text_structure.xml 17.5 KB

Edit Raw Blame History Permalink

<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <xi:include href="PPC_header.xml"/>
  <TEI>
    <xi:include href="header.xml"/>
    <text>
      <body>
        <p xml:id="div-1">Odpowiadając na przekazane przy piśmie z 7 marca 2007 r. (nr SPS-024-2385/07) zapytanie Pana Posła Dariusza Lipińskiego w sprawie prawidłowości działań Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, uprzejmie informuję, że w związku z podniesionymi przez Pana Posła wątpliwościami w Prokuraturze Apelacyjnej w Poznaniu zbadano akta spraw o sygn. 3 Ds 3822/00 i 1 Ds 3754/05 Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto, do których nawiązywała wymieniona w zapytaniu Pana Posła korespondencja Jacka P. oraz odpowiadające im akta nadzoru I Dsn 1499/05/StM Prokuratury Okręgowej w Poznaniu.</p>
        <p xml:id="div-2">W toku badania powyższych akt stwierdzono, że w dniu 24 listopada 2000 r. Prokurator Rejonowy Poznań - Stare Miasto skierował do Sądu Rejonowego w Poznaniu akt oskarżenia w sprawie 3 Ds 3822/00 przeciwko Jackowi P. oraz Krzysztofowi K. o to, że w dniu 15 czerwca 2000 r. w Poznaniu, działając wspólnie i w porozumieniu, jako funkcjonariusze Komendy Miejskiej Policji w Poznaniu, w związku z prowadzoną kontrolą drogową Romualda S. oraz w związku z naruszeniem przez niego przepisów prawa określonych w Kodeksie karnym skarbowym żądali a następnie przyjęli od niego korzyść majątkową w postaci pieniędzy w kwocie 400 zł, to jest o czyn z art. 228 § 1 i § 3 K.k.</p>
        <p xml:id="div-3">Sąd Rejonowy w Poznaniu wyrokiem z 7 marca 2002 r. sygn. V K 1911/00 uznał obu oskarżonych za winnych popełnienia zarzuconego im przestępstwa i wymierzył im kary po 2 lata pozbawienia wolności z warunkowym zawieszeniem wykonania na okres 5 lat i grzywny w wysokości 100 stawek dziennych po 10 zł każda, orzekając również zakaz wykonywania zawodu policjanta na okres 4 lat. Wyrok ten został zaskarżony przez obrońców oskarżonych. W dniu 28 października 2002 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu zmienił zaskarżony wyrok jedynie w ten sposób, że wyeliminował z opisu czynu, iż przyjęcie korzyści majątkowej przez oskarżonych nastąpiło w związku z naruszeniem prawa, przyjmując za podstawę prawną skazania przepis art. 228 § 1 K.k., a w pozostałej części utrzymał w mocy orzeczenie Sądu Rejonowego.</p>
        <p xml:id="div-4">Prawomocnie skazany w opisanej powyżej sprawie Jacek P. w dniu 21 czerwca 2005 r. zawiadomił Prokuraturę Rejonową Poznań - Stare Miasto o przestępstwie złożenia fałszywych zeznań przez świadka Romualda S. w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w Poznaniu o sygn. V K 1911/00 (tj. 3 Ds 3822/00 Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto).</p>
        <p xml:id="div-5">Postanowieniem z 21 lipca 2005 r. sygn. 1 Ds 3754/05 Prokurator Rejonowy Poznań - Stare Miasto odmówił wszczęcia śledztwa w tej sprawie. Z kolei Sąd Rejonowy w Poznaniu, postanowieniem XXIII Kp 2327/05 z dnia 20 października 2005 r., na podstawie art. 430 § 1 K.p.k., pozostawił bez rozpoznania przekazane mu przez Prokuratora Okręgowego w Poznaniu zażalenie Jacka P. na postanowienie z 21 lipca 2005 r. o odmowie wszczęcia śledztwa, uznając, że nie jest on pokrzywdzonym w postępowaniu dotyczącym złożenia fałszywych zeznań.</p>
