text_structure.xml
78.4 KB
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25
26
27
28
29
30
31
32
33
34
35
36
37
38
39
40
41
42
43
44
45
46
47
48
49
50
51
52
53
54
55
56
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
92
93
94
95
96
97
98
99
100
101
102
103
104
105
106
107
108
109
110
111
112
113
114
115
116
117
118
119
120
121
122
123
124
125
126
127
128
129
130
131
132
133
134
135
136
137
138
139
140
141
142
143
144
145
146
147
148
149
150
151
152
153
154
155
156
157
158
159
160
161
162
163
164
165
166
167
168
169
170
171
172
173
174
175
176
177
178
179
180
181
182
183
184
185
186
187
188
189
190
191
192
193
194
195
196
197
198
199
200
201
202
203
204
205
206
207
208
209
210
211
212
213
214
215
216
217
218
219
220
221
222
223
224
225
226
227
228
229
230
231
232
233
234
235
236
237
238
239
240
241
242
243
244
245
246
247
248
249
250
251
252
253
254
255
256
257
258
259
260
261
262
263
264
265
266
267
268
269
270
271
272
273
274
275
276
277
278
279
280
281
282
283
284
285
286
287
288
289
290
291
292
293
294
295
296
297
298
299
300
301
302
303
304
305
306
307
308
309
310
311
312
313
314
315
316
317
<?xml version='1.0' encoding='utf-8'?>
<teiCorpus xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
<xi:include href="PPC_header.xml" />
<TEI>
<xi:include href="header.xml" />
<text>
<body>
<div xml:id="div-1">
<u xml:id="u-1.0" who="#komentarz">(Początek posiedzenia o godzinie 9 minut 00)</u>
<u xml:id="u-1.1" who="#komentarz">(Posiedzeniu przewodniczy przewodnicząca Janina Sagatowska)</u>
</div>
<div xml:id="div-2">
<u xml:id="u-2.0" who="#JaninaSagatowska">Dzień dobry.</u>
<u xml:id="u-2.1" who="#JaninaSagatowska">Witam członków komisji. Dziękuję za przybycie członkom komisji zawsze zainteresowanym problematyką, która jest przedmiotem działania naszej komisji. Witam panią minister z pracownicami, jak rozumiem. Jest też z nami pani – nie mam listy – z Narodowego Funduszu Zdrowia, tak?</u>
<u xml:id="u-2.2" who="#komentarz">(Głos z sali: Proszę bardzo, to jest lista.)</u>
<u xml:id="u-2.3" who="#JaninaSagatowska">O, mam. Przepraszam, dopiero teraz dostałam listę.</u>
<u xml:id="u-2.4" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-2.5" who="#JaninaSagatowska">Tak, tak. Jest z nami pani Okła-Drewnowicz z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, tak, nie z ministerstwa rodziny, bo to jest rozdzielone od jakiegoś czasu, jest troszkę inaczej. I jeszcze – tu od razu wymienię – jest pani Aleksandra Kaluba. To jest pani, tak? Pani towarzyszy pani minister. A także pani Urszula Talibska. O właśnie, od razu pani uwiecznia nasze posiedzenie. Jest też pani Anna Bielawska z ministerstwa rodziny…</u>
<u xml:id="u-2.6" who="#komentarz">(Zastępca Dyrektora Departamentu Pomocy Społecznej w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej Anna Bielawska: Dzień dobry.)</u>
<u xml:id="u-2.7" who="#JaninaSagatowska">A tutaj, z tej strony. Tak.</u>
<u xml:id="u-2.8" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-2.9" who="#JaninaSagatowska">…zastępca dyrektora Departamentu Pomocy Społecznej. Jest też pani Bogusława Dertkowska, również zastępca dyrektora Departamentu Pomocy Społecznej. I z tegoż departamentu jest pani Magdalena Zielińska oraz pani Aneta Kowalska. Witamy. Jest pani Małgorzata Michalska z Ministerstwa Zdrowia – to jest pani – naczelnik wydziału w Departamencie Równości w Zdrowiu. Jest też pani Irena Kasińska, to jest właśnie pani z Narodowego Funduszu Zdrowia, główny specjalista w Departamencie Świadczeń Opieki Zdrowotnej. No i jest też z nami pan Marek…</u>
<u xml:id="u-2.10" who="#komentarz">(Głos z sali: Wleklik.)</u>
<u xml:id="u-2.11" who="#JaninaSagatowska">…Wleklik, tak? Nie po raz pierwszy mamy przyjemność gościć pana w komisji i zawsze nam się dobrze rozmawia. Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-2.12" who="#JaninaSagatowska">Witam wszystkich serdecznie. Witam panią przewodniczącą – o, tu jest miejsce, proszę – panią senator Piotrowską, wiceprzewodniczącą komisji.</u>
<u xml:id="u-2.13" who="#JaninaSagatowska">Otwieram już tak oficjalnie posiedzenie.</u>
<u xml:id="u-2.14" who="#JaninaSagatowska">W naszym porządku obrad mamy rozpatrzenie „Informacji o sytuacji osób starszych w Polsce za 2023 r.”, druk senacki nr 242.</u>
<u xml:id="u-2.15" who="#JaninaSagatowska">I prosimy już panią minister – nie przedłużając, czas jest drogi – o przedstawienie nam tej informacji. Dziękujemy za obszerny materiał. Oczywiście go mamy. Ale słowo mówione, to, co pani nam powie, to zawsze trochę inaczej.</u>
<u xml:id="u-2.16" who="#JaninaSagatowska">Proszę, Pani Minister.</u>
</div>
<div xml:id="div-3">
<u xml:id="u-3.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Bardzo dziękuję, Pani Przewodnicząca.</u>
<u xml:id="u-3.1" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Pani Przewodnicząca! Wysoka Komisjo!</u>
<u xml:id="u-3.2" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Materiał, który na dzisiejsze posiedzenie został przygotowany, został przygotowany w oparciu o zobowiązanie, które jest w ustawie o osobach starszych. Pragnę nadmienić, że ten materiał został przygotowany nie tylko i wyłącznie bezpośrednio przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów, w której to urzęduję, ale tak naprawdę przez wiele różnych ministerstw, szczególnie ministerstwo rodziny czy zdrowia. Ja przyjęłam obowiązek przygotowania tej informacji tak naprawdę w lipcu 2024 r., a więc tak naprawdę w momencie, kiedy ten materiał był już w trakcie przygotowywania. I na tym materiale bazowaliśmy.</u>
<u xml:id="u-3.3" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Przejdę od razu do prezentacji, tak żeby było nam łatwiej, żebyśmy nie tylko słyszeli, ale również widzieli, bo gdy reaguje więcej zmysłów niż jeden, to lepiej zapamiętujemy. Chociaż literki są dość małe, nie wiem…</u>
<u xml:id="u-3.4" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-3.5" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Dobrze. Widzimy. Ja też trochę. Okej.</u>
<u xml:id="u-3.6" who="#komentarz">(Wesołość na sali)</u>
<u xml:id="u-3.7" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-3.8" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">W porządku.</u>
<u xml:id="u-3.9" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">O podstawie prawnej już państwu powiedziałam. Mogę tylko dopowiedzieć, że taki kształt tej informacji w dużej mierze jest też podyktowany obowiązującą ustawą o osobach starszych. Nadmieniam, że przygotowujemy się w tym roku do nowelizacji tej ustawy, tak żeby i ta informacja była troszeczkę inna.</u>
<u xml:id="u-3.10" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Tutaj coś się rozstrzeliło, prawda?</u>
<u xml:id="u-3.11" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-3.12" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">No nic, trudno. Poradzimy sobie.</u>
<u xml:id="u-3.13" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">W roku 2023, którego dotyczy ta informacja, osób po sześćdziesiątym roku życia – tak mówi ustawa o osobach starszych, według niej osoba starsza to osoba, która ukończyła 60 lat i więcej – było 26,3%. A tutaj po prawej stronie, chyba rzeczywiście tak będzie mi łatwiej, mamy liczbę osób po sześćdziesiątym roku życia w podziale na poszczególne grupy wiekowe. I widzimy, że najwięcej osób jest po sześćdziesiątym piątym roku życia i starszych. Szanowni Państwo, to też pokazuje, że w najbliższych dziesięcioleciach będziemy mieli nie tylko starzejące się społeczeństwo, ale tak naprawdę wśród starzejącego się społeczeństwa najbardziej będzie nam przybywać tych osób najstarszych. Tutaj nie ma tych danych, ale tylko informacyjnie chcę podać, że w roku 2040 liczba osób po osiemdziesiątym piątym roku życia wzrośnie o ponad 90% w stosunku do liczby osób po osiemdziesiątym piątym roku życia, którą odnotowaliśmy w roku 2022. To jest dowód na to podwójne starzenie się.</u>
<u xml:id="u-3.14" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Mamy też podział ze względu na województwa. W 2023 r. najwięcej osób w wieku 60 lat i więcej mieszkało na terenach województwa mazowieckiego i śląskiego, ale tak naprawdę jest to podyktowane tym, że te województwa są duże, mazowieckie jest województwem największym, a województwo śląskie z aglomeracją ma dużą gęstość zaludnienia. Wiadomo, najmniej osób starszych zamieszkuje na terenie województw lubuskiego i opolskiego, ale to oczywiście wynika też z wielkości tych województw.</u>
