text_structure.xml
21.1 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! Nawiązując do wystąpienia Pana Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 30 kwietnia 2007 r., znak: SPS-024-2619/07, dotyczącego zapytania Pani Poseł Anny Sobeckiej w sprawie pomocy państwa dla rodziców będących w trudnej sytuacji materialnej, udzielam następujących wyjaśnień:</p>
<p xml:id="div-2">Podstawową formą wsparcia materialnego rodzin jest system świadczeń rodzinnych, na który składają się rozwiązania zawarte w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2005 r. Nr 139, poz. 992 z późn. zm.), oraz w ustawie z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz zaliczce alimentacyjnej (Dz. U. Nr 86, poz. 732 z późn. zm.). Dopełnieniem systemu świadczeń rodzinnych są rozwiązania z zakresu pomocy społecznej zawarte w ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593 z późn. zm.).</p>
<p xml:id="div-3">System świadczeń rodzinnych zawiera obszerny katalog różnego rodzaju świadczeń dostosowanych do specyficznych sytuacji rodzin, mających na utrzymaniu dzieci w wieku szkolnym.</p>
<p xml:id="div-4">W ramach systemu świadczeń rodzinnych osoba samotnie wychowująca dziecko (lub dzieci) może bez względu na wysokość jej dochodu otrzymać:</p>
<p xml:id="div-5">- jednorazową zapomogę z tytułu urodzenia się dziecka w wysokości 1000 zł,</p>
<p xml:id="div-6">- zapomogę z tytułu urodzenia dziecka, fakultatywnie przyznawaną przez gminę,</p>
<p xml:id="div-7">- zasiłek pielęgnacyjny w wysokości 153 zł miesięcznie na dziecko niepełnosprawne.</p>
<p xml:id="div-8">Jeżeli dochód netto na osobę w rodzinie (tj. po odliczeniu podatku dochodowego i składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne) nie przekracza kwoty 504 zł (lub 583 zł - w przypadku gdy członkiem rodziny jest dziecko niepełnosprawne), osoba samotnie wychowująca dziecko może dodatkowo otrzymać:</p>
<p xml:id="div-9">- zasiłek rodzinny wraz z dodatkami,</p>
<p xml:id="div-10">- świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym w wysokości 420 zł.</p>
<p xml:id="div-11">Aby uzyskać prawo do poszczególnych dodatków, w pierwszej kolejności należy uzyskać prawo do zasiłku rodzinnego. Zasiłek rodzinny, którego celem jest częściowe pokrycie wydatków związanych z utrzymaniem dziecka, przysługuje zgodnie z art. 6 ww. ustawy do ukończenia przez dziecko:</p>
<p xml:id="div-12">1) 18 roku życia lub</p>
<p xml:id="div-13">2) nauki w szkole, jednak nie dłużej niż do ukończenia 21. roku życia, albo</p>
<p xml:id="div-14">3) 24 roku życia, jeżeli kontynuuje naukę w szkole lub w szkole wyższej i legitymuje się orzeczeniem o umiarkowanym albo znacznym stopniu niepełnosprawności.</p>
<p xml:id="div-15">Wysokość zasiłku rodzinnego wynosi miesięcznie:</p>
<p xml:id="div-16">1) 48,00 zł na dziecko w wieku do ukończenia 5 roku życia,</p>
<p xml:id="div-17">2) 64,00 zł na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 18 roku życia,</p>
<p xml:id="div-18">3) 68,00 zł na dziecko w wieku powyżej 18 roku życia do ukończenia 24 roku życia.</p>
<p xml:id="div-19">Rodzina uprawniona do zasiłku rodzinnego może korzystać z dodatków z tytułu:</p>
<p xml:id="div-20">- urodzenia dziecka w wysokości 1000 zł na każde dziecko (świadczenie jednorazowe),</p>
<p xml:id="div-21">- opieki nad dzieckiem w okresie korzystania z urlopu wychowawczego w wysokości 400 zł miesięcznie,</p>
<p xml:id="div-22">- wychowywania dziecka w rodzinie wielodzietnej w wysokości 80 zł miesięcznie na trzecie i kolejne dziecko uprawnione do zasiłku rodzinnego,</p>
<p xml:id="div-23">- rozpoczęcia roku szkolnego w wysokości 100 zł (świadczenie jednorazowe),</p>
<p xml:id="div-24">- podjęcia przez dziecko nauki w szkole poza miejscem zamieszkania, na zamieszkanie w miejscowości, w której znajduje się siedziba szkoły, w wysokości 90 zł miesięcznie lub na dojazd z miejsca zamieszkania do szkoły w wysokości 50 zł miesięcznie,</p>