        <p xml:id="div-6">Przeprowadzona w Prokuraturze Apelacyjnej w Poznaniu w trybie nadzoru służbowego analiza akt sprawy o sygn. 1 Ds 3754/05 potwierdziła zasadność decyzji Prokuratora Rejonowego Poznań - Stare Miasto o odmowie wszczęcia śledztwa w tej sprawie. Zawiadamiający Jacek P. nie przedstawił bowiem faktów lub dowodów, które mogłyby zakwestionować wiarygodność wersji przedstawionej przez świadka Romualda S., a drobne rozbieżności w zeznaniach tego świadka składanych na różnych etapach postępowania dotyczyły drugorzędnych okoliczności i zostały uznane przez sądy obu instancji za spowodowane upływem czasu oraz specyfiką i odmiennymi warunkami poszczególnych przesłuchań.</p>
        <p xml:id="div-7">Niezależnie od złożonego 21 czerwca 2005 r. zawiadomienia o przestępstwie fałszywych zeznań, Jacek P., w związku ze sprawą o sygn. 3 Ds 3822/00, w kwietniu 2005 r. skierował do Prokuratora Generalnego dwa pisma zatytułowane jako ˝Zawiadomienie o popełnieniu przestępstwa˝. W pierwszym z tych pism, z 25 kwietnia 2005 r., zainteresowany podniósł zarzuty nieprawidłowości w wykonanych przez funkcjonariuszy Policji pierwszych czynnościach procesowych w sprawie 3 Ds 3822/00. Z kolei w drugim piśmie, opatrzonym datą 26 kwietnia 2005 r., Jacek P. domagał się ukarania prowadzącego śledztwo 3 Ds 3822/00 prokuratora za to, że nie wdrożył z urzędu postępowania karnego w związku z uchybieniami, jakich mieli się dopuścić wymienieni we wcześniejszym piśmie policjanci, oraz w sprawie fałszywych zeznań Romualda S., bezprawnie zlecił Policji zatrzymanie i przymusowe doprowadzenie go do prokuratury, nieprawidłowo prowadził śledztwo i niezasadnie skierował przeciwko niemu akt oskarżenia.</p>
        <p xml:id="div-8">Pisma te zostały przez ówczesne Biuro Skarg, Wniosków i Lustracji Prokuratury Krajowej przekazane celem rozpoznania do Prokuratury Okręgowej w Poznaniu.</p>
        <p xml:id="div-9">Prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu po zbadaniu akt sprawy 3 Ds 3822/00 Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto (V K 1911/00 Sądu Rejonowego w Poznaniu), do której odnosiły się zastrzeżenia Jacka P., pismem z 17 czerwca 2005 r. sygn. I Dsn 1499/05/StM udzielił skarżącemu odpowiedzi, w której zawarł ustalenia i stanowisko w zakresie poszczególnych podniesionych przez niego zagadnień oraz wyjaśnienie przyczyn, dla których nie nadano pismom z 25 i 26 kwietnia 2005 r. procesowego biegu, pomimo tego, że zostały zatytułowane jako ˝Zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa˝.</p>
        <p xml:id="div-10">Polemizując z udzieloną mu 17 czerwca 2005 r. odpowiedzią, Jacek P. w kolejnym piśmie z 18 lipca 2005 r. zarzucił dopuszczenie się nieprawidłowości przez prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu. Na pismo to 24 sierpnia 2005 r. udzielił odpowiedzi przełożony prokuratora, do którego odnosiły się zastrzeżenia skarżącego. Również na kolejne pisma Jacka P. w tym zakresie odpowiedzi w dniach 14 września oraz 6 grudnia 2005 r. udzielał Naczelnik Wydziału Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, za każdym razem wyjaśniając zainteresowanemu przyczyny, dla których jego korespondencja z 25 i 26 kwietnia 2005 r. nie mogła zostać rozpoznana na podstawie przepisów Kodeksu postępowania karnego jako zawiadomienie o przestępstwie.</p>
        <p xml:id="div-11">W tych warunkach, odnosząc się do sformułowanych przez Pana Posła Dariusza Lipińskiego pytań, uprzejmie przedstawiam następujące stanowisko:</p>