<u xml:id="u-3.15" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">W 2023 r. kobiety stanowiły większość populacji, w grupie 60 lat i więcej na 100 mężczyzn przypadało 138 kobiet. Po prostu kobiety żyją dłużej. Warto zwrócić uwagę na ten wykres, który pokazuje liczbę osób starszych, liczbę osób po sześćdziesiątym roku życia w stosunku do ogółu liczby osób zamieszkujących w danym województwie. Na czerwono widzimy zaznaczone 2 województwa, czyli województwo świętokrzyskie i województwo łódzkie. W tych województwach liczba osób starszych jest największa. Gdy patrzę na dane dotyczące województwa świętokrzyskiego, z którego sama pochodzę, to też zdaję sobie sprawę z tego, że sąsiedztwo dużych miast, takich jak Warszawa czy Kraków, gdzie liczba osób starszych tak naprawdę jest najmniejsza… Podyktowane jest to w dużej mierze tym, że wiele osób właśnie z tych województw z centralnej Polski, czyli ze świętokrzyskiego czy łódzkiego, emigruje do takich miast, wyjeżdża do takich miast jak Warszawa czy też Kraków.</u>
<u xml:id="u-3.16" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Dalsze trwanie życia. Kobiety osiągające wiek 60 lat w 2023 r. miały przed sobą blisko 5 lat więcej dalszego trwania życia niż mężczyźni. Mężczyzna w wieku 60 lat miał przed sobą jeszcze średnio 19,6, zaś kobieta – 24,4. Kobiety żyją dłużej.</u>
<u xml:id="u-3.17" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">W 2023 r. liczba zgonów, jeśli chodzi o umieralność w wieku 60 lat i więcej, przypadająca na 1 tysiąc osób wyniosła 36, co oznacza spadek w stosunku do roku poprzedniego. Musimy jednak mieć na uwadze to, że rok poprzedni to rok, kiedy były jeszcze odczuwalne skutki pandemii. Od lat najczęstszą przyczyną zgonów, jak wiemy, tak było również w roku 2023, są choroby układu krążenia, które odpowiadały za prawie 39% wszystkich zgonów. Jeśli chodzi o wskaźnik obciążenia demograficznego, to widzimy, że – logicznie – województwo świętokrzyskie i województwo łódzkie to 2 województwa, w których ten wskaźnik jest największy.</u>
<u xml:id="u-3.18" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Dzisiaj na 1 osobę starszą przypadają jeszcze ok. 3 osoby w wieku produkcyjnym, ale już w 2040 r. będą to 2 osoby, później będzie jeszcze mniej. Tak to wygląda.</u>
<u xml:id="u-3.19" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Sytuacja ekonomiczna i mieszkaniowa. Sytuacja dochodowa gospodarstw domowych w miastach jest lepsza niż gospodarstw domowych na wsi. Gospodarstwa domowe wyłącznie z osobami w wieku 60 lat i więcej utrzymują się przede wszystkim z emerytur lub rent, które w 2023 r. stanowiły 81,5% ich dochodów. W miastach gospodarstwa domowe wyłącznie z osobami w wieku 60 lat i więcej miały dochody o ponad 16% wyższe niż gospodarstwa na wsi, ale trzeba zaznaczyć, że i wydatki tychże gospodarstw domowych osób zamieszkujących w miastach były wyższe, wyższe o 14,8%. Per saldo i tak ta sytuacja jest lepsza, ale nie aż tak różna, właśnie z uwagi na wyższe wydatki.</u>
<u xml:id="u-3.20" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Wśród osób w wieku 60 lat i więcej pobierających emerytury z ZUS ponad 60% stanowiły kobiety. Zgodnie z danymi ZUS w 2023 r. przeciętna emerytura wynosiła 3 tysiące 389 zł 49 gr.</u>
<u xml:id="u-3.21" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Gospodarstwa domowe, które składały się wyłącznie z osób w wieku 60 lat i więcej, prowadzone były przeważnie w budynkach wielorodzinnych, tak mieszkało ponad 60% osób. Tutaj widzimy też, jak wygląda to zamieszkiwanie w takich budynkach wielorodzinnych. Widzimy, że często są to bloki i to nierzadko bloki, które mają 4 kondygnacje, 3 kondygnacje, co oznacza, że są tam bariery architektoniczne. O tym z pewnością będziemy jeszcze rozmawiać.</u>
<u xml:id="u-3.22" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">W 2023 r. pomocą społeczną objętych było blisko 870 tysięcy rodzin, w tym prawie 200 tysięcy rodzin emerytów i rencistów. 109 tysięcy osób skorzystało z usług opiekuńczych, 5 tysięcy 139 osób skorzystało ze specjalnych usług opiekuńczych, ponad 14 tysięcy 586 osób otrzymało świadczenie w formie specjalnych usług opiekuńczych dla osób z zaburzeniami psychicznymi. 612 gmin uczestniczyło w programie „Opieka 75+”, usługami opiekuńczymi w ramach programu objęto 12 tysięcy 418 osób. Jest to kwota prawie 37,4 miliona zł. To jest bardzo ważny slajd, bo on pokazuje, jak wyglądają dzisiaj te usługi, w jakiej skali świadczone są usługi opiekuńcze, które są tak naprawdę zadaniem własnym gminy o charakterze obligatoryjnym. To są dane za 2023 r. przygotowane przez ministerstwo rodziny.</u>
<u xml:id="u-3.23" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Tutaj nie ma tego, co powiem, ale warto zwrócić uwagę na to, że mimo że jest to zadanie własne gminy, to ponad 10% gmin w ogóle nie świadczy usług opiekuńczych. Ale myślę, że o tym będziemy mówić w trakcie naszej dyskusji.</u>
<u xml:id="u-3.24" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Wsparcie z systemu pomocy społecznej. Szanowni Państwo, liczba ośrodków wsparcia, czyli np. dziennych domów pobytu czy też klubów seniora, które w ustawie o pomocy społecznej są traktowane jako ośrodki wsparcia, to 2 tysiące 654, ale – tak jak państwo widzicie – obciążenie to 124%. Środowiskowe domy samopomocy, których jest 869, mają obciążenie na poziomie 110%. Zwracam na to szczególną uwagę, bo to oznacza, że potrzeba organizacji wsparcia takiego dziennego w miejscu zamieszkania jest dużo większa niż dzisiaj jest to zapewniane, świadczone, organizowane. Domy pomocy społecznej, których jest 821, mają ponad 80 tysięcy miejsc. Zwróćcie państwo uwagę na to, że one nie są w pełni obłożone. Ich wykorzystanie to 97%. Placówki opieki całodobowej wykorzystywane są w 85%. Mieszkania treningowe wspomagane wykorzystywane są w ponad 90%, czyli nie jest to 100% czy nie jest to ponad 100%, jak w przypadku placówek dziennych. Rodzinne domy pomocy – obłożenie na poziomie 91%. Zatem widzimy, że przede wszystkim te dzienne formy muszą być rozwijane. A wolne miejsca, które są w placówkach całodobowych, na pewno są do zagospodarowania. Tylko trzeba znaleźć odpowiedź na pytanie, dlaczego te miejsca są. Bo przecież mamy świadomość tego, że osób, które potrzebują tych miejsc, nie brakuje.</u>
<u xml:id="u-3.25" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Wykluczenie cyfrowe. Jeśli chodzi o wykluczenie cyfrowe wśród osób starszych – też poprosiłam, żeby to się znalazło na slajdzie – dane są następujące. W Polsce w 2023 r. z internetu korzystało ok. 62% osób w wieku 60–74 lata wobec 61% w roku poprzednim. W 2023 r. jedynie 15% seniorów posiadało to minimum podstawowych kompetencji cyfrowych. Mamy program „Aktywni+”, wcześniej program ASOS. Ten program zaadresowany jest do organizacji pozarządowych. On ma 4 priorytety. Jeden z priorytetów to przeciwdziałanie wykluczeniu cyfrowemu seniorów. Ja ten program przejęłam do KPRM od 1 lipca ub.r. I chyba po raz pierwszy, a przynajmniej w ostatnich latach tak nie było, pieniądze na poszczególne priorytety zostały podzielone równo. Do tej pory było tak, że organizacje składały wnioski przede wszystkim w związku z pierwszym priorytetem, czyli dotyczącym aktywności społecznej, a wręcz zostawały pieniądze przeznaczone na priorytet dotyczący wykluczenia cyfrowego. My po raz pierwszy w tym roku podjęliśmy decyzję, żeby jednak wykorzystać te pieniądze właśnie na projekty związane z wykluczeniem cyfrowym. To dziś wydaje się bardzo ważne z uwagi na powszechną cyfryzację, dostęp do usług, m.in. usług zdrowotnych, oczywiście z zachowaniem wszelkich zasad bezpieczeństwa. Tak jak powiedziałam, wykluczenie cyfrowe wśród seniorów jest bardzo duże, bo jedynie 15% seniorów w wieku powyżej sześćdziesiątego roku życia posiada minimum podstawowych kompetencji cyfrowych, więc prawie 85% ich nie posiada.</u>
<u xml:id="u-3.26" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o aktywność zawodową, to osoby aktywne zawodowo w wieku 60–89 lat stanowiły 8% ogółu aktywnych zawodowo, ale już w grupie, w samej grupie osób, że tak powiem, starszych ta aktywność zawodowa wynosiła 15,4%. Tak, dokładnie tyle. Przepraszam, czasami mówię tak z głowy, nie zawsze patrzę na slajd. Ludność aktywna zawodowo w wieku 60–89 lat to 144 tysiące osób, a biernych zawodowo było 7 milionów 394 tysiące osób. A więc ten współczynnik aktywności tak naprawdę wynosił powyżej 15%.</u>
