text_structure.xml 15.8 KB

Edit Raw Blame History Permalink

<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
  <xi:include href="PPC_header.xml"/>
  <TEI>
    <xi:include href="header.xml"/>
    <text>
      <body>
        <p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! W odpowiedzi na pismo SPS-024-661/06 z dnia 9 marca 2006 r. dotyczące celowości ustanowienia tak dużego obszaru Natura 2000 na terenie Gminy Zator, uprzejmie informuję, co następuje.</p>
        <p xml:id="div-2">Ustanowienie sieci Natura 2000, której celem jest zachowanie i ochrona dziedzictwa przyrodniczego Unii Europejskiej, jest obligatoryjnym obowiązkiem państw członkowskich Unii Europejskiej. Natura 2000 jest tworzona na podstawie postanowień dwóch dyrektyw: Dyrektywy 79/409/EWG o ochronie dziko żyjących ptaków z dnia 2 kwietnia 1979 r. (Dyrektywy Ptasiej) oraz Dyrektywy 92/43/EWG o ochronie naturalnych siedlisk oraz dziko żyjącej fauny i flory europejskiej z dnia 21 maja 1992 r. (Dyrektywy Siedliskowej). Na podstawie postanowień Dyrektywy Ptasiej, zmodyfikowanej w oparciu o postanowienia art. 6 Dyrektywy Siedliskowej, tworzone są Obszary Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO), ukierunkowane wyłącznie na ochronę ptaków i ich siedlisk, zaś na podstawie postanowień Dyrektywy Siedliskowej tworzone są Specjalne Obszary Ochrony Siedlisk (SOO) ukierunkowane wyłącznie na ochronę siedlisk przyrodniczych i siedlisk gatunków.</p>
        <p xml:id="div-3">Utworzenie sieci Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków (OSO) jest zadaniem rządu danego państwa członkowskiego Unii Europejskiej. Wykonanie tego zadania nie podlega zatwierdzeniu przez Komisję Europejską, tak jak ma to miejsce w przypadku Specjalnych Obszarów Ochrony Siedlisk (SOO), a jedynie kontroli czy wyznaczona sieć jest adekwatna do zasobów ptaków danego kraju. Sieć OSO powinna być wyznaczona w momencie wejścia kraju do Unii, czyli w przypadku Polski z dniem 1 maja 2005 r.</p>
        <p xml:id="div-4">W przypadku uznania prze Komisję Europejską, że wyznaczona sieć jest zbyt skąpa, Komisja wywiera naciski na rząd, aby sieć rozszerzył. W sytuacji obstawania przez rząd przy wcześniejszym stanowisku, Komisja Europejska kieruje sprawę do Trybunału Europejskiego w Hadze. Systemem odniesienia, na podstawie którego zarówno Komisja Europejska, jak i Trybunał Europejski oceniają przedstawioną im krajową sieć OSO, są: sporządzone przez BirLife International - Lista Ostoi Ptaków o Znaczeniu Europejskim (Important Bird Areas IBA) oraz tzw. Shadow List - sporządzona przez organizacje pozarządowe.</p>
        <p xml:id="div-5">W Polsce prace nad przygotowaniem sieci Natura 2000 podjęte zostały pod koniec 2001 r. Ministerstwo środowiska powierzyło zadanie przygotowania propozycji sieci OSO Zakładowi Ornitologii PAN, zaś przygotowanie propozycji sieci SOO Instytutowi Ochrony Przyrody PAN. We wszystkich 16 województwach powołano wówczas tzw. Wojewódzkie Zespoły Realizacyjne, składające się z lokalnych specjalistów działających na zaproszenie i pod kierunkiem Wojewódzkich Konserwatorów Przyrody. Zadaniem Wojewódzkich Zespołów Realizacyjnych było ustosunkowanie się do propozycji wyznaczenia obszarów Natura 2000 w województwie (do propozycji przedstawionej przez Główny Zespół Realizacyjny), wniesienie własnych propozycji oraz dokonanie uzupełnień i poprawek.</p>
        <p xml:id="div-6">Prace Wojewódzkich Zespołów Realizacyjnych doprowadziły do przygotowania tzw. propozycji eksperckiej sieci Natura 2000, przedstawionej Ministerstwu środowiska w połowie 2003 r. W ramach sieci Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków zaproponowano wtedy utworzenie 141 obszarów (139 lądowych i 3 morskich). Dla każdego z tych obszarów przedstawiono waloryzację, delimitację granic na mapie w skali 1:100 tys. oraz Standardowy Formularz Danych, zawierający standardowe zestawienie istniejących danych, w układzie i zakresie wymaganym prze Komisję Europejską. Na tej liście po raz pierwszy pojawiła się m.in. propozycja utworzenia obszaru specjalnej ochrony ptaków Natura 2000, obejmująca część gminy Zator, pod nazwą - Dolina Dolnej Skawy.</p>