        <p xml:id="div-12">1) Znaczenie czynności procesowej ocenia się według treści złożonego oświadczenia (art. 118 § 1 K.p.k.). Nie ma przy tym decydującego znaczenia sposób oznaczenia czynności, czy nadana pismu forma lub tytuł (art. 118 § 2 K.p.k. i art. 222 K.p.a.). O tym, czy pismo stanowi zawiadomienie o przestępstwie, skargę czy też środek odwoławczy, decyduje więc treść i rodzaj podniesionych zarzutów, a nie nadane mu przez zainteresowanego oznaczenie.</p>
        <p xml:id="div-13">Przepis art. 305 § 1 K.p.k. obliguje organ powołany do prowadzenia postępowania przygotowawczego do wydania postanowienia o wszczęciu lub odmowie wszczęcia śledztwa jedynie w przypadku otrzymania zawiadomienia o przestępstwie, a więc informacji o zdarzeniu zawierającym cechy czynu zabronionego według ustawowej definicji zawartej w art. 115 § 1 K.k., zgodnie z którą czynem zabronionym jest zachowanie o znamionach określonych w ustawie karnej.</p>
        <p xml:id="div-14">Natomiast przedmiot skargi określony został w art. 227 K.p.a., zgodnie z którym może to być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonanie zadań przez właściwe organy albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw.</p>
        <p xml:id="div-15">Na podstawie m.in. tych przepisów prokurator, analizując treść wpływającego pisma, nadaje mu właściwy bieg jako zawiadomieniu o przestępstwie, skardze lub innemu przewidzianemu przepisami postępowania wnioskowi procesowemu.</p>
        <p xml:id="div-16">Jeżeli natomiast pismo lub zgłoszenie ustne, podlegające rozpoznaniu w trybie określonego postępowania, zawiera także zarzuty dotyczące niedopełnienia obowiązków, przekroczenia uprawnień lub uchybienia godności urzędu przez prokuratora lub innego pracownika prokuratury, w tej części traktowane jest jako skarga, stosownie do treści § 321 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 11 kwietnia 1992 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury (Dz.U. Nr 38, poz. 163, ze zm.).</p>
        <p xml:id="div-17">2) Tryb rozpoznania pisma oraz forma, w jakiej rozpoznający sprawę winien zająć merytoryczne stanowisko w przedstawionej kwestii, determinowany jest treścią podlegającego rozpoznaniu pisma.</p>
        <p xml:id="div-18">Jeżeli rozpoznaniu podlega zawiadomienie o przestępstwie, w przypadku braku okoliczności uzasadniających podejrzenie popełnienia przestępstwa lub stwierdzenia negatywnej przesłanki procesowej stosownie do powołanego już powyżej przepisu art. 305 § 1 K.p.k., niezbędne jest wydanie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania przygotowawczego.</p>
        <p xml:id="div-19">Odmienna sytuacja występuje natomiast w przypadku pism, które wprawdzie zostały oznaczone przez wnoszącego jako zawiadomienie o przestępstwie, lecz ich treść dotyczy przykładowo obojętnych prawnokarnie zjawisk życia codziennego lub zawiera zarzuty i żądania podlegające rozpoznaniu w innym niż karne postępowaniu, a tym samym nie uzasadnia rozpoznawania ich w trybie zarezerwowanym w procedurze karnej dla zawiadomienia o przestępstwie. Wtedy bowiem poza informacją o przekazaniu korespondencji właściwemu organowi lub o zajętym we właściwym trybie stanowisku - jeżeli sprawa należy do kompetencji prokuratora - wnoszący pismo może zostać dodatkowo poinformowany o przyczynach, które zdecydowały o przyjętym trybie rozpoznania pisma, odmiennym od sugerowanego przez autora.</p>
