text_structure.xml
7.4 KB
<?xml version='1.0' encoding='UTF-8'?>
<teiCorpus xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude" xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0">
<xi:include href="PPC_header.xml"/>
<TEI>
<xi:include href="header.xml"/>
<text>
<body>
<p xml:id="div-1">Szanowny Panie Marszałku! W związku z zapytaniem posła Lecha Kołakowskiego, przesłanym przy piśmie z dnia 8 maja br., znak: SPS-024-1055/06, w sprawie ˝zmiany sposobu obliczania podstawy wymiaru emerytur i rent˝, uprzejmie wyjaśniam, co następuje:</p>
<p xml:id="div-2">Zgodnie z ustawą z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2004 r. Nr 39, poz. 353 ze zmian.) podstawę wymiaru emerytury i renty może stanowić przeciętna podstawa wymiaru składki w okresie kolejnych 10 lat kalendarzowych, wybranych przez zainteresowanego z okresu ostatnich 20 lat poprzedzających rok, w którym zgłosił wniosek o emeryturę lub rentę, albo przeciętna podstawa wymiaru składki w okresie 20 lat kalendarzowych wybranych z całego okresu podlegania ubezpieczeniu.</p>
<p xml:id="div-3">Zgodnie z art. 16 ww. ustawy, przy ustalaniu kolejnych 10 lat kalendarzowych przyjmuje się lata kalendarzowe następujące bezpośrednio po sobie, chociażby ubezpieczony w niektórych z tych lat przez okres roku lub w okresie krótszym niż rok nie pozostawał w ubezpieczeniu. Wnioskodawca ma możliwość pominięcia lat niekorzystnych tylko wtedy, gdy podstawę wymiaru świadczenia stanowi podstawa wymiaru składek z 20 lat. Wprowadzając takie zasady, wzięto pod uwagę kierunek zmian, jakie nastąpiły w sposobie obliczania emerytury dla osób objętych nowym systemem emerytalnym (większość ubezpieczonych urodzonych po 1948 r.), a więc uzależnienie wysokości świadczenia od kwoty składek zgromadzonych w całym okresie aktywności zawodowej.</p>
<p xml:id="div-4">W świetle aktualnego stanu prawnego osoby objęte starym systemem emerytalnym mają możliwość wskazania do podstawy wymiaru emerytury wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek w najlepszych latach, tj. w latach, w których osiągały wynagrodzenie w najwyższej relacji do przeciętnej płacy, wybranych z całego okresu zatrudnienia. Dlatego nie uważam za zasadne zmienianie przepisu art. 16 ustawy o emeryturach i rentach z FUS i umożliwienie pomijania niekorzystnych lat także wtedy, gdy podstawę wymiaru świadczenia ma stanowić podstawa wymiaru składek w okresie 10 lat. Dokumentem potwierdzającym wysokość wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie społeczne w poszczególnych latach jest zaświadczenie wydane według wzoru ZUS RP-7, na podstawie dokumentacji płacowej zakładu pracy albo wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej.</p>
<p xml:id="div-5">Zdarzają się trudności w udokumentowaniu zarobków, ponieważ do końca 1990 r. zakłady pracy nie były zobowiązane do przechowywania dokumentacji płacowej sprzed 1980 r. przez okres dłuższy niż 12 lat. Dopiero od 1 stycznia 1991 r. rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 15 stycznia 1991 r. w sprawie zasad prowadzenia rachunkowości (Dz.U. Nr 10, poz. 35) wprowadzono przepis, że okres przechowywania list płac, kart zbiorczych płac oraz innych dokumentów, na podstawie których można ustalić podstawę wymiaru emerytury lub renty, jest uzależniony od okresów przewidzianych w przepisach emerytalno-rentowych określających zasady ustalania podstawy wymiaru świadczeń, które nie ustanawiają konkretnej daty granicznej.</p>