<p xml:id="div-25">- kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego w wysokości 60 zł miesięcznie na dziecko do ukończenia 5 roku życia lub 80 zł miesięcznie na dziecko w wieku powyżej 5 roku życia do ukończenia 24 roku życia.</p>
<p xml:id="div-26">Ponadto do rodziców samotnie wychowujących dzieci kierowane są:</p>
<p xml:id="div-27">- dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu samotnego wychowywania dziecka lub</p>
<p xml:id="div-28">- zaliczka alimentacyjna.</p>
<p xml:id="div-29">Zgodnie z art. 11a ustawy o świadczeniach rodzinnych dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje jedynie osobie samotnie wychowującej dziecko - matce lub ojcu, opiekunowi faktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka, jeżeli nie zostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka od drugiego z rodziców, ponieważ: drugi z rodziców dziecka nie żyje lub ojciec dziecka jest nieznany. Głównym celem dodatku z tytułu samotnego wychowywania dziecka jest rekompensacja braku możliwości zasądzenia alimentów w przypadku osób, które nie mają zasądzonych alimentów z przyczyn obiektywnych. Dodatek z tytułu samotnego wychowywania dziecka przysługuje w wysokości 170 zł na dziecko lub 250 zł na dziecko, które legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności lub o znacznym stopniu niepełnosprawności, jednak nie więcej niż 340 zł lub 500 zł na wszystkie dzieci.</p>
<p xml:id="div-30">Natomiast osobom samotnie wychowującym dzieci, na rzecz których są zasądzone alimenty, lecz ich egzekucja w całości lub w części jest bezskuteczna, przysługuje pomoc państwa w postaci zaliczki alimentacyjnej, która przysługuje na podstawie ustawy o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (...).</p>
<p xml:id="div-31">Zaliczka alimentacyjna przysługuje, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza kwoty 583 zł netto i jest przyznawana osobie uprawnionej do ukończenia 18 roku życia albo do ukończenia 24 roku życia, w przypadku gdy dziecko uczy się w szkole lub szkole wyższej, lub osobie pełnoletniej uczącej się, niepozostającej na utrzymaniu rodziców w związku z ich śmiercią lub zasądzeniem od rodziców na jej rzecz alimentów.</p>
<p xml:id="div-32">Zaliczka alimentacyjna przysługuje do wysokości zasądzonego świadczenia alimentacyjnego, nie więcej jednak niż:</p>
<p xml:id="div-33">1) 170 zł na dziecko albo 250 zł na dziecko niepełnosprawne - w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki;</p>
<p xml:id="div-34">2) 120,00 zł na dziecko albo 170,00 zł na dziecko niepełnosprawne - w przypadku gdy w rodzinie są więcej niż dwie osoby uprawnione do zaliczki.</p>
<p xml:id="div-35">W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę nie przekracza 291,50 zł kwotę zaliczki alimentacyjnej zwiększa się do:</p>
<p xml:id="div-36">1) 300,00 zł na dziecko albo 380,00 zł na dziecko niepełnosprawne - w przypadku gdy w rodzinie jest jedna lub dwie osoby uprawnione do zaliczki;</p>
<p xml:id="div-37">2) 250,00 zł na dziecko albo 300,00 zł na dziecko niepełnosprawne - przypadku gdy w rodzinie są trzy osoby, lub więcej, uprawnione do zaliczki.</p>
<p xml:id="div-38">Należy dodać, że rada gminy w drodze uchwały może dodatkowo podnieść kwoty dodatków do zasiłku rodzinnego oraz zaliczki alimentacyjnej. Podwyższenie kwot dodatków i zaliczki finansowane jest ze środków własnych gminy.</p>
<p xml:id="div-39">Jednocześnie informuję, że obecnie w Sejmie RP trwają prace nad poselskim projektem ustawy o funduszu alimentacyjnym (druk nr 1393), który - jak się zakłada - zastąpi aktualnie funkcjonującą ustawę o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych. Obecnie istniejące świadczenie w postaci zaliczki alimentacyjnej zastąpione zostanie świadczeniem z funduszu alimentacyjnego. Projekt zakłada podwyższenie kryterium dochodowego oraz rozszerzenie zakresu podmiotowego osób uprawnionych do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.</p>