<u xml:id="u-3.27" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Myślę, że warto w tym momencie powiedzieć, zwrócić uwagę na to, że podczas tego posiedzenia Sejmu w czwartek procedowana będzie na posiedzeniu komisji, potem będzie też oczywiście w Senacie, ustawa, która w dużej mierze reformuje publiczne służby zatrudnienia, bo ta ustawa, która jest wypełnieniem kamienia milowego w ramach Krajowego Planu Odbudowy, po raz pierwszy w historii daje instrumenty wsparcia osób będących w wieku emerytalnym. Do tej pory nie było takich możliwości, zresztą jeszcze obowiązująca ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie daje takich możliwości. Osoba w wieku emerytalnym tak naprawdę nie może się już zarejestrować w urzędzie pracy nawet jako osoba poszukująca pracy, a teraz taka możliwość będzie. Co to oznacza? To oznacza np. finansowanie szkoleń, doradztwo, przekwalifikowanie czy też wsparcie pracodawcy.</u>
<u xml:id="u-3.28" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o świadczenia zdrowotne, w 2023 r. lekarze, w tym lekarze dentyści, udzielili osobom starszym ponad 63 milionów porad w podstawowej opiece zdrowotnej, ponad 108 milionów w ramach ambulatoryjnej opieki zdrowotnej, prawie 40 milionów porad lekarskich w opiece specjalistycznej i ponad 6 milionów porad stomatologicznych.</u>
<u xml:id="u-3.29" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Opieka długoterminowa. W 2023 r. funkcjonowało 466 zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych i zakładów opiekuńczo-leczniczych oraz 59 zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych dla pacjentów wentylowanych mechanicznie. W 2023 r. w ramach świadczeń z zakresu opieki długoterminowej udzielanych pacjentom w wieku 60 lat i więcej sprawozdano 9,4 miliona wizyt pielęgniarki lub fizjoterapeuty, to opieka domowa, ponad 3 miliony porad lekarskich, z czego 2,88 miliona w opiece stacjonarnej i 0,16 miliona w opiece domowej, w sumie 26,65 miliona osobodni. Takie informacje mamy ze strony Ministerstwa Zdrowia. Tutaj pani Małgorzata ewentualnie może więcej państwu dopowiedzieć.</u>
<u xml:id="u-3.30" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Wiemy oczywiście, że zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze, ZOL-e czy też ZPO są obłożone, i wiemy też o tym, że są kolejki. Jednak chciałabym też podkreślić, że dzięki odblokowaniu środków z KPO Ministerstwo Zdrowia ogłosiło konkurs dla szpitali powiatowych na opiekę długoterminową, w tym opiekę długoterminową geriatryczną, można powiedzieć, czyli na tworzenie nowych oddziałów, nowych ZOL-i czy też na zwiększenie liczby łóżek geriatrycznych na kwotę 1 miliard 300 milionów. Patrzę na panią Małgosię, żeby ewentualnie weryfikowała moje słowa, dlatego że to jest niejako zupełnie po państwa stronie. My mamy tę wiedzę, bo to jest dla nas ważne np. w przypadku koordynacji opieki długoterminowej. Na dzisiaj ten konkurs jest na etapie, można powiedzieć, takim końcowym, bo Ministerstwo Zdrowia w tej chwili dokonuje oceny ofert konkursowych, jak rozumiem…</u>
<u xml:id="u-3.31" who="#komentarz">(Senator Magdalena Biejat: Dzień dobry.)</u>
<u xml:id="u-3.32" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Dzień dobry, Pani Marszałek.</u>
<u xml:id="u-3.33" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Według prognoz GUS… Tu już niewiele będę widziała.</u>
<u xml:id="u-3.34" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-3.35" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Nie, nie, to nie chodzi o panią marszałek, tylko generalnie nie widzę…</u>
<u xml:id="u-3.36" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-3.37" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Tak, w porządku. Dobrze. Ja powiem to z głowy.</u>
<u xml:id="u-3.38" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Tak jak na początku mówiliśmy, w roku 2023 było 26,3% osób w wieku 60 lat i więcej. Według danych GUS w 2030 r. to będzie 27,76%, w 2040 r. – 32,45%, w 2050 r. – 37,38%, a później tu już prawie 40% i więcej.</u>
<u xml:id="u-3.39" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o stulatków – tego w prezentacji nie ma – to dzisiaj mamy ok. 7 tysięcy osób w wieku 100 lat, którym zresztą wypłacamy od tego roku świadczenie honorowe powyżej 6 tysięcy zł. Zaś według danych szacunkowych ZUS – ja tak wykraczam poza informacje dotyczącą 2023 r., ale myślę, że trzeba na nią też patrzeć w sposób perspektywiczny – w roku 2040 liczba osób w wieku 100 lat to będzie 20 tysięcy. O ile obecnie, w 2025 r. wypłata świadczenia honorowego, zgodnie z szacunkami, ma opiewać na kwotę 200 milionów, o tyle np. w roku 2033 to już będzie ponad 1 miliard, więc to podwójne starzenie będzie coraz bardziej przyspieszać.</u>
<u xml:id="u-3.40" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">I na koniec bardzo krótko starałam się zapisać chyba to, co najważniejsze, choć na pewno nie wszystko, ale to, na co w polityce senioralnej powinniśmy jak najszybciej położyć nacisk. Otóż jest to przede wszystkim rozwój usług w ramach opieki długoterminowej ze szczególnym uwzględnieniem usług w miejscu zamieszkania.</u>
<u xml:id="u-3.41" who="#komentarz">(Przewodnicząca Janina Sagatowska: Tak, tak.)</u>
<u xml:id="u-3.42" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Dlatego często podkreślam, ile jest osób, jakie jest obłożenie, jak wyglądało obłożenie w dziennych domach pobytu, obłożenie, które jest ponadwymiarowe. Tu mamy największy deficyt. Widać to szczególnie, gdy weźmiemy pod uwagę dane demograficzne, wedle których z każdym rokiem osób i to coraz starszych będzie coraz więcej. Ta opieka długoterminowa w ocenie ekspertów, mojej po prostu musi być priorytetowa. Wiele mamy ważnych rzeczy do zrobienia, ale opieka długoterminowa jest priorytetem, opieka w miejscu zamieszkania i opieka całodobowa. To pierwsza sprawa.</u>
<u xml:id="u-3.43" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Druga kwestia to przeciwdziałanie wykluczeniu społecznemu. Wiemy, że osoby starsze bardzo często mieszkają już same. Ich rodziny, bliscy nie mieszkają w tej samej miejscowości. Często jest to inna miejscowość, czasami inny region, a czasami nawet inny kraj. Dlatego ważne jest stworzenie warunków do włączania większej liczby osób starszych w aktywności społeczne, wszelkie aktywności w miejscu zamieszkania, dzienne formy, warsztaty, zajęcia, nawet szkoły otwierane dla osób starszych są naprawdę na wagę złota. Ważne, żeby te cztery ściany nie były jedynym miejscem pobytu osób starszych.</u>
<u xml:id="u-3.44" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Wsparcie integracji wewnątrz- i międzypokoleniowej. Zwracam na to szczególną uwagę. Ten priorytet wywodzi się właśnie z tej drugiej rekomendacji. Kiedy więzi rodzinne są coraz słabsze z uwagi na odległości, ważne jest tworzenie więzi społecznych. Dlatego jestem przekonana, że tworzenie warunków do włączania większej liczby osób starszych powinno uwzględniać solidarność międzypokoleniową. I są do tego narzędzia. Dopowiem tylko, że np. ogłaszając kolejny projekt czy też kolejny konkurs dla organizacji pozarządowych, można choćby promować projekty, które mają te elementy międzypokoleniowości, np. zajęcia międzypokoleniowe, a to naprawdę bardzo dużo znaczy dla każdego pokolenia, i tego młodszego, i tego starszego.</u>
<u xml:id="u-3.45" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Kolejna rekomendacja: aktywizacja starszych pracowników, tak by zgodnie, co podkreślam, ze swoimi potrzebami jak najdłużej mogli uczestniczyć w życiu społecznym i zawodowym. I nie chodzi o to, żebyśmy kazali ludziom dłużej pracować, na siłę zmieniali wiek emerytalny. To jest w ogóle inna przestrzeń. Osoby po sześćdziesiątym roku życia chcą być aktywne i społecznie, i zawodowo. Długość życia się zwiększa. Chodzi o tworzenie warunków i dawanie wyboru. Dzisiaj tego bardzo brakuje. Często osoby starsze, z którymi się spotykam czy też w Radzie do spraw Polityki Senioralnej, która jest przy ministrze, artykułują bardzo mocno to, że w momencie, kiedy zbliża im się wiek emerytalny, są wykluczane z rynku pracy, a one chcą być nadal aktywne. Dlatego też ta aktywizacja starszych pracowników musi być naturalna, adekwatna do potrzeb i powinna wynikać z wyboru.</u>
