text_structure.xml
32.2 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! Przekazuję odpowiedź na interpelację posła Tomasza Głogowskiego (pismo znak: SPS-023-3796/06 za pismem Ministra Skarbu Państwa znak: MSP/SMiKO/2033/06/MN oraz SPS-024-1466/06) w sprawie stanowiska Ministerstwa Transportu dotyczącego blokowania przez spółki Skarbu Państwa możliwości rozwoju Międzynarodowego Portu Lotniczego Katowice-Pyrzowice oraz Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego.</p>
<p xml:id="div-2">Odpowiedź na ww. zapytanie wymaga poruszenia całego szeregu zagadnień związanych przede wszystkim z polityką państwa w obszarze lotnictwa cywilnego. Pragnę zaznaczyć na wstępie, ze Minister Transportu nie pełni funkcji właścicielskich zarówno dla MPL w Katowicach jak też Spółki Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze S.A. jednakże poruszane zagadnienia są przedmiotem troski i zainteresowania Ministra Transportu będącego z mocy ustawy naczelnym organem administracji rządowej w zakresie lotnictwa cywilnego.</p>
<p xml:id="div-3">1. Struktura kapitałowa spółek zarządzających lotniskami należącymi do sieci TEN-T.</p>
<p xml:id="div-4">Struktura kapitałowa spółek zarządzających regionalnymi lotniskami należącymi do sieci TEN-T (Transeuropejska Sieć Transportowa, w skład której wchodzi m.in. 8 polskich portów lotniczych, tj.: Warszawa-Okęcie, Kraków-Balice, Katowice-Pyrzowice, Gdańsk-Rębiechowo, Poznań-Ławica, Wrocław-Strachowice, Szczecin-Goleniów i Rzeszów-Jasionka) jest odmienna praktycznie w każdym z przypadków i jest wynikiem pewnych uwarunkowań historycznych, aktywności (lub jej braku) lokalnych polityków i działaczy (w początkowym okresie lat 90. ubiegłego wieku Wojewodów, później Marszałków Województw) oraz w niektórych przypadkach wynika jeszcze z innych, nie zawsze możliwych do zidentyfikowania, przyczyn. To ostatnie dotyczy w szczególności zmian, jakie powstawały w strukturze kapitałowej niektórych spółek już po ich założeniu, ze szczególnym podkreśleniem ostatnich 4 lat. Jedynym ograniczeniem formalnym wynikającym z ustawy Prawo lotnicze jest obecnie zastrzeżenie, że łączny kapitał Skarbu Państwa, samorządów wszelkiego szczebla oraz PPL ˝Porty Lotnicze˝ musi przekraczać 50%. Jest to znaczne złagodzenie wcześniejszych warunków ustawowych, w których w ogóle nie były uwzględnione samorządy. Fakt włączenia samorządów do zapisów ustawy Prawo lotnicze wynika z politycznej woli zwiększenia ich roli we współuczestnictwie w budowaniu infrastruktury komunikacyjnej kraju oraz docenienie ich aktywności.</p>
<p xml:id="div-5">Trzeba jednak z troską i niepokojem stwierdzić, że w kilku przypadkach niektórzy akcjonariusze lub udziałowcy - w tym także samorządy - być może w dobrej wierze lub z braku wiedzy i doświadczenia nie do końca rozumieją, że spółka prawa handlowego to przede wszystkim podmiot gospodarczy a nie polityczny, zaś struktura kapitałowa spółki to bardzo delikatny mechanizm wpływający w zasadniczy sposób na jej i jej organów działalność oraz pozycję spółki w życiu gospodarczym Polski i Europy dzisiaj i w przyszłości. Struktura kapitałowa każdej spółki prawa handlowego, zaś zarządzającej lotniskiem publicznym w szczególności, musi być podporządkowana celom strategicznym, dla których została powołana, i służyć właściwej realizacji tych celów. Nie może być więc przedmiotem gier, walki o wpływy określonych grup politycznych czy biznesowych w sposób narażający ją na problemy w bliższej, ale także - a może przede wszystkim - dalszej perspektywie. Perspektywie widzianej znacznie dalej aniżeli jedna kadencja samorządu, parlamentu, rządu czy też kadencja organów spółki. Ma to szczególne znaczenie w sytuacji coraz większej wolności gospodarczej, swobody przepływu kapitału oraz coraz większej aktywności (a właściwie, można powiedzieć, agresywności) firm o zasięgu ogólnoświatowym, szczególnie w warunkach dynamicznego wzrostu ruchu lotniczego w Polsce od 2004 r. oraz wobec dalszych prognoz jego rozwoju.</p>
