text_structure.xml
8.23 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! W nawiązaniu do pisma z dnia 31 stycznia 2006 r., nr SPS-024-402/06, dotyczącego zapytania Pana Posła Jacka Tomczaka w sprawie małej skuteczność egzekucji związanej z opróżnieniem lokalu w stosunku do dłużników uciążliwych, zagrażających zdrowiu i życiu współlokatorów, uprzejmie wyjaśniam co następuje:</p>
<p xml:id="div-2">Egzekucja i postępowanie egzekucyjne stanowią dwa ustawowe pojęcia, które należy traktować w sposób odrębny. Egzekucję określa się jako przymusowe dochodzenie od dłużnika przez organy egzekucyjne, na podstawie tytułu wykonawczego w sposób prawem przewidziany, należnego wierzycielowi świadczenia. Natomiast postępowanie egzekucyjne jest ogółem czynności związanych z egzekucją, a zatem jest tylko sposobem prowadzenia egzekucji. Egzekucja może się odbywać tylko w ramach postępowania egzekucyjnego. Zgodnie z przepisami Kodeksu postępowania cywilnego wszczęcie egzekucji dokonuje się w zasadzie na wniosek. Złożenie wniosku nie wszczyna jeszcze egzekucji, lecz jedynie postępowanie egzekucyjne. Między złożeniem wniosku a wszczęciem egzekucji organ egzekucyjny podejmuje szereg czynność, które nie są jeszcze czynnościami egzekucyjnymi (np. uzupełnienie braku zdolności procesowej, rozstrzyganie wątpliwości co do tytułu wykonawczego itp.). Dysponentem postępowania egzekucyjnego jest wierzyciel, bo to z jego wniosku wszczyna się postępowanie egzekucyjne (poza postępowaniem wszczętym z urzędu na żądanie uprawnionego organu). Przepisy Kodeksu postępowania cywilnego regulują wymogi formalne dotyczące wniosku. Należy dołączyć do niego tytuł wykonawczy (art. 797 kpc). Wierzyciel ma również obowiązek wskazać sposób egzekucji (poza egzekucją dotyczącą świadczeń alimentacyjnych i prowadzoną z urzędu na żądanie uprawnionego organu (art.796 kpc). Wierzyciel może wskazać w jednym wniosku kilka sposobów egzekucji przeciwko temu samemu dłużnikowi, jednakże spośród kilku sposobów wierzyciel powinien zastosować najmniej uciążliwy dla dłużnika (art. 799 kpc).</p>
<p xml:id="div-3">Problem wskazany przez Pana Posła jest szczególnie skomplikowany, dotyczy bowiem opróżnienia lokalu przez osoby, które zostały uznane za szczególnie uciążliwe, z którymi nie jest możliwe dalsze zamieszkiwanie. Należy zwrócić uwagę, że wierzyciele mogą dysponować tytułami wykonawczymi o różnej treści, przyznającymi dłużnikom prawo do lokalu socjalnego, zamiennego bądź nieprzyznającymi. Wszyscy dłużnicy mają jednak prawo do tymczasowego pomieszczenia zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości z dnia 26 stycznia 2005 r. w sprawie szczegółowego trybu postępowanie w sprawach o opróżnienie lokalu lub pomieszczenia albo o wydanie nieruchomości oraz szczegółowych warunków, jakim powinno odpowiadać tymczasowe pomieszczenie (Dz. U. z dnia 31 stycznia 2005 r. Nr 17, poz. 155). Powyższe rozporządzenie zostało wydane w oparciu o delegację ustawową wynikającą z art. 1046 § 11 kpc. Właśnie art. 1046 kpc reguluje między innymi tryb opróżniania pomieszczeń.</p>
<p xml:id="div-4">Komornik jako organ egzekucyjny wzywa najpierw dłużnika do dobrowolnego wykonania tego obowiązku w wyznaczonym stosownie do okoliczności terminie. Dopiero po upływie tego terminu dokonuje czynności potrzebnych do wprowadzenia wierzyciela w posiadanie. Komornik ma obowiązek usunąć z lokalu także osoby zajmujące go wraz z dłużnikiem, chyba że osoby te wykażą się dokumentem, iż zajmowanie lokalu wynika z tytułu prawnego niepochodzącego od dłużnika (art. 1046 § 3 kpc). Jednakże powołanego przepisu prawnego nie stosuje się do opróżnienia lokalu służącego zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika. Należy zatem wrócić do przepisów powołanego wyżej rozporządzenia.</p>