        <p xml:id="div-20">Taka właśnie sytuacja miała miejsce w przypadku wymienionej w zapytaniu Pana Posła korespondencji Jacka P. z 25 i 26 kwietnia 2005 r. Po zbadaniu, w ramach nadzoru służbowego, podniesionych w tych pismach zarzutów odnoszących się do czynności i decyzji prokuratora w sprawie o sygn. Ds 3822/00 Prokuratury Rejonowej Poznań - Stare Miasto oraz do czynności, jakie wykonali w tym postępowaniu funkcjonariusze Policji, prokurator Prokuratury Okręgowej w Poznaniu w odpowiedzi z 17 czerwca 2005 r. sygn. I Dsn 1499/05/StM poinformował skarżącego o dokonanych ustaleniach oraz wynikających z nich wnioskach, zaznaczając jednocześnie, że treść omawianych pism nie uzasadniała rozpoznania ich jako zawiadomienia o przestępstwie w trybie określonym w art. 305 § 1 K.p.k.</p>
        <p xml:id="div-21">3) O kompetencji organu właściwego do rozpoznania zastrzeżeń podniesionych wobec czynności wykonanych przez funkcjonariuszy Policji decyduje zarówno treść zarzutów, jak i rodzaj czynności, które zostały zakwestionowane.</p>
        <p xml:id="div-22">W określonych przepisami sytuacjach uprawnionym przysługuje bowiem zażalenie na podjętą przez policjanta czynność oraz na sposób jej przeprowadzenia. I tak w przypadku określonego w art. 246 § 1 K.p.k. zażalenia na zatrzymanie, stosownie do treści § 2 tego przepisu, organem właściwym do rozpoznania takiego środka odwoławczego jest sąd rejonowy miejsca zatrzymania lub miejsca prowadzenia postępowania. Z kolei w odniesieniu do przewidzianego w art. 15 ust. 7 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 r. Nr 7, poz. 58, ze zm.) zażalenia na sposób prowadzenia czynności wymienionych w art. 15 ust. 1 tej ustawy organem powołanym do rozpoznania tego środka odwoławczego jest właściwy miejscowo prokurator.</p>
        <p xml:id="div-23">W odniesieniu do czynności procesowych wykonywanych przez funkcjonariuszy w ramach postępowania karnego zastosowanie mają ogólne zasady nadzoru prokuratora nad postępowaniem przygotowawczym wynikające z odpowiednich przepisów ustrojowych określających zasady działania Policji i prokuratury oraz w szczególności z art. 326 § 1 K.p.k., zgodnie z którym prokurator sprawuje nadzór nad postępowaniem przygotowawczym w zakresie, w jakim go sam nie prowadzi.</p>
        <p xml:id="div-24">Jeżeli więc, tak jak to miało miejsce w przypadku pisma Jacka P. z 25 kwietnia 2005 r., do prokuratora wpływa korespondencja kwestionująca sposób i termin przeprowadzenia przez funkcjonariuszy Policji czynności procesowych w określonej sprawie, to brak jest podstaw do przekazywania tego rodzaju pisma do rozpoznania innemu organowi, gdyż z racji sprawowanego nadzoru prokurator jest zarówno uprawniony jak i zobowiązany do weryfikacji tego rodzaju zarzutów dotyczących fazy postępowania przygotowawczego.</p>
        <p xml:id="div-25">Jedynie w przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w działaniach funkcjonariuszy, które uzasadniałyby podejrzenie popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, prokurator winien skierować stosowny wniosek do przełożonego dyscyplinarnego policjanta, który dopuścił się istotnego uchybienia.</p>
        <p xml:id="div-26">4) Analiza wymienionych w zapytaniu Pana Posła pism Jacka P. z 25 i 26 kwietnia 2005 r. wykazała, że rodzaj podniesionych w nich zarzutów nie obligował do rozpoznania tych pism jako zawiadomień o przestępstwie, pomimo że tak zostały zatytułowane przez zainteresowanego.</p>