<p xml:id="div-6">Biorąc pod uwagę doświadczenia ostatnich lat funkcjonowania spółek oraz fakt, że to Minister Transportu odpowiada za infrastrukturę transportową i komunikacyjną kraju, nie jest możliwa do zaakceptowania sytuacja, w której tenże Minister nie miałby mieć wpływu na najważniejsze, strategiczne decyzje dotyczące lotnisk, stanowiących element infrastruktury Polski oraz Europy. Żaden samorząd nie może zwolnić rządu oraz właściwego Ministra od odpowiedzialności, która wynika z ustawy o działach, a tym samym z konstytucji Rzeczypospolitej.</p>
<p xml:id="div-7">W aktualnym stanie prawnym jednym z istotnych narzędzi realizowania polityki państwa w tym zakresie jest jeszcze Przedsiębiorstwo Państwowe ˝Porty Lotnicze˝, dla którego organem założycielskim jest Minister Transportu. W związku z tym w spółkach zarządzających lotniskami w sieci TEN-T struktura kapitałowa powinna spełniać pewne minimalne wymagania:</p>
<p xml:id="div-8">- PP ˝Porty Lotnicze˝ powinny mieć 25% + 1 udziałów (akcji), co jest oczywistą konsekwencją zapisów Kodeksu spółek handlowych,</p>
<p xml:id="div-9">- znaczącą, choć nie dominującą pozycję powinien mieć samorząd wojewódzki,</p>
<p xml:id="div-10">- w strukturze kapitałowej powinny istnieć także gminy oraz podmioty gospodarcze, najlepiej związane z regionem,</p>
<p xml:id="div-11">- nie powinno być podmiotu dominującego (posiadającego ponad 50% udziałów lub akcji).</p>
<p xml:id="div-12">Taka struktura zapewnia przy obecnych - niestety niedoskonałych - uregulowaniach prawnych oraz dzisiejszym stanie rozwoju lotnisk regionalnych zabezpieczenie najważniejszych interesów państwa, związanych z bezpieczeństwem, polityką prywatyzacji oraz spójnością i kompletnością infrastruktury transportowej i komunikacyjnej. W miarę jak wypracowywane będą bardziej skuteczne metody realizowania polityki państwa w tym zakresie, warunki te będą mogły być oczywiście zmienione czy - jak niektórzy woleliby - zliberalizowane.</p>
<p xml:id="div-13">2. Sytuacja Górnośląskiego Towarzystwa Lotniczego SA.</p>
<p xml:id="div-14">a. Rys historyczny, rola spółki GTL S.A.</p>
<p xml:id="div-15">Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA powstało z inicjatywy ówczesnego Wojewody Katowickiego w roku 1991 jako zdecydowana odpowiedź na obowiązujący w tym czasie pogląd, iż w Polsce funkcjonować powinny jedynie dwa regionalne lotniska: w Krakowie i Gdańsku. Pragnę przypomnieć, że w tym czasie wszystkimi lotniskami cywilnymi oraz - tak jak w przypadku katowickiego lotniska - cywilnymi częściami lotnisk wojskowych zarządzało Przedsiębiorstwo Państwowe ˝Porty Lotnicze˝ w Warszawie, funkcjonujące na mocy specjalnej ustawy z roku 1987.</p>
<p xml:id="div-16">Powołanie regionalnej spółki, która miała zarządzać lokalnym lotniskiem, było na ówczesne czasy ewenementem i - co warto podkreślić - stało się początkiem trudnej i mozolnej drogi budowania nowego spojrzenia na rozwój lotnisk regionalnych w Polsce. Ta - jak przyszłość pokazała - ważna (oraz, co warto podkreślić, odważna i świadcząca o myśleniu wybiegającym daleko w przyszłość) regionalna inicjatywa zapoczątkowała szybkie powstawanie podobnych inicjatyw także w innych regionach kraju oraz konieczność wypracowania nowej roli dla Przedsiębiorstwa Państwowego ˝Porty Lotnicze˝.</p>