        <p xml:id="div-7">W wyniku uzgodnień oraz po zasięgnięciu opinii rad gmin, regionalnych zarządów gospodarki wodnej, regionalnych dyrekcji Lasów Państwowych powstał projekt krajowej listy obszarów Natura 2000, który w maju 2004 r. Rząd Polski przesłał do Komisji Europejskiej. Na liście tej umieszczono 72 obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO), które zajmują powierzchnię 3 315 631 ha, w tym obszary lądowe 2 414 205 ha, co stanowi 7,8% powierzchni kraju. Obszar Natura 2000 - Dolina Dolnej Skawy - nie znalazł się na liście obszarów Natura 2000 przesłanych do Komisji Europejskiej. 72 obszary specjalnej ochrony ptaków (OSO) zostały ustanowione Rozporządzeniem Ministra środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000 (Dz.U. Nr 229, poz. 2313).</p>
        <p xml:id="div-8">W grudniu 2004 r. polskie organizacje pozarządowe (Klub Przyrodników, Ogólnopolskie Towarzystwo Ochrony Ptaków, Polskie Towarzystwo Ochrony Przyrody ˝Salamandra˝ oraz WWF Polska) przygotowały i przekazały bezpośrednio do Komisji Europejskiej dokument pt. ˝Propozycja optymalnej sieci obszarów Natura 2000 w Polsce - Shadow List˝. Dokument ten rekomenduje włączenie obszaru - Dolina Dolnej Skawy - do sieci Natura 2000.</p>
        <p xml:id="div-9">Przedstawiciele Komisji Europejskiej na spotkaniu w Ministerstwie środowiska w dniu 19 stycznia 2005 r. przedstawili stanowisko, potwierdzone orzeczeniami Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości, że obszary spełniające kryteria naukowe jako obszary Natura 2000, winne być objęte ochroną do czasu ostatecznego zatwierdzenia listy krajowej, zgodnie z zasadą ostrożności wynikającą z Traktatu Ustanawiającego Wspólnotę Europejską. Oznacza to, że wszystkie obszary zgłoszone przez organizacje pozarządowe, które spełniają kryteria Dyrektywy Siedliskowej i Dyrektywy Ptasiej muszą być zaliczone do potencjalnych obszarów Natura 2000 i nie mogą być z niej usunięte ze względów społecznych czy gospodarczych. W związku z tym w stosunku do tych obszarów należy stosować taką samą procedurę oceny oddziaływania na środowisko, jak dla OSO wyznaczonych w drodze Rozporządzenia Ministra środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków.</p>
        <p xml:id="div-10">Jesienią 2005 r. Zakład Ornitologii Polskiej Akademii Nauk na zlecenie Ministerstwa środowiska wykonał opracowanie pt. ˝Ocena propozycji sieci Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków Natura 2000 w Polsce - Shadow List˝. Opracowanie to zaleca włączenie obszaru -Dolina Dolnej Skawy - do sieci Natura 2000 ze względu na liczbę występujących tu gatunków ptaków spełniających wymogi Dyrektywy Ptasiej. Dla rybitwy białowąsej Chlidonias hybridus i ślepowrona Nycticorax nycticorax jest to jedna z trzech ostoi najważniejszych w kraju. Obszar - Dolina Dolnej Skawy - jest niezwykle ważnym obszarem dla lęgowych ptaków wodno-błotnych.</p>
        <p xml:id="div-11">Obecnie wciąż trwają prace mające na celu rozszerzenie sieci Natura 2000 w stopniu zapewniającym spójną ochronę 76 typów siedlisk przyrodniczych i 401 gatunków o znaczeniu dla Wspólnoty (267 ptaków, 134 innych gatunków roślin i zwierząt), występujących na terenie naszego kraju. Został już opracowany projekt listy, na której umieszczono nowe obszary OSO projektowane do rozszerzenia istniejących OSO, projekt ten obejmuje także obszar - Dolina Dolnej Skawy. W najbliższym czasie, zgodnie z art. 27 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92 poz. 880) minister właściwy ds. środowiska prześle projekt właściwym miejscowo radom gmin w celu opinii. Gmina Zator będzie miała wówczas możliwość zgłoszenia uwag i propozycji, które następnie zostaną zweryfikowane. Następnie zostanie opracowana nowelizacja Rozporządzenia Ministra środowiska z dnia 21 lipca 2004 r. w sprawie obszarów specjalnej ochrony ptaków Natura 2000. Po zatwierdzeniu rozporządzenia końcowym etapem będzie przesłanie listy Obszarów Specjalnej Ochrony Ptaków do Komisji Europejskiej.</p>