<p xml:id="div-40">Reasumując, należy stwierdzić, że państwo polskie nie pozostaje obojętne na problemy rodzin znajdujących się w trudnej sytuacji bytowej i materialnej, w szczególności osób samotnie wychowujących dzieci. Wszystkie rodziny w Polsce, zarówno pełne, jak i niepełne, mają prawo do korzystania z pomocy państwa w postaci szerokiego katalogu zarówno świadczeń rodzinnych, jak i innych świadczeń przysługujących na mocy odrębnych przepisów. Zarówno ustawa o świadczeniach rodzinnych, jak i ustawa o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych (...) przyznają różnego rodzaju pomoc pieniężną adresowaną do osób o niskich dochodach i mają na celu przede wszystkim wspomaganie rodziców w ich obowiązkach związanych z rodzicielstwem.</p>
<p xml:id="div-41">Zgodnie z ustawą z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593) pomocy społecznej udziela się osobom i rodzinom w szczególności z powodu ubóstwa, bezrobocia, niepełnosprawności oraz długotrwałej lub ciężkiej choroby. Ważną przesłanką do udzielenia pomocy w ramach ustawy jest też potrzeba ochrony macierzyństwa lub wielodzietności, a także bezradność w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych.</p>
<p xml:id="div-42">W związku z tym rodziny z dziećmi, jak również rodzice samotnie wychowujący dzieci nie pozostają bez wsparcia, mogą występować do ośrodków pomocy społecznej w gminach właściwych ze względu na miejsce zamieszkania tej rodziny o przyznanie świadczeń w różnych formach finansowych i pozafinansowych. Świadczenia pieniężne z pomocy społecznej przyznawane są w uzależnieniu od kryterium dochodowego osób i rodzin ubiegających się o świadczenia.</p>
<p xml:id="div-43">Kryterium dochodowe dla osób żyjących w gospodarstwach wieloosobowych wynosi 351 zł, a dla osób samotnie gospodarujących - 477 zł. Kwota dochodu dla osób i rodzin utrzymujących się z gospodarstwa rolnego przyjęta została na poziomie 207 zł z hektara przeliczeniowego.</p>
<p xml:id="div-44">Do świadczeń pieniężnych, które mogą otrzymywać rodziny, w tym samotni rodzice należy zasiłek stały. Świadczenie to przysługuje pełnoletniej osobie samotnie gospodarującej, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód jest niższy od kryterium dochodowego osoby samotnie gospodarującej oraz pełnoletniej osobie pozostającej w rodzinie, całkowicie niezdolnej do pracy z powodu wieku lub niepełnosprawności, jeżeli jej dochód, jak również dochód na osobę w rodzinie są niższe od kryterium dochodowego na osobę w rodzinie. Zasiłek stały ustala się w wysokości:</p>
<p xml:id="div-45">- dla osoby samotnie gospodarującej stanowi różnicę między kryterium dochodowym, 477 zł, a dochodem tej osoby;</p>
<p xml:id="div-46">- dla osoby w rodzinie stanowi różnicę między kryterium dochodowym, 351 zł, a dochodem na osobę w rodzinie.</p>
<p xml:id="div-47">Kwota zasiłku stałego nie może być niższa niż 30 zł miesięcznie, zaś maksymalna wysokość świadczenia wynosi 444 zł.</p>
<p xml:id="div-48">Kolejną formą wsparcia rodzin jest zasiłek okresowy przyznawany w szczególności ze względu na długotrwałą chorobę, niepełnosprawność, bezrobocie, możliwość utrzymania lub nabycia uprawnień do świadczeń z innych systemów zabezpieczenia społecznego; w wysokości od 20 do 418 zł. Świadczenie to stanowi różnicę między posiadanym dochodem a przyjętym kryterium uprawniającym do świadczeń z pomocy społecznej, przy czym ustalona została minimalna gwarantowana wysokość tego świadczenia, docelowo (od roku 2008) na poziomie:</p>
<p xml:id="div-49">- dla osób samotnych w wysokości nie niższej niż 50% kwoty różnicy między kryterium dochodowym osoby samotnie gospodarującej a posiadanym dochodem,</p>
<p xml:id="div-50">- dla rodziny w wysokości nie niższej niż 50% różnicy między kryterium dochodowym rodziny a posiadanym dochodem.</p>
<p xml:id="div-51">Okres, na jaki jest przyznawany zasiłek okresowy, ustala ośrodek pomocy społecznej na podstawie okoliczności sprawy. Świadczenie to jest zadaniem własnym gminy dofinansowywanym z budżetu państwa.</p>