<p xml:id="div-17">Jednym z podstawowych - choć w żadnym wypadku nie jedynym - zadań, jakie postawione zostały przed Zarządem GTL, jest rozwój samego lotniska, niemniej trzeba w tym miejscu podkreślić, że zadaniem powołanej spółki, wyposażanej w kolejnych latach w olbrzymi państwowy bądź inny o charakterze publicznym majątek, było także - we współpracy początkowo z Wojewodą, a później z samorządem wojewódzkim, a także gminami - uaktywnienie gospodarcze terenów wokół lotniska tak, aby dzięki efektom synergicznym wspomniany majątek, w jaki wyposażona została spółka, mógł pracować nie tylko na jej rzecz, ale także na rzecz najbliższej okolicy, województwa oraz kraju. Z niepokojem trzeba stwierdzić, że ten istotny element działalności i rozwoju GTL został w ostatnich latach zarzucony przy całkowicie pasywnej w tym zakresie roli samorządu województwa.</p>
<p xml:id="div-18">b. Sprawy własnościowe gruntu.</p>
<p xml:id="div-19">Jednym z istotnych elementów zapewniających rozwój lotniska w Pyrzowicach było uregulowanie spraw własnościowych terenu. Proces ten rozpoczął Wojewoda Katowicki w roku 1991, uzyskując od Ministra Obrony Narodowej pierwszą niewielką działkę, która wraz z terenem, na którym uwłaszczone zostało Przedsiębiorstwo Państwowe ˝Porty Lotnicze˝, stanowiła pierwsze wyposażenie spółki GTL SA. Pozwoliło to m.in. na przeprowadzenie początkowych inwestycji m.in. w zakresie rozbudowy terminala pasażerskiego i budowy magazynów cargo.</p>
<p xml:id="div-20">Aktywność i determinacja samorządu wojewódzkiego poprzedniej kadencji silnie wspierana przez parlamentarzystów doprowadziła w roku 2001 do bezpłatnego przekazania terenów lotniska (ok. 460 ha) wraz z najistotniejszym jego elementem, jakim jest droga startowa, samorządowi wojewódzkiemu. Był to akt bezprecedensowy ówczesnego rządu, potwierdzający kierunek wzmacniający rozwój tego regionalnego lotniska. Ostateczne uregulowanie spraw własnościowych terenu otworzyło nowe możliwości w zakresie inwestowania, wzmocnienia roli samorządu oraz - co jest bardzo ważne - dało szansę na zabezpieczenie terenów pod kątem ich przyszłego wykorzystania dla celów zarówno rozwojowych lotniska w perspektywie kilkudziesięciu lat, jak i właściwego zagospodarowania terenów okołoloniskowych. Tutaj także kluczową rolę, we współpracy z GTL, powinien odegrać samorząd. Wydaje się, że niestety ostatnie lata nie zostały w tym zakresie właściwie wykorzystane.</p>
<p xml:id="div-21">c. Strategia spółki, grupy kapitałowej i lotniska.</p>
<p xml:id="div-22">Jak już wspomniano wcześniej, rola spółki GTL SA miała być znacznie szersza, aniżeli obecnie realizowana w praktyce przez Zarząd. Temu celowi służyć miało m.in. budowanie strategii grupy kapitałowej, w której rola GTL - jako zarządzającego w tym przypadku aktywami - miała być różna w zależności od podejmowanych przez spółki należące do grupy zadań. Obserwując działanie GTL w ostatnich czterech latach, można wnioskować, że nie jest obecnie realizowana żadna strategia grupy kapitałowej, która poprzez efekt synergii miała odegrać znaczącą rolę w życiu gospodarczym regionu i spowodować szybki rozwój najbliższego otoczenia lotniska we współpracy z okolicznymi gminami. Działania GTL w tym zakresie odbierane są jedynie jako przypadkowe, niepodporządkowane szerszej wizji.</p>
<p xml:id="div-23">Niezrozumiały jest na przykład brak w strukturze kapitałowej spółek zależnych lokalnych gmin, które tym sposobem nie tylko miały poczuć się pośrednio współgospodarzami lotniska, ale także pozyskałyby narzędzie do realizowania wielu zadań należących do kompetencji gminy. Wzmocniłoby to także całą grupę kapitałową i pozwoliłoby zdywersyfikować jej działalność. Niezrozumiały jest także fakt doprowadzenia do upadłości spółki Air Silesian, która powstała przy dużej aktywności poprzedniego Zarządu Województwa Śląskiego i przy widocznym zainteresowaniu innych samorządów wojewódzkich, na terenie których funkcjonują lotniska regionalne.</p>
<p xml:id="div-24">Koncepcja latania niewielkimi samolotami na tych trasach, które nie są opłacalne dla dużych samolotów LOT, realizowana jest obecnie przez inne spółki działające w Polsce, co tylko potwierdza słuszność kierunku, jaki został przed wieloma laty prekursorsko zainicjowany w Pyrzowicach. Trudna do zrozumienia jest także decyzja powołania nowej spółki wnuczki mającej budować hotel na lotnisku bez informowania o tym fakcie Rady Nadzorczej i przy nieczytelnej strukturze kapitałowej łańcuszka spółek.</p>