<u xml:id="u-3.46" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">I ostatnia kwestia, czyli ograniczenie skali wykluczenia cyfrowego, dlatego na slajdzie zamieściliśmy informacje o wykluczeniu cyfrowym. Wykluczenie cyfrowe to nie jest kwestia tylko umiejętności obsługi komputera czy smartfona po to, by załatwić jakąś sprawę, czy wejść na stronę pacjenta, czy też zalogować się w banku. To wszystko trzeba oczywiście umieć robić i ucząc czy też przekazując te umiejętności, kompetencje cyfrowe, zawsze trzeba je przekazywać łącznie z całym pakietem bezpieczeństwa. Przeciwdziałanie czy ograniczenie skali wykluczenia cyfrowego tak naprawdę jest to również ograniczenie skali samotności. Możliwość łączenia się dzięki nowoczesnym technologiom z rodziną, z wnukami, z bliskimi, ze znajomymi w sposób bezpieczny to też przeciwdziałanie samotności.</u>
<u xml:id="u-3.47" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">W mojej ocenie te 5 rekomendacji na dzisiaj to jest to, na co należy zwrócić szczególną uwagę, żeby budować te rozwiązania w sposób systemowy.</u>
<u xml:id="u-3.48" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Oczywiście wiemy, że oprócz tych rekomendacji bardzo ważny jest też segment finansowy, ale to jest zupełnie oddzielny obszar, związany z zabezpieczeniem społecznym. Wiadomo, że w 2023 r. oprócz waloryzacji rent i emerytur mieliśmy trzynastki i czternastki. Teraz, od tego roku do tych świadczeń doszło np. świadczenie honorowe, o którym trochę wspomniałam, ale również trwa nabór wniosków na rentę wdowią. Tyle że jest to obszar nieco odrębny, bo dotyczy zabezpieczenia społecznego, stricte wypłat świadczeń.</u>
<u xml:id="u-3.49" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo, bardzo dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-4">
<u xml:id="u-4.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-4.1" who="#JaninaSagatowska">Jak widać, omawiany dzisiaj temat jest bardzo ważny w sytuacji starzenia się naszego społeczeństwa, w ogóle w naszej sytuacji demograficznej. Myślę, że tu będzie też odpowiednia dyskusja. O, już jest zgłoszenie.</u>
<u xml:id="u-4.2" who="#JaninaSagatowska">Pani senator Gorgoń-Komor. Proszę bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-5">
<u xml:id="u-5.0" who="#AgnieszkaGorgońKomor">Dziękuję bardzo za ten obszerny raport, który dosyć jednoznacznie nam pokazuje, jaka jest sytuacja osób starszych.</u>
<u xml:id="u-5.1" who="#AgnieszkaGorgońKomor">Mam 2 uwagi. Pierwsza dotyczy przyczyny zgonów. Mówiliśmy też o tym na wczorajszej konferencji dotyczącej opieki paliatywnej i w ogóle statystyki, na co Polacy umierają, także w grupie osób starszych. Chodzi o to, że karta zgonu, w moim odczuciu jako lekarza praktyka, jest źle skonstruowana. Tutaj apeluję do pani minister, żeby się temu przyjrzeć międzyresortowo. Bo okazuje się, że praktycznie wszyscy umierają na serce w związku z tym, że w ramach rozpoznawalności uznaje się zatrzymanie krążenia itd. I to nam daje nadmiarowe zgony z powodu chorób sercowo-naczyniowych. Myślę, że powinno się zmienić kartę zgonu, że ona powinna być o wiele lepsza, żebyśmy mieli prawdziwe dane, na co umierają ludzie w Polsce. I to ze środowiskiem medycznym, lekarskim należałoby opracować. Tutaj też dyskutowaliśmy o tym, kto tak naprawdę w domach pomocy społecznej czy na oddziałach paliatywnych może ten zgon rozpoznać, bo mamy z tym kłopot. Jest też stanowisko innych zawodów medycznych, żeby do tej grupy, oprócz lekarzy, dołączyć… Są też ratownicy, ale w miejscu, gdzie jest akcja reanimacyjna. Ale chodzi o to, żeby np. pracownicy domów opieki społecznej w podstawach kształcenia mieli pewne standardy i możliwości w zakresie rozpoznawania zgonów. To jest jedna uwaga.</u>
<u xml:id="u-5.2" who="#AgnieszkaGorgońKomor">Co ja jeszcze chciałabym powiedzieć? Na razie to tyle… Aha, odniosę się jeszcze do konstrukcji tych łóżek i idei instytucjonalizacji, bo pani minister raczyła powiedzieć, że jest bardzo duże zapotrzebowanie na dzienną opiekę nad osobami starszymi. Mam takie pytanie. Jak się to ma do pieniędzy z KPO? Bo chcemy tworzyć ZOL-e przy szpitalach. To nie są placówki dzienne, tylko całodobowe, a całodobowe nie są w 100% zajęte. Czy gospodarowanie tymi miejscami… Bo ja czuję wewnętrznie, że są ciągłe kolejki do ZOL-ów, że nie można umieszczać pacjentów, bo łóżka są ciągle zajęte. Ale ta statystyka troszeczkę…</u>
<u xml:id="u-5.3" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-5.4" who="#AgnieszkaGorgońKomor">To były DPS-y. No właśnie, czyli ZOL-e tutaj nie były brane pod uwagę. W ZOL-ach raczej jest…</u>
<u xml:id="u-5.5" who="#komentarz">(Głos z sali: Tam nie ma miejsc.)</u>
<u xml:id="u-5.6" who="#AgnieszkaGorgońKomor">Nie ma miejsc? Jest ponad 100%.</u>
</div>
<div xml:id="div-6">
<u xml:id="u-6.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Inaczej.</u>
<u xml:id="u-6.1" who="#komentarz">(Senator Agnieszka Gorgoń-Komor: Tak, proszę.)</u>
<u xml:id="u-6.2" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Pani Senator, ja bardzo dziękuję za te uwagi.</u>
<u xml:id="u-6.3" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o kartę zgonu, to absolutnie słuszna jest uwaga czy też prośba do Ministerstwa Zdrowia o przyjrzenie się temu i ja ją oczywiście przekażę.</u>
<u xml:id="u-6.4" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-6.5" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Zaraz pani dyrektor na pewno odpowie.</u>
<u xml:id="u-6.6" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o opiekę całodobową… Może inaczej. Mamy placówki dzienne i placówki całodobowe. Placówki dzienne, czyli dzienne domy pobytu czy też kluby seniora, są obłożone ponad miarę i jest ogromna potrzeba ich tworzenia. Placówki całodobowe, czyli zakłady opiekuńczo-lecznicze, zakłady pielęgnacyjno-opiekuńcze, też są obłożone ponad miarę. Na slajdach oczywiście nie było tej informacji. Była tylko informacja, ile ich jest i ile jest udzielanych porad, ale nie było informacji, jaka jest kolejka oczekujących. Z tego, co ja pamiętam – to są aktualne dane, za ubiegły rok – na liście oczekujących mamy ok. 15 tysięcy osób, z czego 12 tysięcy jest na liście oczekujących do zakładów opiekuńczo-leczniczych, a 3 tysiące do zakładów pielęgnacyjno-opiekuńczych. Proszę moją wypowiedź ewentualnie skorygować, ale według mojej wiedzy jest ok. 15 tysięcy osób oczekujących. Tak że te pieniądze, o których dzisiaj mówiłam, 1 miliard 300 milionów zł, właśnie są po to, aby te 15 tysięcy osób oczekujących… oczywiście część z nich, mogło znaleźć swoje miejsca w tych placówkach. Natomiast w DPS-ach są wolne miejsca. W publicznych DPS-ach jest ich ok. 3 tysięcy, a w prywatnych – w granicach 4 tysięcy. Ale oczywiście też jest tak, Szanowni Państwo, że są DPS-y, do których jest kolejka, dlatego że są tańsze, bo koszt pobytu wynosi 5 tysięcy 900 zł, 5 tysięcy 400 zł. Znam takie. W dużych miastach najczęściej są kolejki. I są domy pomocy społecznej, które są drogie, bo pobyt kosztuje w granicach lub ponad 10 tysięcy zł. I bardzo często w miastach powiatowych są takie domy pomocy społecznej, gdzie jest 250 miejsc i wolnych jest kilkanaście miejsc z uwagi na to, że dom jest duży, a miasto nie jest duże, więc nie ma tak dużego oblężenia. Często też nie stać ludzi, bo wiadomo, że tutaj samorządy płacą, a rodziny bardzo często, że tak powiem, szukają innych możliwości. Zatem z jednej strony są kolejki do placówek medycznych, a do tych placówek samorządowych nie. Powód jest jeden. Za pobyt w placówkach medycznych płaci NFZ, a za pobyt w placówkach samorządowych płaci samorząd i rodzina. Stąd wolne miejsca. Dlatego nie ma innego wyjścia, tylko trzeba skoordynować funkcjonowanie tych placówek i zaproponować inny mechanizm ich finansowania i kierowania nimi.</u>
<u xml:id="u-6.7" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Mogę państwu przekazać, że od ubiegłego roku przejęłam kamień milowy A70, który dotyczy koordynacji opieki długoterminowej. Jego realizacja musi zakończyć się… On trwa tak naprawdę do końca tego roku i wspólnie z Ministerstwem Zdrowia oraz Ministerstwem Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wypracowujemy rekomendacje dotyczące zmian w całej opiece długoterminowej.</u>