<p xml:id="div-52">Istotną formą wsparcia rodzin jest zasiłek celowy, który może być przyznany w celu zaspokojenia niezbędnej potrzeby bytowej, w szczególności na pokrycie części lub całości kosztów zakupu żywności, leków i leczenia, opału, odzieży, niezbędnych przedmiotów użytku domowego, drobnych remontów i napraw w mieszkaniu, a także kosztów pogrzebu.</p>
<p xml:id="div-53">Zasiłek celowy może być przyznany również osobie albo rodzinie, które poniosły stratę w wyniku zdarzenia losowego lub w wyniku klęski żywiołowej i ekologicznej. Zasiłek przyznawany z takich przyczyn może być przyznany niezależnie od dochodu i może nie podlegać zwrotowi.</p>
<p xml:id="div-54">W uzasadnionych przypadkach, nieprzewidzianych literą ustawy, uzasadniających przyznanie pomocy społecznej rodzinie o dochodach przekraczających kryteria dochodowe, może być przyznany specjalny zasiłek celowy w wysokości nieprzekraczającej kryterium dochodowego rodziny, który nie podlega zwrotowi. Może też być przyznany zasiłek okresowy, zasiłek celowy lub pomoc rzeczowa, pod warunkiem zwrotu części lub całości kwoty zasiłku lub wydatków na pomoc rzeczową. Zasiłki celowe finansowane są z budżetu gmin.</p>
<p xml:id="div-55">Rodzina może otrzymać również pomoc w formie zasiłku lub pożyczki na ekonomiczne usamodzielnienie. Jest to pomoc przyznawana w formie jednorazowego zasiłku celowego lub nieoprocentowanej pożyczki, która może być umorzona w całości lub w części.</p>
<p xml:id="div-56">W ramach świadczeń z pomocy społecznej oferowany jest także szereg świadczeń niepieniężnych, do których zaliczamy między innymi pracę socjalną. Jest to jedna z najważniejszych, nominalnie najskuteczniejszych metod wspierania osób i rodzin wymagających pomocy, rozumiana jako działalność zawodowa mająca na celu pomoc osobom i rodzinom we wzmacnianiu lub odzyskiwaniu zdolności do funkcjonowania w społeczeństwie poprzez pełnienie odpowiednich ról społecznych oraz tworzenie warunków sprzyjających temu celowi. Praca socjalna świadczona jest na rzecz poprawy funkcjonowania osób i rodzin w ich środowisku społecznym. Może być prowadzona w oparciu o kontrakt socjalny będący pisemną umową zawartą z osobą ubiegającą się o pomoc, określającą uprawnienia i zobowiązania stron umowy, w ramach wspólnie podejmowanych przez tę osobę i pracownika socjalnego działań zmierzających do przezwyciężenia trudnej sytuacji życiowej osoby lub rodziny. Pomocy w tej formie udziela się bez względu na dochód rodziny.</p>
<p xml:id="div-57">Bez względu na posiadany dochód prowadzone jest również poradnictwo specjalistyczne, w szczególności prawne, psychologiczne i rodzinne, dla osób i rodzin, które mają trudności w rozwiązywaniu swoich problemów życiowych lub potrzebują wsparcia.</p>
<p xml:id="div-58">Ponadto jeżeli osoba lub rodzina pozbawiona jest schronienia, posiłku czy też niezbędnego ubrania, gmina ma obowiązek zapewnić schronienie oraz dostarczyć niezbędne ubranie i obuwie, dostosowane do indywidualnych właściwości osoby oraz do pory roku.</p>
<p xml:id="div-59">Ważny element wsparcia rodzin z dziećmi stanowi pomoc w formie dożywiania, która realizowana jest w ramach programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝, który został wprowadzony ustawą z dnia 29 grudnia 2005 r. o ustanowieniu programu wieloletniego ˝Pomoc państwa w zakresie dożywiania˝ (Dz. U. Nr 267, poz. 2259). Program realizowany będzie w okresie od 2006 do 2009 r.</p>
<p xml:id="div-60">W ramach programu pomocą w zakresie dożywiania objęte są: dzieci do 7 roku życia, uczniowie do czasu ukończenia szkoły ponadgimnazjalnej, a także osoby i rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji z różnych powodów (np. ubóstwa, sieroctwa, bezdomności, bezrobocia, długotrwałej lub ciężkiej choroby, przemocy w rodzinie, wielodzietności, bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych i prowadzenia gospodarstwa domowego, zwłaszcza w rodzinach niepełnych lub wielodzietnych, zdarzenia losowego, sytuacji kryzysowej), w szczególności osoby samotne, w podeszłym wieku, chore lub niepełnosprawne - w oparciu o przyjęte w ustawie kryteria dochodowe - do 150% kryterium dochodowego określonego w art. 8 ust.1 pkt 1 i 2 ustawy o pomocy społecznej, czyli dla osoby samotnie gospodarującej - 715,50 zł, na osobę w rodzinie - 526,50 zł). Pomoc może być przyznawana w formie posiłku, zasiłku celowego lub w postaci produktów żywnościowych</p>