<p xml:id="div-25">Wspomniane powyżej zagadnienia dotyczące grupy kapitałowej to niestety tylko fragment problemu i potwierdzenie faktu, iż GTL SA nie posiada obecnie strategii rozwoju grupy kapitałowej, a podejmowane w tym zakresie decyzje są niejasne.</p>
<p xml:id="div-26">d. Plan generalny.</p>
<p xml:id="div-27">Osobnym i bardzo ważnym zagadnieniem jest problem planu generalnego, a konkretnie dokumentu o nazwie ˝Plan generalny lotniska Katowice-Pyrzowice wraz z koncepcją struktury funkcjonalnej przestrzeni okołolotniskowej˝. Plan taki został utworzony na wspólne zlecenie Zarządu Województwa Śląskiego oraz Zarządu GTL SA w roku 2001. Wykonany został przez Politechnikę Śląską w Gliwicach, która do specjalistycznych prac doprosiła znaczących fachowców spoza uczelni. Rolą dokumentu było przede wszystkim wskazanie, jak powinny być optymalnie zagospodarowane tereny na lotnisku i w najbliższym jego otoczeniu, aby zapewnić zrównoważony rozwój w perspektywie kilkudziesięciu lat oraz by zabezpieczyć te tereny, które z różnych przyczyn muszą ˝poczekać˝ na właściwy moment inwestowania.</p>
<p xml:id="div-28">Z troską trzeba stwierdzić, że dokument ten, wskazywany swego czasu jako wzorcowy dla innych lotnisk nieposiadających wtedy podobnych opracowań, nie został w żadnym miejscu wykorzystany ani przez GTL SA, ani też przez samorząd województwa. W szczególności nie podjęto dalszych prac analitycznych w tym kierunku, nie spowodowano - we współpracy z właściwymi gminami - zabezpieczenia najbardziej wartościowych dla przyszłych rozwiązań przestrzennych terenów, zaś lokalizacja aktualnie realizowanej budowy terminalu jest w całkowitej sprzeczności z tym opracowaniem. Jest przy tym rzeczą zdumiewającą, że wspomniany plan generalny kilka miesięcy temu samorząd wojewódzki przesłał Ministrowi Transportu jako materiał informujący o swoich zamiarach co do dalszego rozwoju lotniska i otoczenia. Wynika z tego jednoznacznie, że żadne nowe, inne, być może lepsze koncepcje nie powstały. Tym bardziej dziwi fakt, że te wynikające z istniejącego i przyjętego kilka lat temu dokumentu nie są realizowane.</p>
<p xml:id="div-29">Pragnę przy tej okazji poinformować, że materiały przesyłane przez samorządy z wszystkich praktycznie województw Minister Transportu analizuje i bierze pod uwagę w związku z przygotowywanym w Ministerstwie Transportu dokumentem pt. ˝Program rozwoju sieci lotnisk i lotniczych urządzeń naziemnych˝.</p>
<p xml:id="div-30">Trzeba w tym miejscu bardzo wyraźnie i z troską dodać, iż pojawiające się w ostatnim czasie propozycje projektów w ramach przygotowań do Regionalnego Programu Operacyjnego w Województwie Śląskim na lata 2007-2013 sprawiają wrażenie nie do końca przemyślanych, bez kompleksowej wizji zagospodarowania całego obszaru ciążącego do lotniska tak, jak to zaproponowano we wspomnianym planie generalnym. Dotyczy to zarówno planowanej przez poszczególne gminy (niewątpliwie bardzo potrzebnej) infrastruktury drogowej i kanalizacyjnej istotnej dla zapewnienia możliwości zagospodarowania północnej części terenów lotniska, planowanych lokalizacji baz transportowych i warsztatów dla samochodów ciężarowych, jak też tak dyskusyjnych - mówiąc delikatnie - projektów, jak na przykład lądowisko samolotów ultralekkich, pole golfowe czy też gondolowa kolejka nadziemna. Ministrowi Transportu nie są znane natomiast projekty mające kluczowe znaczenie dla przyszłości lotniska i rozwoju całego regionu, jakie funkcjonują przy praktycznie wszystkich rozwiniętych portach europejskich i wskazane zostały także w planie generalnym jako niezbędny element zapewniający wspomnianą już synergię, takie jak:</p>