<u xml:id="u-6.8" who="#komentarz">(Głos z sali: Poza domem pacjenta?)</u>
<u xml:id="u-6.9" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Poza domem pacjenta, absolutnie.</u>
<u xml:id="u-6.10" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">ZOL-e, domy pomocy społecznej… Nie chcę wychodzić przed szereg, ale zdajemy sobie sprawę z tego, że potrzebni są koordynatorzy, potrzebna jest koordynacja, zasady kierowania, procedury, finansowanie. To nie jest medialne i tutaj fajerwerków nie ma, dlatego na pewno jest trudne, ale musimy to zrobić.</u>
</div>
<div xml:id="div-7">
<u xml:id="u-7.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-7.1" who="#JaninaSagatowska">Tutaj był taki pomysł, żeby pani ewentualnie uzupełniła. Czy pani chce uzupełnić?</u>
<u xml:id="u-7.2" who="#JaninaSagatowska">Proszę, Pani Dyrektor.</u>
</div>
<div xml:id="div-8">
<u xml:id="u-8.0" who="#MałgorzataMichalska">Pani naczelnik.</u>
<u xml:id="u-8.1" who="#MałgorzataMichalska">Dziękuję serdecznie, Pani Przewodnicząca.</u>
<u xml:id="u-8.2" who="#MałgorzataMichalska">Pani Minister, ja tylko w ramach uzupełnienia à propos karty zgonu odniosę się do tego, co koleżanki mi przekazały. W tej chwili toczą się prace nad zmianami w zakresie konstrukcji karty zgonu. Myślę, że jakiekolwiek dodatkowe uwagi też można w tej chwili przekazać. Po skonstruowaniu OSR ten projekt będzie przekazany do wpisu do wykazu. W tym zakresie chciałam tę kwestię uzupełnić. Dziękuję bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-9">
<u xml:id="u-9.0" who="#JaninaSagatowska">Pan przewodniczący, senator Libicki.</u>
<u xml:id="u-9.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-10">
<u xml:id="u-10.0" who="#JanFilipLibicki">Bardzo dziękuję.</u>
<u xml:id="u-10.1" who="#JanFilipLibicki">Pani Minister! Szanowni Państwo! Pani Przewodnicząca!</u>
<u xml:id="u-10.2" who="#JanFilipLibicki">Ja mam 2 krótkie uwagi.</u>
<u xml:id="u-10.3" who="#JanFilipLibicki">Pierwsza dotyczy domów środowiskowych. Myśmy tutaj mieli kilka posiedzeń w poprzedniej kadencji i w obecnej kadencji dotyczących sytuacji w tych domach, zwłaszcza kwestii wynagrodzeń dla pracowników. Z tych wszystkich spotkań wyniknął dosyć jasny wniosek, że sytuacja, powiem bardzo delikatnie, nie jest dobra. Są wysokie wymagania, a ci specjaliści odchodzą do innych miejsc pracy, gdzie po prostu dostają więcej pieniędzy. Do tego wszystkiego jest tak – przynajmniej widzę to po moim okręgu wyborczym – że kolejne gminy szykują się do zakładania ŚDS-ów. Tam, gdzie ŚDS-u nie było, ktoś mówi: a co chcecie zrobić z tym budynkiem? Na to oni: to byśmy chcieli tutaj ŚDS zrobić. I pytanie jest takie… To jest formuła, która się sprawdza, więc dobrze byłoby, żeby, że tak powiem, te wszystkie plany, które samorządy mają, dało się wprowadzić w życie. Oczywiście tak krawiec kraje, jak mu materii staje. Ale chciałem zwrócić na to uwagę, bo to było przedmiotem posiedzeń naszej komisji. To jest kwestia pierwsza.</u>
<u xml:id="u-10.4" who="#JanFilipLibicki">Kwestia druga. Był program, który kiedyś się nazywał „Senior – Wigor”, a potem „Senior+”. On dotyczył domów dziennego pobytu. Moim zdaniem trzeba tutaj zwrócić uwagę na jedną rzecz. Bo my mówimy, i bardzo słusznie, o aktywizacji seniorów. Tutaj były pokazane dane, jak dużo seniorów w wieku 60–89 lat pracuje. I to jest oczywiście słuszny kierunek. Ale powiedzmy sobie szczerze, że bez domów dziennego pobytu, które właśnie tak się w różnym czasie nazywały, raz tak, raz tak, będziemy mieli ubytki w rynku pracy ludzi aktywnych zawodowo. Przepraszam, tak kolokwialnie powiem… Bo jeśli oni nie dostaną czegoś, co dla starszych rodziców pełni funkcję, nazwijmy to, przedszkola – oni tak zazwyczaj mówią: odprowadzam mamę, tatę do przedszkola – to staniemy przed dylematem, jeżeli tego przedszkola nie będzie, czy ten ktoś pójdzie do pracy, czy w jakiś inny sposób zorganizuje opiekę nad starszym ojcem czy starszą matką itd. Jeżeli rozmawiamy o rynku pracy, to oczywiście aktywizowanie seniorów jest jak najbardziej słusznym kierunkiem, ale chodzi o to, żeby nam to nie umknęło, bo się okaże, że rynek pracy będzie tracił tych ludzi, którzy z całą pewnością na nim powinni być. To tyle, jeśli chodzi o uwagi dotyczące tego ciekawego sprawozdania. Bardzo dziękuję, Pani Minister.</u>
</div>
<div xml:id="div-11">
<u xml:id="u-11.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-11.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę, pani…</u>
<u xml:id="u-11.2" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: Tak?)</u>
<u xml:id="u-11.3" who="#JaninaSagatowska">Tak? Proszę. To będziemy od razu odpowiadać.</u>
</div>
<div xml:id="div-12">
<u xml:id="u-12.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">To ja tak szybciutko powiem.</u>
<u xml:id="u-12.1" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Panie Senatorze, bardzo dziękuję za te uwagi. Jeśli chodzi o środowiskowe domy samopomocy, to rzeczywiście chodzi tam o wynagrodzenia i o wskaźniki. Tak jak pan powiedział, wszystko jest uzależnione oczywiście od możliwości budżetowych. Starzenie się społeczeństwa też generuje coraz większe wydatki i to jest naturalne. Teraz musimy te wydatki oczywiście optymalizować w ten sposób, że są rzeczy, które muszą być już teraz, i są rzeczy, które możemy rozłożyć jakoś w czasie. Ale też wiemy, że to wsparcie pracowników sektora pomocy społecznej jest niezbędne. Kiedy była podwyżka dla sfery budżetowej w wysokości 20%, wiedzieliśmy, że samorządy u siebie takiej podwyżki dla pracowników samorządowych nie przeprowadzą. Dlatego została podjęta decyzja, żeby co miesiąc przeznaczyć po 1 tysiąc zł dla pracowników pomocy społecznej. I tak się dzisiaj dzieje.</u>
<u xml:id="u-12.2" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o program, o którym pan senator mówił, „Senior+”, wcześniej „Senior – Wigor”, to on tak naprawdę trwa do końca tego roku. W 2025 r. jest jego ostatnia edycja. My w tym roku będziemy przygotowywać następny program wieloletni. Już w lutym zaplanowane jest spotkanie z przedstawicielami organizacji pozarządowych, z przedstawicielami samorządów po to, żeby oni sami nam wskazali, co w tym programie się sprawdziło, a co się nie sprawdziło. Ja już dziś mogę powiedzieć, że dotarło do mnie bardzo dużo sygnałów – bo sama też spotkałam się z kilkoma tysiącami ludzi pod koniec ubiegłego roku, konsultując ustawę o bonie senioralnym – ze strony organizatorów klubów seniora. Oni bardzo często mówią, że oni nie chcieli sięgać po te pieniądze z budżetu państwa, chociaż i tak są one oczywiście w pełni wykorzystane, bo bardziej im się opłacało wydatkować nawet własne pieniądze, ponieważ warunki do funkcjonowania, organizowania tych klubów są takie, że dzięki temu więcej osób mogą zaktywizować. I my też będziemy chcieli ten program bardziej zliberalizować pod kątem większego zaufania, bardziej zaangażować organizacje pozarządowe, wykorzystać też przestrzenie, które dzisiaj są w dużej części puste, a ustawa zabrania ich wykorzystania, tak jest np. w przypadku przestrzeni szkolnych.</u>
<u xml:id="u-12.3" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Wdrożyliśmy od tego roku taki pilotażowy program „Szkoła międzypokoleniowa”. To jest pilotaż, w którym bierze udział 1 tysiąc 600 szkół. Zajęcia polegają na tym, że uczniowie uczą osoby starsze kompetencji cyfrowych. 1 tysiąc 600 szkół zaczęło…</u>
<u xml:id="u-12.4" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-12.5" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Tak, pilotaż zaczął się od tego roku. Najlepsze szkoły dostaną nagrody w postaci wyposażenia czy sale multimedialne. Jak nam się to fajnie sprawdzi, to przekształcimy to w program, a później, mam nadzieję, w rozwiązanie systemowe.</u>
<u xml:id="u-12.6" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Trzeba też szukać przestrzeni, patrzeć, gdzie jest infrastruktura. Bo, niestety, w KPO, co z ubolewaniem muszę powiedzieć, nie ma nawet złotówki, nie znaleźliśmy nawet 1 zł na infrastrukturę dla osób starszych. I państwo wiecie, że o ile są duże pieniądze na budowę żłobków, o tyle w KPO nie ma nawet złotówki na budowę choćby domów dziennego pobytu. Ale nowy program wieloletni jest przygotowany od przyszłego roku i z pewnością będzie w Wysokiej Izbie konsultowany.</u>
</div>
<div xml:id="div-13">