<p xml:id="div-61">Źródłem finansowania programu są zarówno środki własne gmin, jak również środki budżetu państwa. Art. 13 ust. 2 ustawy o ustanowieniu programu gwarantuje, że środki planowane corocznie w budżecie państwa na jego realizację nie będą niższe niż środki zaplanowane na ten cel w projekcie ustawy budżetowej na 2006 r., tj. 500 mln zł. Ogółem w latach 2006-2009 kwota wydatkowana z budżetu państwa (bez środków własnych gmin) na realizację programu wynosić będzie nie mniej niż 2 mld zł.</p>
<p xml:id="div-62">Ministerstwo Pracy i Polityki Społecznej nie dysponuje danymi przedstawiającymi przyczyny umieszczania dzieci w placówkach opiekuńczo-wychowawczych. Z badań prowadzonych nad różnymi aspektami opieki nad dzieckiem, m.in. przez Instytut Spraw Publicznych w Warszawie, wynika, że przyczyny umieszczenia dziecka w opiece całodobowej są bardzo różne. Przede wszystkim wiążą się z różnego rodzaju nieprawidłowościami występującymi w rodzinie naturalnej dziecka. Przede wszystkim jest to alkoholizm lub inne uzależnienia, przemoc w rodzinie, zaniedbywanie dzieci, choroby psychiczne rodziców, nieporadność rodziców w wypełnianiu funkcji opiekuńczo-wychowawczej. W większości przypadków wraz z wymienionymi wyżej patologiami życia rodzinnego występują problemy materialne rodziny. Nie są one jednak wiodącą przyczyną, dla której sąd decyduje o umieszczeniu dziecka poza rodziną.</p>
<p xml:id="div-63">Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz. U. Nr 64, poz. 593, z późn. zm.) szczególny nacisk kładzie na udzielanie przede wszystkim pomocy rodzinom naturalnym w wypełnianiu ich funkcji opiekuńczo-wychowawczych. Nacisk położony został nie tylko na bezpośrednią pomoc finansową dla rodziny udzielaną w ramach świadczeń rodzinnych oraz zasiłków z pomocy społecznej, ale również na wsparcie rodziny w wychowaniu dzieci poprzez poradnictwo rodzinne, terapię rodzinną, tworzenie dziennych placówek opiekuńczo - wychowawczych.</p>
<p xml:id="div-64">Od 2000 r., odkąd zadania opieki nad dzieckiem i rodziną przeszły do kompetencji pomocy społecznej, nasz resort szczególny nacisk kładzie na zmobilizowanie samorządów zarówno gminnych, jak i powiatowych do rozwoju różnorodnych form wsparcia rodziny w wypełnianiu jej funkcji opiekuńczo-wychowawczej poprzez rozwój placówek opiekuńczo-wychowawczych wsparcia dziennego (świetlice, kluby, ogniska wychowawcze) oraz wprowadzanie innych form wspierania dzieci i młodzieży w środowisku, takich jak np. różne formy wypoczynku letniego i zimowego (kolonie, zimowiska, obozy) z elementami socjoterapii, w ciągu całego roku organizowanie zajęć profilaktycznych, zajęć teatralnych, plastycznych, sportowych, informatycznych, socjoterapeutycznych, z zakresu profilaktyki uzależnień, organizowanie różnego rodzaju imprez plenerowych, wycieczek itp., kawiarenek internetowych, czytelni internetowych, warsztatów komunikacji interpersonalnej, działalności pedagogów ulicznych, poradnictwa i terapii rodzin, telefonów zaufania dla dzieci i młodzieży, tworzenia mieszkań chronionych dla młodzieży opuszczającej rodziny zastępcze i placówki, tworzenia mieszkań usamodzielnienia dla młodzieży przygotowującej się do opuszczenia placówek opiekuńczo-wychowawczych, dożywiania, zaopatrzenia w odzież.</p>
<p xml:id="div-65">Z poważaniem</p>
<p xml:id="div-66">Minister</p>
<p xml:id="div-67">Anna Kalata</p>
<p xml:id="div-68">Warszawa, dnia 6 czerwca 2007 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>