<p xml:id="div-31">- centra logistyczno-transportowe, biura, hotele, biura podróży, banki, centra handlowe itp.,</p>
<p xml:id="div-32">- tereny targowe oraz kongresowe,</p>
<p xml:id="div-33">- instytuty naukowe, parki technologiczne,</p>
<p xml:id="div-34">- różne gałęzie przemysłu, dla których bliskość lotniska jest kluczowa,</p>
<p xml:id="div-35">i inne.</p>
<p xml:id="div-36">e. Sytuacja właścicielska spółki i wynikające stąd konsekwencje.</p>
<p xml:id="div-37">Górnośląskie Towarzystwo Lotnicze SA powstało w roku 1991 w czasie obowiązywania ustawy Prawo lotnicze z roku 1967 i fakt ten, w połączeniu z istniejącą sytuacją na wojskowo-cywilnym w tamtym czasie lotnisku, wymusił określoną początkową strukturę właścicielską. W ramach kolejnych emisji ówczesny Wojewoda Katowicki zadbał o to, aby struktura kapitałowa spółki była możliwie stabilna i - mimo specyficznego charakteru spółki - w miarę możliwości mało podatna na zawirowania polityczne zarówno na szczeblu centralnym, jak i regionalnym. Zapewnione zostało to poprzez oparcie tej struktury o ˝trzy podpory˝: PP ˝Porty Lotnicze˝, Wojewodę Katowickiego oraz grupę podmiotów regionalnych, wśród których występowały gminy, centrale handlu zagranicznego oraz banki. Taka struktura zapewniała z jednej strony spełnienie wymogów Prawa lotniczego, zapewnienie realizacji zadań rządowych w zakresie infrastruktury lotniskowej oraz gwarancję, że spółka nie odejdzie od realizacji postawionych przed nią zadań (gwarantem byli: PPL oraz Wojewoda), z drugiej zaś zabezpieczenie interesów regionalnych związanych z rozwojem lotniska (gwarantem byli: Wojewoda - wtedy nie tylko reprezentant rządu w terenie, ale także realizujący zadania przypisane obecnie samorządowi województwa - oraz grupa podmiotów regionalnych). Taka struktura kapitałowa wymuszała także konieczność uzgadniania wszystkich najważniejszych strategicznych decyzji dotyczących spółki, jak i lotniska z najważniejszymi współwłaścicielami, co dawało pewność, że nikt w prosty sposób, bez konsultacji z partnerami, nie mógł podjąć decyzji, która mogłaby być niekorzystna lub tylko nieprzemyślana. Mechanizm ten skutecznie działał przez wiele lat, niewątpliwie przyczyniając się do szybkiego i stabilnego rozwoju lotniska.</p>
<p xml:id="div-38">Powstanie Ministerstwa Skarbu Państwa spowodowało niekorzystną sytuację w związku z przejęciem przez nowo powstałe ministerstwo uprawnień właścicielskich od Wojewody Katowickiego. Intensywne i skuteczne działania parlamentarzystów oraz Marszałka Województwa Śląskiego poprzedniej kadencji doprowadziły do bezpłatnego przekazania w roku 2001 akcji GTL będących w dyspozycji Ministra Skarbu Państwa samorządowi województwa. Ta bezprecedensowa decyzja ówczesnego rządu w połączeniu ze wspomnianą wcześniej decyzją przekazania terenu lotniska samorządowi pozwoliła na odbudowanie struktury opartej na trzech filarach, powodując uzyskanie - jak na ówczesne możliwości i potrzeby - wzorcowej wręcz struktury kapitałowej: po około 1/3 własności samorządu wojewódzkiego, PP ˝Portów Lotniczych˝ oraz łącznie podmiotów regionalnych z gminami i firmami komercyjnymi.</p>
<p xml:id="div-39">Z dużą troską należy zauważyć, że późniejsze lata spowodowały niekorzystne dla Spółki zmiany w układzie właścicielskim. Nastąpiło szybkie dominowanie w strukturze właścicielskiej jednoosobowej spółki Skarbu Państwa Węglokoks SA. Chęć, jak się wydaje, wprowadzenia do spółki dodatkowych, relatywnie łatwych kapitałów finansowych ze spółki z branży górniczej, przeznaczanych na inwestycje na lotnisku, spowodowała nie tylko znaczne podwyższenie kapitału akcyjnego spółki, ale także niekorzystne zmarginalizowanie pozostałych podmiotów regionalnych (podmiotów gospodarczych, jak i gmin, w tym gminy Katowice) oraz PP ˝Porty Lotnicze˝ i naruszenie sprawdzonej zasady ˝trzech podpór˝.</p>