<u xml:id="u-13.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-13.1" who="#JaninaSagatowska">Pani przewodnicząca Piotrowska. Proszę.</u>
</div>
<div xml:id="div-14">
<u xml:id="u-14.0" who="#JolantaPiotrowska">Szanowna Pani Minister! Pani Przewodnicząca! Wszyscy Państwo!</u>
<u xml:id="u-14.1" who="#JolantaPiotrowska">Ja bardzo dziękuję za takie skrótowe przedstawienie materiału. Sporo rzeczy sobie wynotowałam.</u>
<u xml:id="u-14.2" who="#JolantaPiotrowska">Chciałabym zwrócić uwagę na problem, który występuje w moim regionie, czyli na Warmii i Mazurach. Pani minister była w Kętrzynie. To jest jedno z miast tracących swoje funkcje społeczno-gospodarcze. Miasto jest położone w pobliżu granicy z Rosją. Takich miejscowości jest bardzo dużo. Jeśli chodzi o sytuację demograficzną, tam sytuacja jest dramatyczna. Dramatyczna jest w całym kraju, ale tam w takim razie sytuacja jest hiperdramatyczna. Tam są gminy – ja to ostatnio badałam – w których rodzi się dwanaścioro dzieci rocznie. W gminie liczącej np. 4–5 tysięcy mieszkańców rodzi się dwanaścioro dzieci rocznie. Za 10–20 lat w tych gminach – pani minister podawała procenty – to nie będzie 30%, tylko to będzie 50% albo 60%. Naprawdę chciałabym zwrócić uwagę właśnie na takie miejsca, w których już dzisiaj widać, że sytuacja jest dramatyczna.</u>
<u xml:id="u-14.3" who="#JolantaPiotrowska">Chciałabym dopytać o pewną kwestię. Pani minister zwróciła uwagę na to, że część gmin nie korzysta z usług opiekuńczych, tzn. mieszkańcy nie korzystają z tych usług. Chciałabym zwrócić uwagę również na konieczność podniesienia kompetencji osób, które zajmują się usługami opiekuńczymi. Myślę, że ministerstwo edukacji już zwraca na to uwagę, ale jest to ważne, żeby podnosić kompetencje tych osób, bo tych osób jest mało, a dodatkowo są źle opłacane i nie są zbyt dobrze przygotowane. Wiem, że często taka opieka polega na zrobieniu zakupów, sprzątnięciu i to wszystko.</u>
<u xml:id="u-14.4" who="#JolantaPiotrowska">Chciałabym też jeszcze zapytać o teleopiekę, tzn. o rozwój usług medycznych prowadzonych zdalnie. Jak państwo to widzicie? Dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-15">
<u xml:id="u-15.0" who="#JaninaSagatowska">Proszę, Pani Minister.</u>
</div>
<div xml:id="div-16">
<u xml:id="u-16.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Bardzo dziękuję, Pani Senator, za merytoryczne pytania.</u>
<u xml:id="u-16.1" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Co do teleopieki to ja poproszę panią dyrektor z ministerstwa rodziny, ponieważ tam chodzi przede wszystkim o korpus wsparcia seniorów i tzw. opaski. Panie są bardziej niż ja kompetentne w tym zakresie.</u>
<u xml:id="u-16.2" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jeśli chodzi o kwestie związane z troską dotyczącą takiego dużego tempa starzenia się, rzeczywiście jest tak… My w informacji oczywiście pokazujemy średnie dane statystyczne. Ale oczywiście bywa tak, że w danej miejscowości ten wskaźnik będzie dużo wyższy. I teraz pytanie: czy my to widzimy? Tak, oczywiście, że to widzimy. Ja powiem o 2 rzeczach.</u>
<u xml:id="u-16.3" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Przygotowaliśmy oczywiście ustawę. W skrócie jest to ustawa o bonie senioralnym, ale tak naprawdę jest to ustawa o bonie senioralnym na opiekę dla osób starszych, których rodziny są aktywne zawodowo i ich po prostu nie ma. A nam wszystkim jako państwu musi bardzo zależeć na tym, żeby te rodziny utrzymać w aktywności zawodowej, bo jak one nie będą pracować, to złotówki nie będzie na politykę senioralną. Po raz pierwszy dostrzegamy tę grupę osób. To nie jest tak, że nie widzimy osób samotnych, ale też wiemy, że zgodnie z innymi ustawami, np. z ustawą o pomocy społecznej, gmina udziela pomocy przede wszystkim osobom samotnym. Do tego mamy program resortowy „Opieka 75+”. I te pieniądze powinny być przeznaczone przede wszystkim dla osób, które są w ogóle bez opieki. Natomiast ta ustawa, o której mówię, o bonie senioralnym, dotyczy rodzin aktywnych zawodowo, które mają pod opieką bliskie osoby starsze. Dostrzegamy, że w mniejszych miejscowościach jest największy problem, bo tam nie ma opiekunek z różnych powodów, bo gmina nie ma pieniędzy, bo nie ma rąk do pracy. Jesteśmy teraz po konsultacjach dotyczących ustawy i bardzo mocno bierzemy pod uwagę to, że pierwszy okres wprowadzania tej ustawy być może – nie przesądzam tego – będzie skierowany do gmin wiejskich i wiejsko-miejskich po to, żeby zbudować to minimum, które mają duże miasta. Bo duże miasta mają to minimum, a mniejsze miejscowości nawet tego minimum nie mają. Rzeczywiście są gminy, które w ogóle nie organizują usług opiekuńczych, nie korzystają z asystencji, ponieważ ona jest w 100% płatna. Czy to jest tak, że nie ma osób starszych wymagających opieki? Nie, takie osoby są. Czy one nie mają opieki? Niektóre nie mają, a niektóre mają, ale w ramach szarej strefy. Bo opłata za godzinę usługi opiekuńczej w szarej strefie często jest 2 razy mniejsza niż w sektorze publicznym. Dlatego my musimy stworzyć z pieniędzy publicznych ten rynek, w ramach którego nawet rodzina będzie uważała, że warto kupić tę opiekę, a nie w szarej strefie. Dlatego właśnie ten mechanizm będziemy stosować w ustawie o bonie senioralnym.</u>
<u xml:id="u-16.4" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">I kwestia opiekunów. Ta ustawa też mówi o tym, że jeśli ktoś chce takie usługi świadczyć, to musi być do tego przygotowany. Mówimy o prostych czynnościach, o których pani senator powiedziała, takich jak posprzątanie, zakupy, przygotowanie posiłków. Ale nie tylko, bo chodzi także o czynności higieniczne, higieniczno-pielęgnacyjne, higieniczno-opiekuńcze, bo czym innym jest opieka długoterminowa udzielana w warunkach domowych. I w ustawie mówimy o przygotowaniu przynajmniej w ramach takiego 30-godzinnego kursu, np. z zakresu udzielania pierwszej pomocy czy też uczącego, jak z osobą starszą rozmawiać. To jest takie minimum. Będzie do tej ustawy wydane rozporządzenie określające, kto może być opiekunem, a jeśli ktoś nie ma takich kwalifikacji, to co należy zrobić, żeby to minimum posiadać. I musimy zacząć od tego minimum. Jeżeli podnieślibyśmy poprzeczkę, to musielibyśmy bardzo długo czekać na opiekunów i nie wiem, czy byśmy się w ogóle na nich doczekali. Do wykonywania prostych czynności musi być dość proste, ale bezpieczne przygotowanie, a od wykonywania czynności specjalistycznych są specjaliści. Ja myślę, że ta ustawa da nam taki pierwszy impuls do budowania publicznego rynku usług. Wtedy będziemy mieli szansę, żeby z tej strefy szarej też wyciągnąć potencjalnych opiekunów. Dzisiaj często tymi opiekunami, szczególnie na wsi, są kobiety po sześćdziesiątym roku życia. I to jest naturalne, też w wielu krajach, że właśnie osoby po sześćdziesiątym roku życia często pomagają i świadczą tego rodzaju pracę dla osób po osiemdziesiątym roku życia. Musimy dostrzec ten potencjał, pokazać, że to w ogóle jest, otworzyć się na takie myślenie i dać możliwości. Tak że dostrzegamy to i mamy takie plany. Ta ustawa powinna zafunkcjonować… Na pewno w tym roku powinna być procedowana w parlamencie. Dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-17">
<u xml:id="u-17.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-18">
<u xml:id="u-18.0" who="#BogusławaDertkowska">Szanowni Państwo, odniosę się do programu „Korpus wsparcia seniorów”, który jako ministerstwo rodziny realizujemy już kolejny rok. Tak jak pani senator powiedziała, jednym z modułów jest tam właśnie wsparcie gmin w tzw. opiece na odległość, czyli wyposażenie seniorów w opaski, które reagują wówczas, jeżeli zdarzy się, nie wiem, upadek, pojawi się problem zdrowotny, obniżenie ciśnienia, w zależności od funkcji, które te opaski mają. My rokrocznie staramy się na ten program przeznaczać coraz więcej środków, bo widzimy potrzebę wsparcia gmin, jeżeli chodzi o pomoc seniorom. W przypadku korpusu wsparciem mogą być objęte osoby powyżej sześćdziesiątego piątego roku życia. I faktycznie ten moduł opaskowy, że tak powiem, cieszy się bardzo dużym powodzeniem. Aktualnie jesteśmy w przededniu ogłoszenia kolejnej edycji na kolejny rok. Tak jak mówię, to już jest któryś rok z rzędu, kiedy udzielamy wsparcia w tym zakresie.</u>