<p xml:id="div-6">Od czasu wejścia w życie tego rozporządzenia, archiwa państwowe nie wydają zezwolenia na likwidację dokumentacji płacowej zakładów pracy przed upływem 50-letniego okresu przechowywania. Osoby wnioskujące o ustalenie podstawy wymiaru świadczenia wynagrodzenia stanowiącego podstawę wymiaru składek w latach przypadających po 1979 r. nie powinny mieć zatem trudności w uzyskaniu od pracodawcy informacji o wysokości wynagrodzenia. Obecnie obowiązek przechowywania przez pracodawcę dokumentacji płacowej przez 50 lat od dnia zakończenia pracy przez ubezpieczonego jest zapisany w art. 125 a ust. 4 ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Jeżeli zakład pracy zlikwidował dokumentację płacową po 12-letnim okresie przechowywania, to istnieje możliwość wystawienia zaświadczenia o wynagrodzeniu na podstawie dokumentacji zastępczej, tj. zachowanych akt osobowych, w oparciu o dane zawarte np. w umowie o pracę, pismach o powołaniu, mianowaniu oraz w innych pismach, określających wynagrodzenie danej osoby.</p>
<p xml:id="div-7">Przy ustalaniu podstawy wymiaru świadczeń z dokumentacji zastępczej obowiązuje ścisła zasada uwzględniania tylko takich składników wynagrodzenia określonego w aktach osobowych, które przysługiwały bezwarunkowo w czasie trwania zatrudnienia jako stałe składniki w określonej wysokości, np. wynagrodzenie zasadnicze, stałe dodatki określono kwotowo itp. Inne składniki wynagrodzenia (premie, nagrody), mogą być uwzględniane tylko wówczas, gdy zachowana dokumentacja wskazuje niewątpliwie na ich faktyczną wypłatę w określonej wysokości, od której została odprowadzona składka na ubezpieczenie społeczne. Nie można więc uwzględnić premii, nagród czy dodatków określonych w dokumentacji osobowej pracownika jako składniki wynagrodzenia przysługujące warunkowo (np. uzależnione od wykonania planu produkcyjnego) lub uznaniowo i wypłacanych w zmiennych wysokościach w razie braku dokumentów potwierdzających ich wypłatę i wysokość.</p>
<p xml:id="div-8">W przypadku, gdy w aktach osobowych pracownika wynagrodzenie określone jest stawką godzinową - dopuszczalne jest ustalenie wynagrodzenia, stanowiącego podstawę wymiaru świadczenia tylko wtedy, gdy zachowały się dane dotyczące ilości godzin, jaką pracownik faktycznie przepracował w danym okresie na określonym stanowisku (dziennie, tygodniowo lub miesięcznie). Do ustalenia podstawy wymiaru z takiej dokumentacji może być przyjęte wynagrodzenie i ewentualnie wykazane inne składniki, co do których nie ma wątpliwości, iż były wypłacone i podlegały składce na ubezpieczenie społeczne. Pracodawca jest zobowiązany podać, na podstawie jakiej dokumentacji wystawiono zaświadczenie o wysokości wynagrodzenia.</p>
<p xml:id="div-9">W razie, gdy zainteresowany nie ma możliwości uzyskania wymaganych dowodów (zaświadczenia pracodawcy lub legitymacji ubezpieczeniowej z odpowiednimi wpisami) możliwe jest przedłożenie w organie rentowym kopii dokumentacji płacowej sporządzonej przez archiwum lub uwierzytelnionej kopii sporządzonej przez inne instytucje przechowujące dokumentację danego zakładu pracy bądź prywatnego przechowawcę.</p>
<p xml:id="div-10">Archiwa państwowe nie są wprawdzie zobowiązane do wystawiania zaświadczeń według ustalonego wzoru (ZUS RP-7) dla osób niebędących pracownikami tych archiwów, jednakże zobowiązane są do wydawania - na podstawie posiadanych materiałów archiwalnych - uwierzytelnionych odpisów, wypisów, wyciągów a także zaświadczeń. Kopie dokumentów powinny być uwierzytelnione przez osoby kierujące archiwum.</p>
<p xml:id="div-11">Z poważaniem</p>
<p xml:id="div-12">Podsekretarz stanu</p>
<p xml:id="div-13">Kazimierz Kuberski</p>
<p xml:id="div-14">Warszawa, dnia 5 czerwca 2006 r.</p>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>