<p xml:id="div-40">Ministrowi Transportu nie jest znane, aby w tym czasie powstały koncepcje biznesowe wskazujące, w jaki sposób należy najkorzystniej dla spółki pozyskiwać środki na inwestycje. Przyjęcie dosyć prostego mechanizmu ogłaszania kolejnych emisji nie zawsze jest rozwiązaniem najkorzystniejszym, biorąc pod uwagę docelową strategię rozwoju lotniska, spółki i grupy kapitałowej. Tego typu działanie zmierzające do permanentnego podwyższania kapitału akcyjnego wynikało prawdopodobnie z braku tych strategii, co zostało już podkreślone wcześniej w niniejszym piśmie.</p>
<p xml:id="div-41">Pragnę poinformować, iż Minister Transportu zwrócił się pismem z dnia 26 lipca br. do głównych akcjonariuszy GTL SA z prośbą o dołożenie wszelkich starań, aby w zgodnej współpracy struktura kapitałowa spółki została doprowadzona do stanu adekwatnego do wdrażanych obecnie zasad oraz dostosowana do poważnych zadań, jakie oczekują spółkę w najbliższych latach. W piśmie stwierdzono, że spółka, wskazywana jeszcze nie tak dawno jako przykład dla innych podobnych podmiotów w kraju, obecnie zmierza w kierunku naruszenia stabilnej struktury kapitałowej. Jak wynika z docierających do Ministerstwa Transportu informacji, ta niekorzystna dla rozwoju lotniska sytuacja może się w najbliższym czasie pogłębić.</p>
<p xml:id="div-42">W piśmie Minister Transportu podkreśla, że katowickie lotnisko stanowi istotny element infrastruktury lotniskowej kraju oraz Europy. Staraniem rządu zaliczone zostało do transeuropejskiej sieci TEN-T, co znajduje swoje odzwierciedlenie w stosownych dokumentach związanych z akcesją Polski do Unii Europejskiej. Wynikają z tego nie tylko znacznie większe szanse na szybki rozwój lotniska, ale także konsekwencje bezpośrednio, jak i pośrednio związane z:</p>
<p xml:id="div-43">- koniecznością zapewnienia spójności i kompletności infrastruktury komunikacyjnej i transportowej kraju w zakresie autostrad i dróg ekspresowych, linii kolejowych oraz lotnisk zgodnie z najlepiej rozumianym interesem kraju oraz przyjętymi przez Polskę zobowiązaniami międzynarodowymi,</p>
<p xml:id="div-44">- bezpieczeństwem państwa,</p>
<p xml:id="div-45">- zapewnieniem właściwej polityki prywatyzacyjnej państwa w sferze szeroko rozumianego lotnictwa,</p>
<p xml:id="div-46">- programem korzystania ze wsparcia środkami unijnymi w ramach sektorowego programu ˝Infrastruktura i środowisko˝ oraz spełnieniem wytycznych Komisji Europejskiej w zakresie dopuszczalnej pomocy publicznej.</p>
<p xml:id="div-47">Wszystkie powyżej wymienione zagadnienia, ale także:</p>
<p xml:id="div-48">- konstytucyjna odpowiedzialność Ministra Transportu,</p>
<p xml:id="div-49">- zapisy ustawy Prawo lotnicze,</p>
<p xml:id="div-50">- zasady funkcjonowania spółek wynikające z Kodeksu spółek handlowych,</p>
<p xml:id="div-51">powodują na dzień dzisiejszy - to jest do czasu wprowadzenia w Prawie lotniczym adekwatnych do potrzeb rozwiązań legislacyjnych - konieczność utrzymania struktury kapitałowej spółek zarządzających lotniskami (lub jej stosownej przebudowy) z zachowaniem następujących zasad:</p>
<p xml:id="div-52">- brak podmiotu dominującego (posiadającego na Walnym Zgromadzeniu ponad 50% głosów),</p>
<p xml:id="div-53">- zapewnienie Przedsiębiorstwu Państwowemu ˝Porty Lotnicze˝, dla którego Minister Transportu jest organem założycielskim, nie mniej niż 25% + 1 akcji lub udziałów.</p>
<p xml:id="div-54">Minister Transportu w piśmie do Marszałka Województwa Śląskiego wyraził głębokie przekonanie, że wielokrotnie deklarowane przez Marszałka docenianie ważności lotniska dla rozwoju regionu pozwoli na zrozumienie wagi przedstawionego zagadnienia oraz na sprawne i skuteczne doprowadzenie do właściwej struktury kapitałowej GTL SA. Należy uwzględnić fakt, iż bardzo pozytywnie na lotniczym oraz finansowym rynku krajowym, jak i europejskim odebrany byłby fakt objęcia znaczącego pakietu akcji przez miasto Katowice.</p>