        <p xml:id="div-27">Zarzuty te sprowadzały się bowiem do zakwestionowania sposobu przeprowadzenia czynności i zasadności decyzji procesowych podejmowanych zarówno przez prokuratora jak i policjantów w ramach określonych ustawowo kompetencji, a więc działań, które z istoty nie mogły stanowić czynu zabronionego. Natomiast ewentualne potwierdzenie słuszności tych zarzutów mogło wskazywać na popełnienie przewinień służbowych.</p>
        <p xml:id="div-28">Przeciwko podejmowanym w toku postępowania przygotowawczego postanowieniom lub zarządzeniom incydentalnym, dotyczącym na przykład określonego w art. 247 § 1 K.p.k. zatrzymania osoby podejrzanej, służą przewidziane przepisami K.p.k. środki zaskarżenia i tylko w tym zakresie podlegają one instancyjnej kontroli procesowej. Z możliwości tej Jacek P. w toku śledztwa 3 Ds 3822/00 zresztą nie skorzystał i dopiero po kilku latach zakwestionował zarządzenie prokuratora o przymusowym doprowadzeniu go.</p>
        <p xml:id="div-29">Natomiast do oceny zasadności aktu oskarżenia powołany jest sąd, do którego sprawę wniesiono. Rozpoznając sprawę sąd dokonuje również oceny zebranych dowodów poprzez decyzję o ich zaliczeniu lub odmowie zaliczenia, w tym również przeprowadzonych na etapie postępowania przygotowawczego, do materiału dowodowego, a następnie przeprowadza ocenę wiarygodności poszczególnych dowodów pod kątem ich przydatności dla dokonania ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia w sprawie.</p>
        <p xml:id="div-30">Podniesione w omawianych pismach Jacka P. zarzuty dotyczące kwestii ściśle związanych z orzekaniem mogły więc być przedmiotem procesowego rozpoznania w toku postępowania w sprawie, do której się odnosiły. Natomiast po prawomocnym zakończeniu postępowania sądowego rozpoznawanie tych zagadnień w odrębnym postępowaniu karnym sprowadzałoby się w istocie do dodatkowej, nieprzewidzianej obowiązującymi przepisami kontroli zasadności wyroku skazującego, jaki zapadł w sprawie V K 1911/00.</p>
        <p xml:id="div-31">5) Właściwość funkcjonalna w zakresie rozpoznawania skarg na czynności lub zachowanie prokuratora lub innego pracownika prokuratury określona została przepisami art. 232 § 2 K.p.a. oraz § 319 powołanego wcześniej Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, zgodnie z którymi skargi takie rozpoznaje przełożony.</p>
        <p xml:id="div-32">W przypadku pisma Jacka P. z 18 lipca 2005 r., kwestionującego odpowiedź prokuratora Prokuratury Okręgowej w Poznaniu z 17 czerwca 2005 r., odpowiedzi na to pismo jak i na późniejszą analogiczną korespondencję udzielał przełożony prokuratora - Naczelnik Wydziału Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Okręgowej w Poznaniu, przy czym pierwsze z tych pism podpisane zostało w zastępstwie Naczelnika przez Kierownika Terenowego Działu Nadzoru nad Postępowaniem Przygotowawczym.</p>
        <p xml:id="div-33">Natomiast wymieniona przez Pana Posła możliwość przekazania przez kierownika prokuratury nadrzędnej podległej jednostce organizacyjnej sprawy do prowadzenia lub nadzorowania z pominięciem właściwości miejscowej, na podstawie § 89</p>
        <p xml:id="div-34">ust. 4 Regulaminu wewnętrznego urzędowania powszechnych jednostek organizacyjnych prokuratury, nie dotyczy skarg.</p>
        <p xml:id="div-35">Z poważaniem</p>
        <p xml:id="div-36">Zastępca prokuratora generalnego</p>
        <p xml:id="div-37">Dariusz Barski</p>
        <p xml:id="div-38">Warszawa, dnia 28 marca 2007 r.</p>
      </body>
    </text>
  </TEI>
</teiCorpus>