Rady Ministrów z prośbą o zabezpieczenie w budżecie państwa niezbędnych środków finansowych na ten cel. Dopiero uruchomienie w 2001 r. Funduszu Reprywatyzacyjnego umożliwiło rozstrzyganie żądań stron.</p>
<p xml:id="div-7">Jak już zaznaczono powyżej, Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi zajmuje się badaniem legalności przejęcia nieruchomości rolnych w latach 1944-1989 na podstawie różnych tytułów prawnych. Aktem o podstawowym znaczeniu jest tu dekret Polskiego Komitetu Wyzwolenia Narodowego z dnia 6 września 1944 r. o przeprowadzeniu reformy rolnej, ale postępowania są prowadzone również na podstawie takich aktów jak: ustawa z dnia 3 stycznia 1946 r. o przejęciu na własność państwa podstawowych gałęzi gospodarki narodowej, ustawa z dnia 25 lutego 1958 r. o uregulowaniu stanu prawnego mienia pozostającego pod zarządem państwowym, dekret z dnia 16 grudnia 1918 r. w przedmiocie przymusowego zarządu państwowego, ustawa z dnia 29 maja 1974 r. o przekazywaniu gospodarstw rolnych za rentę i spłaty pieniężne oraz wiele innych. W sprawach tych minister rolnictwa i rozwoju wsi jest nie tylko organem właściwym do rozpatrywania odwołań od decyzji organów pierwszej instancji (wojewodów), ale również organem nadzoru badającym wydawane w wymienionych powyżej latach decyzje organów administracji w trybie art. 145 i art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego (wznowienie postępowania oraz stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych).</p>
<p xml:id="div-8">Sprawy dotyczące zwrotu przejętych nieruchomości rolnych mają charakter szczególnie skomplikowany. Ich załatwienie wymaga zgromadzenia i zbadania wielu dokumentów, w tym archiwalnych. Z uwagi na znaczny upływ czasu od dnia, w którym dokonano nacjonalizacji, odnalezienie dokumentów związanych z przewłaszczeniem nieruchomości wiąże się z koniecznością ich poszukiwania w zbiorach państwowych i prywatnych. W większości wypadków, z uwagi na brak materiałów źródłowych, niezbędne jest zlecanie specjalistycznych opracowań geodezyjno-prawnych. Dodatkowo należy wspomnieć, że terminowe załatwienie sprawy jest często utrudnione także poprzez brak współdziałania samych stron (np. przy kwestionowaniu konieczności ustalenia pełnego kręgu spadkobierców byłego właściciela nieruchomości czy tytułu prawnego do władania majątkiem w dacie przejęcia). Nie bez znaczenia jest również fakt występowania istotnych rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych dotyczącym tego typu spraw (jak np. w przypadku wskazania organu właściwego do stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej o przejęciu gospodarstwa rolnego za rentę - zdaniem NSA organem tym jest minister rolnictwa i rozwoju wsi, zdaniem WSA - Samorządowe Kolegium Odwoławcze).</p>
<p xml:id="div-9">Powyższe okoliczności powodują, że w rozpatrywanych sprawach nie do końca udaje się przestrzegać zasady załatwiania spraw wg kolejności wpływu. Z konieczności w pierwszym rzędzie załatwiane są sprawy, w których interweniują posłowie, senatorowie, składane są skargi na bezczynność ministra do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego oraz te, w których zapadły wyroki sądowe zobowiązujące ministra do wydania decyzji w określonym terminie.</p>
<p xml:id="div-10">Mając świadomość, iż problem terminowego załatwiania spraw może być rozwiązany przede wszystkim poprzez zwiększenie zatrudnienia w Departamencie Gospodarki Ziemią, ministerstwo wielokrotnie występowało o przyznanie dodatkowych etatów wraz ze środkami na wynagrodzenia, także po uzyskaniu informacji o zamiarze podziału przez Radę Ministrów rezerwy celowej na zwiększenie wynagrodzeń i limitów zatrudnienia na realizację nowych zadań (ostatnie takie wystąpienie skierowano do szefa Kancelarii Prezesa Rady Ministrów w piśmie z dnia 9 lutego 2007 r.), jednakże z uwagi na ograniczone środki finansowe przeznaczone w budżecie państwa na ten cel Departament Gospodarki Ziemią otrzymywał zawsze znacznie mniej etatów, niż wnioskował.</p>
<p xml:id="div-11">Dodatkowo pragnę podkreślić, że w celu podniesienia poziomu orzecznictwa, na stanowiskach związanych bezpośrednio z przygotowywaniem rozstrzygnięć administracyjnych zatrudniane są wyłącznie osoby z wykształceniem prawniczym lub administracyjnym. W celu stałego podnoszenia ich kwalifikacji pomiędzy pracownikami rozpowszechniane są rozstrzygnięcia sądowe zapadłe w tego typu sprawach, a kontrowersyjne zagadnienia są omawiane na spotkaniach roboczych w departamencie.</p>
<p xml:id="div-12">Jednocześnie informuję Pana Posła, że z uwagi na sposób komunikowania przez Europejski Trybunał Praw Człowieka w Strasburgu skarg wniesionych do tego trybunału na przewlekłość postępowania nie jest możliwe nawet szacunkowe określenie kosztów, jakie może ponieść Skarb Państwa w związku z ewentualnymi roszczeniami osób, których prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zostało przez Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi naruszone. Skargi stron są bowiem do ETPCz wnoszone bezpośrednio, bez udziału organów administracji. Dopiero gdy trybunał przystępuje do rozpoznania danej sprawy, informuje o wniesieniu skargi stronę rządową (nierzadko następuje to po upływie kilku lat od jej wniesienia). Z uzyskanych od Ministerstwa Spraw Zagranicznych danych wynika, że w chwili obecnej ETPCz przystąpił do rozpatrywania trzech spraw, w których strony skarżą się na przewlekłość postępowania prowadzonego przed ministrem rolnictwa i rozwoju wsi. Średnia wysokość zadośćuczynienia zasądzanego przez trybunał w tego typu sprawach to około 6000-8000 euro.</p>
<p xml:id="div-13">Kończąc, pragnę zaznaczyć, że wspomniane w piśmie Pana Posła odwołanie Pana Leona Łakomca od rozstrzygnięcia wojewody łódzkiego zostało rozpatrzone, a postępowanie zakończono ostateczną decyzją ministra rolnictwa i rozwoju wsi z dnia 5 czerwca 2007 r.</p>
<p xml:id="div-14">Z poważaniem</p>
<p xml:id="div-15">Sekretarz stanu</p>
<p xml:id="div-16">Henryk Kowalczyk</p>
<p xml:id="div-17">Warszawa, dnia 11 czerwca 2007 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>