<p xml:id="div-55">Równocześnie Minister Transportu zadeklarował, iż w przypadku trudności z uzgodnieniem stanowiska między akcjonariuszami i problemu ze znalezieniem skutecznej drogi do osiągnięcia pożądanej struktury kapitałowej jest skłonny zaprosić przedstawicieli akcjonariuszy do Ministerstwa Transportu celem wypracowania wspólnego, satysfakcjonującego stanowiska.</p>
<p xml:id="div-56">f. Realizowane obecnie inwestycje na lotnisku w Pyrzowicach.</p>
<p xml:id="div-57">Na przestrzeni 15 lat funkcjonowania spółki GTL SA realizowane były liczne inwestycje mające na celu dostosowanie infrastruktury lotniska do zwiększających się oczekiwań i potrzeb. Łącznie budżet państwa w różny sposób przekazał na inwestycje realizowane na lotnisku ponad 90 mln zł. Oprócz rokrocznie przekazywanych środków na utrzymanie przejścia granicznego oraz dostosowanie do wymogów traktatu z Schengen wymienię tutaj:</p>
<p xml:id="div-58">- wybudowanie ze środków budżetu centralnego płyty postojowej oraz wydłużenie drogi startowej, zrealizowane w ramach tzw. inwestycji wieloletniej,</p>
<p xml:id="div-59">- dofinansowanie rozbudowy terminala pasażerskiego w latach 1998, 2004 oraz obecnie, w roku 2006.</p>
<p xml:id="div-60">Nie ulega wątpliwości, iż fakt ten spowodował znaczący wzrost wartości Spółki, a tym samym wzrost wartości akcji będących w posiadaniu poszczególnych akcjonariuszy, w tym samorządu województwa.</p>
<p xml:id="div-61">Przeznaczenie tak wielkich środków publicznych na realizację inwestycji powinno łączyć się ze zwiększoną odpowiedzialnością Zarządu Spółki za właściwe wydatkowanie pieniędzy podatników oraz specjalną troską Rady Nadzorczej odpowiedzialnej za prawidłowy i skuteczny nadzór nad każdą działalnością spółki. Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, że środki finansowe wprowadzane do Spółki przez Weglokoks SA mają także charakter środków publicznych (państwowych), mimo że formalnie, z punktu widzenia przepisów, traktowane są jako ˝prywatne˝, będące własnością podmiotu gospodarczego.</p>
<p xml:id="div-62">Niepokojące informacje, które docierają do Ministra Transportu, powodują pojawianie się istotnych wątpliwości, czy procesy inwestycyjne związane z kolejnymi rozbudowami terminalu w ostatnich latach prowadzone są w Spółce przy zachowaniu należytej staranności, gwarantującej nie tylko najwyższy poziom kunsztu projektowego i budowlanego (czego zawsze oczekuje się na tego typu obiektach), ale także przy zachowaniu stosownych przepisów prawa przy wyłanianiu wykonawcy projektu oraz robót budowlanych. Zagadnienia te są obecnie przedmiotem działań kontrolnych Rady Nadzorczej, której skład został zmieniony na początku bieżącego roku (trzy nowe osoby na 7-osobową Radę Nadzorczą). Według uzyskanych informacji procedurę kontrolną ex post prowadzi także Urząd Zamówień Publicznych.</p>
<p xml:id="div-63">Niezależnie jednak od wyników wymienionych powyżej kontroli niezrozumiałe jest zaakceptowanie projektów kolejnych rozbudów terminala pasażerskiego niezgodnych z planem generalnym. Osobnym zagadnieniem jest niewykorzystanie znakomitej okazji do wypromowania lotniska oraz Województwa Śląskiego poprzez rezygnację z ogłoszenia międzynarodowego konkursu na projekt architektoniczny terminala. Zarówno Prezesowi Zarządu GTL SA jak i Marszałkowi Województwa sugerowane było takie rozwiązanie przez parlamentarzystów, ówczesnego Wojewodę Śląskiego, a także znaczące osoby z branży projektowej. To najprostsza i prawie bezkosztowa metoda promocji regionu i zwrócenie uwagi potencjalnych inwestorów na potencjał województwa, a równocześnie szansa na uzyskanie nowoczesnego projektu na miarę XXI wieku, a także potrzeb i ambicji regionalnej społeczności. To kolejna szansa niewykorzystana w ostatnich latach.</p>