<u xml:id="u-18.1" who="#BogusławaDertkowska">Wychodząc naprzeciw oczekiwaniom samorządów, w tym roku w ramach modułu drugiego, mówiąc wprost, poluzowaliśmy trochę zasady. Dzięki temu gmina będzie miała dość dużą elastyczność przesuwania środków między modułami, bo wiemy, że moduł drugi, opaskowy, cieszył się bardzo dużym powodzeniem. My dostajemy też sygnały zwrotne od samorządów czy od samych seniorów, że wielokrotnie ta opaska faktycznie pomogła, uratowała życie, bo np. wezwano pogotowie, czyli widzimy korzyści płynące z programu. Tak że jak najbardziej go kontynuujemy i rozszerzamy. Tak jak powiedziałam, jesteśmy w przededniu ogłoszenia programu na ten rok. Zatem gminy będą mogły korzystać i wspierać seniorów w zakresie modułu dotyczącego opasek.</u>
<u xml:id="u-18.2" who="#BogusławaDertkowska">Tu też warto wspomnieć, że od zeszłego roku, czyli od roku 2024, w programie „Korpus wsparcia seniora” mamy również moduł, który chcielibyśmy rozpromować – mam nadzieję, że się to uda – mianowicie wsparcie środowiskowe w postaci usług sąsiedzkich. Bo mówimy o usługach opiekuńczych, specjalistycznych opiekuńczych, ale wprowadziliśmy też taki moduł, żeby była możliwość wsparcia sąsiada, bo czasem sąsiad pomaga osobie starszej. Chodzi o to, żeby on mógł też w jakiś sposób z tego skorzystać, był zmotywowany, mógł również kosztowo troszeczkę na tym skorzystać. W tym roku także ten moduł staraliśmy się, w wyniku tego, jak on był realizowany w zeszłym roku, trochę poluzować, żeby wsparcie usługowe dla osób chociażby daleko od siebie mieszkających, ale sobie nawzajem pomagających, gdzie np. nie dociera usługa opiekuńcza, mogło być realizowane. Zatem w ramach programu „Korpus wsparcia seniora” są 2 moduły, opaskowy i wsparcie sąsiedzkie usługowe.</u>
</div>
<div xml:id="div-19">
<u xml:id="u-19.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-19.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę.</u>
</div>
<div xml:id="div-20">
<u xml:id="u-20.0" who="#AlicjaZając">Ja chciałabym wypowiedzieć się jako praktyk od wielu dziesiątków lat nadzorujący działalność opiekuńczą, ostatnio wytchnieniową, w ramach powiatu, miasta i 2 gmin wiejskich. Cała trudność polega na tym, że są coroczne konkursy. Do tych konkursów stajemy jako organizacja pozarządowa. I w zasadzie wygrywamy, bo jesteśmy potentatem na rynku. Zatrudniamy kilkadziesiąt tzw. sióstr PCK, opiekunek. Duża trudność jest w tym, że wymagania rosną i są np. opiekunki, które pracują u nas 20 lat, 30 lat, są zwalniane, przyjmowane co roku, bo te konkursy są z reguły na rok. Forma opieki, jaką one świadczą, jest narzucana przez MOPS-y i GOPS-y, ponieważ jest dokładnie powiedziane, że u tej osoby starszej mają wykonać to i to, u osoby chorej czy u osoby chorej psychicznie, czy u dziecka mają wykonać to, a w opiece wytchnieniowej to. Gdyby nie nasze zaangażowanie i doświadczenie, opieka wytchnieniowa by nie wyszła, ponieważ MOPS-y i GOPS-y mają dużo pracy bieżącej i nie mają rozeznania w terenie. My je mamy. I dzięki temu, że wspólnie podziałaliśmy w tej sprawie, mieliśmy najlepszą opiekę wytchnieniową w jednej z gmin na Podkarpaciu.</u>
<u xml:id="u-20.1" who="#AlicjaZając">I teraz moje pytanie. Czy jest jakaś możliwość promowania tego? Pani minister powiedziała, że można to robić właśnie przez międzypokoleniowe kontakty. My takie mamy, bo my robimy paczki, które roznosi młodzież. My robimy stroiki świąteczne dla osób starszych. To wszystko jest. Tylko to nie jest w żaden sposób uznawane w konkursach ofert. Czy jest taka możliwość, żeby organizacjom działającym wiele lat np. przyznawać więcej punktów? Ja nie mam na to sposobu. Ale to jest pewien stres. Proszę sobie wyobrazić, że cały powiat obsługują 3 zatrudnione panie. Jedna zajmuje się opieką, druga księgowością, a trzecia koordynuje całą działalność, nie tylko opiekuńczą, bo jeszcze mamy szkolne koła i mamy ogromny ruch honorowych dawców krwi. Ze względu na to, że ja jestem tam społecznie prezesem powiatowym, mam i łatwo, i trudno. Dlatego chciałabym w jakiś sposób pomóc. I te wymagania… My musimy kończyć szkoły medyczne pomaturalne w zakresie opieki nad chorymi psychicznie. Mamy to szczęście, że wcześniej przeszkoliliśmy nasze panie w największym na Podkarpaciu DPS-ie dla osób psychicznie chorych. Była taka możliwość, przeszkoliły się. Teraz żegnamy panie, które pracują po trzydzieści kilka lat w Polskim Czerwonym Krzyżu jako opiekunki. A to jest naprawdę ciężka praca, która nigdy nie jest tak wynagrodzona, jak powinna być. Dziękuję bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-21">
<u xml:id="u-21.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-21.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę, Pani Minister.</u>
</div>
<div xml:id="div-22">
<u xml:id="u-22.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Bardzo dziękuję, Pani Przewodnicząca.</u>
<u xml:id="u-22.1" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Pani Senator, to, co pani mówi, to jest właśnie to, co widzimy w całej Polsce w miastach powiatowych, w Polsce powiatowej, ktoś kiedyś tak powiedział. I rzeczywiście tam jest najtrudniej. Ta pomoc opiera się w dużej mierze na wolontariacie i organizacjach pozarządowych albo jej nie ma, albo też jest w szarej strefie. Dlatego ten pomysł czy też to, co jest w projekcie ustawy, która ma wprowadzić dofinansowanie gmin w zakresie organizacji opieki, ma właśnie taki cel, żeby ta pomoc była stała, systematyczna, żeby było źródło jej finansowania. Oczywiście ja nie wiem, jak legislacyjnie na końcu, że tak powiem, ten projekt będzie wyglądał, ale celowo właśnie pozwoliłam sobie przygotować projekt ustawy, a nie program, żeby nie było konkursów na opiekę, chociaż zdaję sobie sprawę z tego, że gdy wprowadza się tego typu rozwiązanie, należy mieć to przepilotowane. Takie pilotaże i programy przed wprowadzeniem rozwiązań systemowych są bardzo potrzebne. Można powiedzieć, że trochę zaryzykowaliśmy, pisząc od razu projekt ustawy, ale zrobiliśmy to w ten sposób… Nie wiem, w jakim kształcie ta ustawa trafi do Wysokiego Senatu. W tym projekcie, który jest już po konsultacjach, jest niejako zaszyty – i nikt tego nie zakwestionował w trakcie konsultacji, szczególnie strona praktyków, tj. samorządów, OPS – pilotaż, tak że 2 pierwsze lata to będą lata fakultatywne, w czasie których gmina może, ale nie musi… Nie ma rąk do pracy? Trudno, nikt jej z tego tytułu nie zlinczuje, ale powinna się uczyć od innej gminy, która ma te ręce do pracy…</u>
<u xml:id="u-22.2" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-22.3" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Największym problemem organizacji pozarządowych i podmiotów ekonomii społecznej jest to, że nie ma stałego strumienia pieniędzy. Niech on będzie mniejszy, ale stały, tak żebyśmy mogli zaplanować pracę. Projekt tej ustawy mówi właśnie o tym, że to będzie stały strumień pieniądza. To jest dofinansowanie organizacji, a właściwie sfinansowanie organizacji usług wsparcia w miejscu zamieszkania. Oczywiście będą kryteria. Potrzeby są olbrzymie, więc bez kryteriów to byłyby miliardy, których żaden budżet by nie udźwignął. Chcemy dać to minimum w przypadku tych, którzy są najbardziej… po to, żeby to minimum zbudowało nam publiczny rynek usług wsparcia. Tak że rodzina, która ma pieniądze, czy senior, który ma więcej pieniędzy, będzie mógł kupić na publicznym rynku, nawet od PCK, a nie w szarej strefie… Chodzi o to, żeby tam nie było taniej, żeby tej szarej strefie przestało się opłacać być szarą strefą. Odchodzimy od konkursu, jeśli chodzi o wsparcie opieki w miejscu zamieszkania, i stąd projekt ustawy o bonie senioralnym, który wprowadza 2-letni okres przejściowy, tzn. okres fakultatywny, projekt, który ma w pewnym sensie zaszyty pilotaż, ale nie konkursowo… Bardzo dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-23">
<u xml:id="u-23.0" who="#AlicjaZając">Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-23.1" who="#AlicjaZając">Tylko że my na tej opiece nie zarabiamy, ponieważ… I przerabiamy kilkaset tysięcy rocznie.</u>
<u xml:id="u-23.2" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: Ja wiem, wiem…)</u>
<u xml:id="u-23.3" who="#AlicjaZając">Ten procent, który możemy sobie odpisać z tej kwoty, jest tak mały, że praktycznie on nam nie wystarcza na te podwyżki. No, to jest strasznie trudna sprawa, a przez to, że robimy to tak długo… My robimy to dalej i to bardziej społecznie, a mniej prawnie, tak bym powiedziała.</u>