        <p xml:id="div-12">Z dotychczas wykonanych opracowań i analiz wynika, że projektowany obszar Natura 2000 - Dolina Dolnej Skawy - położony częściowo na terenie gminy Zator, spełnia kryteria Dyrektywy Ptasiej i powinien zostać włączony do sieci Natura 2000. Obszar - Dolina Dolnej Skawy - obejmuje fragment doliny Wisły i uchodzącej do niej rzeki Skawy. Pierwsze stawy rybne powstały tu na przełomie XIII i XIV wieku. Pionierami hodowli ryb byli cystersi. W kolejnych stuleciach stawy zostały rozbudowane i do dzisiaj funkcjonują. Kompleks stawów karpiowych w Zatorze jest jednym z najstarszych w dolinie górnej Wisły. Na większości stawów prowadzona jest obecnie intensywna hodowla karpia. Część stawów jest obecnie mocno zarośnięta roślinnością szuwarowo-bagienną. Znajdują się tutaj zanikające w siedliskach naturalnych stanowiska orzecha kotewki wodnej i grzybieńczyka wodnego. Charakterystyczną cechą krajobrazu jest mozaika użytków: pól uprawnych, otwartych wód stawów hodowlanych i użytków zielonych. Gdzieniegdzie na skutek eksploatacji żwiru znajdują się zalane wodą wyrobiska. W zachodniej części obszaru (już poza granicami gminy Zator) zachował się płat grądu subkontynentalnego z przewagą starych okazów lipy. Utworzono tam dwa rezerwaty przyrody: żaki i Przeciszów. W obszarze - Dolina Dolnej Skawy - stwierdzono występowanie, co najmniej 17 gatunków ptaków wymienionych w Załączniku I Dyrektywy Ptasiej. Liczebności rybitwy białowąsej Chlidonias hybridus i ślepowrona Nycticorax nycticorax spełniają wyznaczenia ostoi ptaków, wprowadzone przez BirdLife International. Ponadto 7 gatunków zostało wymienionych w Polskiej Czerwonej Księdze Zwierząt, jako ptaki zagrożone. Stwierdzono tu występowanie podgorzałki Aythya nyroca, gatunku zagrożonego w skali globalnej.</p>
        <p xml:id="div-13">Jednocześnie uprzejmie informuję, że na terenie obszaru Natura 2000 nie istnieją nakazy, zakazy czy preferencje, co do form i sposobów użytkowania terenu. Zgodnie z zapisem art. 2 Dyrektywy Siedliskowej, działania na obszarze Natura 2000 powinny być zaprojektowane w ten sposób, aby zachować siedliska przyrodnicze oraz gatunki dzikiej fauny i flory, będące przedmiotem zainteresowania Wspólnoty. Zapis ten znalazł odzwierciedlenie w art. 33 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. Nr 92, poz. 880), który mówi, że na obszarze Natura 2000 zabrania się podejmowania działań mogących w istotny sposób pogorszyć stan siedlisk przyrodniczych oraz siedlisk gatunków roślin i zwierząt, a także w istotny sposób wpłynąć negatywnie na gatunki, dla których ochrony został wyznaczony obszar Natura 2000. Szczegółowe zasady gospodarowania na obszarze Natura 2000 powinny zostać zawarte w planie ochrony obszaru. Zgodnie z art. 29 projekt planu ochrony obszaru Natura 2000 sporządza sprawujący nadzór nad obszarem w terminie 5 lat od dnia wyznaczenia tego obszaru, z uzgodnieniu z właściwymi miejscowo radami gmin. Zgodnie z zapisem art. 2 Dyrektywy Siedliskowej wszelkie działania podejmowane na obszarze Natura 2000 powinny uwzględniać wymogi gospodarcze, społeczne i kulturalne ora walory regionalne i lokalne obszaru.</p>
        <p xml:id="div-14">Wdrażanie i funkcjonowanie sieci Natura 2000 w Polsce pociąga i będzie pociągało za sobą koszty. Koszty te będą wiązały się z:</p>
        <p xml:id="div-15">- dostosowaniem systemu administracyjnego ochrony przyrody w Polsce do potrzeb związanych z nadzorowaniem sieci (koordynacja, nadzór i zarządzanie);</p>
        <p xml:id="div-16">- planowaniem, wykonywaniem i monitorowaniem działań ochronnych i inwestycyjnych, w tym</p>
        <p xml:id="div-17">a) inwentaryzacją zasobów przyrodniczych naturowych,</p>