<p xml:id="div-64">Trzeba w tym miejscu zaznaczyć, iż zdecydowane działanie Ministra Transportu doprowadziło do uwzględnienia lotniska w Pyrzowicach w priorytetach rządowych w zakresie inwestycji komunikacyjnych, w wyniku czego do roku 2010 Międzynarodowy Port Lotniczy ˝Katowice˝ będzie najlepiej skomunikowanym lotniskiem w kraju poprzez system autostrad i dróg ekspresowych. W roku 1999 wybudowana została obwodnica Pyrzowic, zaś aktualnie realizowana jest droga ekspresowa S1, która w połączeniu z obecną drogą DK1 oraz przyszłą autostradą A1, A4 oraz Drogową Trasą Średnicową rozwiąże problemy komunikacyjne lotniska na wiele lat. Nie trzeba w tym miejscu dodawać, jak bardzo zwiększy to atrakcyjność lotniska oraz wartość spółki zarządzającej.</p>
<p xml:id="div-65">g. Problem rzekomego blokowania rozwoju lotniska przez spółki Skarbu Państwa.</p>
<p xml:id="div-66">Przytoczone powyżej (z oczywistej konieczności skrótowo) fakty, świadczące o olbrzymim zaangażowaniu w rozwój lotniska w Pyrzowicach Skarbu Państwa (w tym także spółek Skarbu Państwa oraz PP ˝Porty Lotnicze˝), budżetu centralnego, a także osobiście konkretnych Ministrów, Wojewodów, Parlamentarzystów, Marszałka Województwa Śląskiego poprzedniej kadencji powodują, że sformułowane przez Pana Posła Tomasza Głogowskiego zarzuty są całkowicie chybione i niezrozumiałe. Pytanie zawarte w interpelacji Pana Posła należałoby skierować do samorządu województwa obecnej kadencji. Działanie (a raczej głównie jego brak) samorządu powoduje bowiem nie tylko osłabienie pozycji katowickiego lotniska poprzez niewykorzystanie szans w czasie ostatnich czterech lat na jego zrównoważony i kompleksowy rozwój, ale także wprowadzanie w błąd opinii publicznej poprzez formułowanie nieprawdziwych informacji. Fakt zakupienia od Agencji Mienia Wojskowego niewielkiej działki celem dołączenia jej do terenu lotniska tej krytycznej oceny niestety nie zmieni.</p>
<p xml:id="div-67">Z interpelacji Pana Posła można wywnioskować, iż przedstawiona teza o rzekomym blokowaniu rozwoju lotniska przez spółki Skarbu Państwa wiąże się z przebiegiem Walnego Zgromadzenia Akcjonariuszy, w czasie którego wniosek Samorządu Województwa o zaakceptowanie podniesienia kapitału poprzez wniesienie działki nie uzyskał poparcia pozostałych akcjonariuszy. Decyzja taka jest autonomiczną decyzją każdego akcjonariusza, który musi rozważyć wszelkie aspekty przedłożonego projektu uchwały. Z informacji uzyskanych od akcjonariuszy wyłania się całkowicie odmienna ocena zaistniałej w czasie Walnego Zgromadzenia sytuacji niż przedstawia ją Pan Poseł. Nikt nie kwestionował faktu, iż działka zakupiona przez samorząd województwa może być przydatna dla lotniska, mimo iż nie zostały ku temu przedstawione wystarczające argumenty merytoryczne oraz ekonomiczne. Trudno jednak zaakceptować próbę wymuszenia na pozostałych akcjonariuszach przez samorząd województwa decyzji, która nie jest właściwie merytorycznie przygotowana i przedstawiona tak, jakby niemożliwe były inne, korzystniejsze dla przyszłości lotniska rozwiązania.</p>
<p xml:id="div-68">Dodatkową istotną ułomnością zaproponowanego rozwiązania jest konsekwencja w postaci kolejnego pogorszenia stabilnej struktury kapitałowej, opisanej szeroko we wcześniejszych fragmentach niniejszego pisma. Pragnę na koniec potwierdzić wspomnianą w piśmie deklarację Ministra Transportu dotyczącą zaproszenia, o ile zajdzie taka potrzeba, przedstawicieli akcjonariuszy do Ministerstwa Transportu celem wypracowania wspólnego, satysfakcjonującego stanowiska.</p>
<p xml:id="div-69">Szanowny Panie Marszałku, będę zobowiązany za przyjęcie powyższych wyjaśnień.</p>
<p xml:id="div-70">Z wyrazami szacunku</p>
<p xml:id="div-71">Podsekretarz stanu</p>
<p xml:id="div-72">Eugeniusz Wróbel</p>
<p xml:id="div-73">Warszawa, dnia 21 sierpnia 2006 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>