<p xml:id="div-5">Komornik jest zobowiązany badać sytuację rodzinną i majątkową dłużnika oraz czy przysługuje mu tytuł prawny do lokalu lub pomieszczenia, w którym może zamieszkać (§ 2 pkt 1 rozporządzenia). Jeśli dłużnikowi takie prawo nie przysługuje i nie znalazł sam tymczasowego pomieszczenia, komornik ma obowiązek niezwłocznie wystąpić do gminy, właściwej ze względu na miejsce położenia lokalu podlegającego opróżnieniu, o wskazanie tymczasowego pomieszczenia. Tak więc końcowy efekt działań komornika, a zatem skuteczna eksmisja z lokalu, będzie uzależniona między innymi od zasobów lokalowych gminy. Zwiększenie tych zasobów, sprawność w ich wskazywaniu komornikowi czy też stronom postępowania egzekucyjnego pozostaje poza kompetencjami Ministra Sprawiedliwości.</p>
<p xml:id="div-6">Należy zgodzić się z poglądem zawartym w piśmie Pana Posła, że brak wskazania lokalu czy tymczasowego pomieszczenia może znacznie utrudnić, a nawet spowodować bezskuteczność egzekucji. Szczególnie w sytuacji, gdy osoba eksmitowana jest chora (bądź członkowie jej rodziny), a przede wszystkim gdy brak jest zasobów mieszkaniowych w gminie.</p>
<p xml:id="div-7">Przepisy dotyczące egzekucji traktują strony postępowania egzekucyjnego w ten sam sposób. Nie ma w przepisach Kodeksu postępowania cywilnego szczególnego uprzywilejowania dla wierzycieli określonych tytułów wykonawczych (poza szczególnym trybem postępowania przy egzekucji świadczeń alimentacyjnych). Wiadomo jednak, że wyrok w sprawie o eksmisję zapada najczęściej w sprawach, których okoliczności są drastyczne dla powoda. Organ egzekucyjny otrzymujący wniosek o egzekucję w przedmiocie opróżnienia lokalu powinien wszcząć procedury określone w art. 1046 kpc i cytowanego wyżej rozporządzenia, jednakże nie może naruszyć przepisów nakazujących wstrzymać się z dokonaniem czynności w sytuacji, gdy gmina ma obowiązek wskazać tymczasowe pomieszczenie bądź komornik ma obowiązek zawiadomić sąd opiekuńczy, jeżeli egzekucja obowiązku opróżnienia lokalu służącego zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych dłużnika dotyczy również zamieszkujących w nim małoletnich dzieci lub ubezwłasnowolnionych.</p>
<p xml:id="div-8">Należy ponadto wskazać jeszcze jedną sytuację dotyczącą opuszczenia lokalu, gdy brak jest orzeczenia sądu, nie ma zatem ważnego tytułu wykonawczego, a osoba w nim zamieszkująca (bez względu na tytuł prawny), zobowiązuje się do jego opuszczenia. Wynika to z sytuacji przymusowej, uregulowanej w art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie. Oskarżony o stosowanie przemocy w rodzinie zobowiązuje się do opuszczenia lokalu zajmowanego wspólnie z pokrzywdzonym w wyznaczonym przez sąd terminie i ma obowiązek określić miejsce pobytu. Czyni to w sytuacji, gdy zachodzą przesłanki do stosowania wobec tej osoby tymczasowego aresztowania. Jednakże oskarżony sam musi wskazać miejsce, do którego się udaje, i nie obciąża to wprost innych organów.</p>
<p xml:id="div-9">Minister Sprawiedliwości w trybie zwierzchniego nadzoru administracyjnego nad komornikami, zgodnie z art. 64 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 o komornikach i egzekucji sądowej (Dz. U. 1997 Nr 133, poz. 882 z późn. zm.), może objąć nadzorem postępowanie egzekucyjne, jeżeli zajdą określone przesłanki (np. bezczynność komornika, przewlekłość egzekucji, skargi na czynności komornika w danej sprawie czy też niewystąpienie niezwłocznie do gminy o wskazanie tymczasowego pomieszczenia itp.). Nie może natomiast wkraczać w działania podlegające nadzorowi sądu. Nie może również podejmować działań wkraczających w sferę działania innych podmiotów władzy publicznej (nie ma wpływu na zwiększenie zasobów mieszkaniowych gminy i nie może podejmować działań legislacyjnych w tym kierunku).</p>
<p xml:id="div-10">Z uszanowaniem</p>
<p xml:id="div-11">Sekretarz stanu</p>
<p xml:id="div-12">Andrzej Kryże</p>
<p xml:id="div-13">Warszawa, dnia 15 lutego 2006 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>