        <p xml:id="div-18">b) sporządzaniem planu ochrony,</p>
        <p xml:id="div-19">c) realizacją ustaleń planu ochrony, w tym rekompensat dla posiadaczy zasobów naturowych,</p>
        <p xml:id="div-20">d) udostępnieniem obszaru Natura 2000 do celów naukowych, edukacyjnych, rekreacyjnych, turystycznych i sportowych,</p>
        <p xml:id="div-21">e) monitorowaniem siedlisk przyrodniczych i gatunków,</p>
        <p xml:id="div-22">f) monitorowaniem zabiegów i prac ochronnych;</p>
        <p xml:id="div-23">- prowadzeniem badań naukowych w celu określenia metod i sposobów ochrony siedlisk i gatunków, skuteczności działań ochronnych oraz rozpoznawania różnorodności biologicznej;</p>
        <p xml:id="div-24">- kompensacją przyrodniczą wynikającą z procedury ocen oddziaływania na środowisko.</p>
        <p xml:id="div-25">Pragnę poinformować, że w nowej perspektywie finansowej w latach 2007-2013 KE nie przewidziała odrębnego instrumentu finansowego dla sieci Natura 2000. Założono, że środki na ten cel będą zintegrowane z różnymi funduszami, ponieważ Natura 2000 jest programem horyzontalnym, który będzie miał wpływ na wiele sektorów gospodarki (rolnictwo, rybołówstwo, leśnictwo, gospodarkę wodną, infrastrukturę komunikacyjną itd.). Wyliczono, że koszt realizacji sieci Natura 2000 we wszystkich krajach członkowskich Unii Europejskiej wyniesie 6,1 miliarda euro/rocznie (21 miliardów euro w latach 2007-2013).</p>
        <p xml:id="div-26">W latach 2007-2013 źródłem finansowania około 80% kosztów wdrażania sieci Natura 2000 w Polsce będą:</p>
        <p xml:id="div-27">- Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego (EFRR);</p>
        <p xml:id="div-28">- Europejski Fundusz Rolny Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFROW);</p>
        <p xml:id="div-29">- Europejski Fundusz Rybołówstwa (EFR);</p>
        <p xml:id="div-30">- Fundusz LIFE+.</p>
        <p xml:id="div-31">Ministerstwo środowiska współpracuje z Ministerstwem Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz z Ministerstwem Rozwoju Regionalnego, aby zapewnić właściwe ujęcie sieci Natura 2000 w programach sektorowych. źródłem finansowania sieci Natura 2000 są też krajowe środki budżetowe i fundusze, mające w swoich priorytetach wsparcie procesu integracji europejskiej i ochronę przyrody, m.in.:</p>
        <p xml:id="div-32">- Narodowy Fundusz Ochrony środowiska i Gospodarki Wodnej, zwłaszcza w zakresie monitoringu przyrodniczego;</p>
        <p xml:id="div-33">- EkoFundusz, który wspiera finansowo działania wynikające z potrzeb tworzenia i funkcjonowania sieci Natura 2000 w Polsce. Obecnie realizowane wsparcie w drodze konkursu projektów koncentruje się na OSO, powołanych rozporządzeniem Ministra środowiska nr 2313 z dnia 21 lipca 2004 r. (Dz.U. Nr 229). Celem konkursu jest wykonywanie planów ochrony obszarów Natura 2000.</p>
        <p xml:id="div-34">Jednocześnie pragnę podkreślić, że w najbliższym czasie planowane jest przeprowadzenie szerokiej kampanii informacyjnej na temat sieci Natura 2000, w tym przeprowadzenie następujących szkoleń:</p>
        <p xml:id="div-35">- szkolenia dotyczące finansowania sieci Natura 2000 i korzyści wynikających z sieci Natura 2000, szkolenia adresowane są do jednostek związanych z zarządzaniem siecią Natura 2000 (parki narodowe, parki krajobrazowe, RDLP, wojewodowie, RZGW i inne),</p>
        <p xml:id="div-36">- szkolenia dotyczące zarządzania siecią Natura 2000, w tym przegląd wymogów ochronnych, zasad użytkowania terenów włączonych do sieci Natura 2000 oraz stosowania ustawy Prawo ochrony środowiska w odniesieniu do obszarów Natura 2000, szkolenia adresowane będą do gmin i starostw.</p>
        <p xml:id="div-37">Z poważaniem</p>
        <p xml:id="div-38">Minister</p>
        <p xml:id="div-39">Jan Szyszko</p>
        <p xml:id="div-40">Warszawa, dnia 31 marca 2006 r.</p>
      </body>
    </text>
  </TEI>
</teiCorpus>