<u xml:id="u-23.4" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: Dlatego spróbujemy wspólnie…)</u>
<u xml:id="u-23.5" who="#AlicjaZając">…Jest przydzielona na 4 godziny, a idzie na 6…</u>
<u xml:id="u-23.6" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: Dokładnie tak.)</u>
<u xml:id="u-23.7" who="#AlicjaZając">…Czy pani idzie do szpitala i ona idzie z nim do szpitala, bo gdyby nie poszła, to… No, niestety.</u>
<u xml:id="u-23.8" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: To, co pani senator mówi… Przepraszam bardzo, Pani Przewodnicząca…)</u>
</div>
<div xml:id="div-24">
<u xml:id="u-24.0" who="#JaninaSagatowska">Proszę.</u>
</div>
<div xml:id="div-25">
<u xml:id="u-25.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Inaczej wygląda ta opieka… Regiony są różne. Gmina, wieś, duże miasto… Ja byłam na konsultacjach w dużym mieście i słyszałam: nam to nie jest potrzebne, my to mamy. A w mniejszej miejscowości ze łzami w oczach mówili: to jest dla nas, my na to czekamy. Zacznijmy od tych miejsc, gdzie nie ma tej opieki.</u>
<u xml:id="u-25.1" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
</div>
<div xml:id="div-26">
<u xml:id="u-26.0" who="#JaninaSagatowska">Przepraszam, Pani Marszałek, pani jest w kolejce, ale wcześniej uzupełniająco pani senator chciałaby…</u>
<u xml:id="u-26.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę.</u>
</div>
<div xml:id="div-27">
<u xml:id="u-27.0" who="#AgnieszkaGorgońKomor">Tak, chciałabym krótko o jeszcze 1 sprawie. Bardzo dziękuję Ministerstwu Zdrowia za to, że wchodzi ustawa o preskrypcji recept dla seniorów przez wszystkich specjalistów. To jest dla seniorów ogromne ułatwienie, nie będą musieli chodzić do 2 lekarzy po recepty, do specjalisty, a potem do rodzinnego, bo tam nie dostali… Takiego systemu nie ma nigdzie. W końcu z tym absurdem skończymy, co ma wielkie znaczenie dla osób w wieku podeszłym i starszym w kontekście organizacyjnym, opiekuńczym. W domach opieki też są lekarze specjaliści, którzy takich „esek” nie mogli wypisywać. Za to dziękuję resortowi zdrowia, za tę współpracę, bo to dla polityki senioralnej ma ogromne znaczenie. Dziękuję bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-28">
<u xml:id="u-28.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję.</u>
<u xml:id="u-28.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę, pani marszałek Biejat.</u>
</div>
<div xml:id="div-29">
<u xml:id="u-29.0" who="#MagdalenaBiejat">Dziękuję, Pani Przewodnicząca.</u>
<u xml:id="u-29.1" who="#MagdalenaBiejat">Ja od razu się usprawiedliwię, bo zaraz muszę biec na spotkanie konwentu…</u>
<u xml:id="u-29.2" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-29.3" who="#MagdalenaBiejat">Mam 1 uwagę i 2 pytania. Uwaga jest taka. Jeśli chodzi o tę integrację międzypokoleniową, to ja byłam ostatnio w Chojnicach… To było spotkanie przedstawicieli młodzieżowych rad z lokalnego samorządu z przedstawicielami wojewódzkiej rady seniora i z przedstawicielami uniwersytetu trzeciego wieku. Ci młodzi ludzie są bardzo zainteresowani taką współpracą, jakimś rodzajem wolontariatu, odwiedzaniem seniorów w domach. Mówili, że to, z czym mają problem, to… Część z nich ma finansowanie, jakieś niewielkie, od samorządu na swoje działania, ale to finansowanie jest przeznaczone tylko na działania na rzecz młodzieży. Nie ma tam przestrzeni na to, żeby w sposób… I muszą szukać różnych kruczków, żeby móc organizować tę współpracę międzypokoleniową. Myślę, że warto na to zwrócić uwagę. I warto zwrócić uwagę na to, że te rady młodzieżowe rzeczywiście mogłyby być partnerem w tych projektach.</u>
<u xml:id="u-29.4" who="#MagdalenaBiejat">A pytanie dotyczy integracji wewnątrzpokoleniowej. Jeśli się nie mylę, to w Wielkiej Brytanii testowano taki model mieszkań wspomaganych, w których seniorzy mogliby mieszkać wspólnie. Oni mają tam jakąś część wspólną, każdy ma swój pokój, ale mogą razem gospodarować, mają też jakieś dodatkowe wsparcie. Ci, którzy są samotni, mogą po prostu wybrać taką opcję mieszkania razem. I pytanie: czy ministerstwo analizowało takie możliwości? Czy rozmawiacie na ten temat?</u>
<u xml:id="u-29.5" who="#MagdalenaBiejat">A jeśli chodzi o aktywność zawodową osób starszych, to jest to rzeczywiście bardzo duży problem i ze strony organizacyjnej, tj. przygotowania tych miejsc pracy, tak żeby seniorzy chcieli pracować, i ze strony pracodawców. W tym raporcie, który państwo przedstawili, jest przecież wypisane, ile pracodawcy mają możliwości obniżenia kosztów zatrudnienia osoby starszej, w wieku okołoemerytalnym albo emerytalnym, a jednak cały czas to wypychanie z rynku pracy ma miejsce. Mam pytanie, czy przewidujecie państwo projekty, nie wiem, wręcz edukacyjne skierowane do pracodawców, związane z tym, że osoby starsze można przecież traktować jako mentorów, jako ludzi, którzy dbają o przepływ informacji i uczenie się w ramach instytucji, a nie jako obciążenie. Dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-30">
<u xml:id="u-30.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-30.1" who="#JaninaSagatowska">Proszę, Pani Minister.</u>
</div>
<div xml:id="div-31">
<u xml:id="u-31.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Bardzo dziękuję, Pani Przewodnicząca.</u>
<u xml:id="u-31.1" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Bardzo przepraszam, ale zaczęło się posiedzenie Sejmu i muszę biec głosować. Jak rozumiem, to są 3 ostatnie pytania i będę mogła…</u>
<u xml:id="u-31.2" who="#komentarz">(Przewodnicząca Janina Sagatowska: Tak, tak.)</u>
<u xml:id="u-31.3" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Pani Marszałek, jeśli chodzi o pieniądze dla rad seniorów czy też na projekty międzypokoleniowe, współpracę z radami młodzieżowymi, to w obecnym budżecie NIW otrzymał 70 milionów dodatkowo w rezerwie celowej na tego typu działania, na małe projekty. Rozmawiam też z panią minister do spraw społeczeństwa obywatelskiego o takich wspólnych projektach rad młodzieżowych. To będą projekty adresowane do rad seniorów. W lutym planujemy prezentację pierwszych wyników badań, które NIW zlecił pod kątem rad seniorów. My mamy świadomość konieczności dofinansowania, wzmocnienia rad seniorów nie tylko finansowo, ale także poprzez nowelizację ustawy o samorządzie gminnym. To jest jedna sprawa.</u>
<u xml:id="u-31.4" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Kwestia integracji wewnątrzpokoleniowej i mieszkań. Na ten rok mamy ponad 4 miliardy na mieszkalnictwo w ogóle. Rozmawiam też z ministerstwem rozwoju i funduszy, tak żeby były komponenty dla samorządów, komponenty dotyczące budowy mieszkań ze wsparciem dla osób starszych, również z takimi przestrzeniami. Tu trzeba by dłużej na ten temat porozmawiać, bo w zależności od własności mieszkania… Ja proponuję różne możliwości, różne oferty dla osób starszych. Są mieszkania komunalne, są mieszkania własnościowe itd. Na każdą z własności mamy pomysł.</u>
<u xml:id="u-31.5" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Kwestia trzecia, o której mówiła pani marszałek…</u>
<u xml:id="u-31.6" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-31.7" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Rynek pracy. Przy ministrze do spraw polityki senioralnej funkcjonuje Rada do spraw Polityki Senioralnej, w skład której wchodzą przedstawiciele wszystkich organizacji pracodawców, tych dużych…</u>
<u xml:id="u-31.8" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-31.9" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Jednym z jej zadań jest przygotowanie propozycji dialogu, takiego wsparcia właśnie pod kątem tego, że zatrudnianie osób w wieku emerytalnym czy w wieku senioralnym wychodzi tak naprawdę wszystkim na dobre. Zależało mi na tym, żeby w tej 30-osobowej radzie byli nie tylko przedstawiciele osób starszych, uczelni, samorządów, ale i pracodawców. Dlaczego? Właśnie w tym celu przede wszystkim. O efektach jeszcze nie powiem, bo jeszcze ich nie znam, ale mam nadzieję, że przy następnym sprawozdaniu, informacji będziemy mogli porozmawiać po prostu o szczegółach. Bardzo dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-32">
<u xml:id="u-32.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-32.1" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-32.2" who="#JaninaSagatowska">Pani senator Kaliszuk…</u>
<u xml:id="u-32.3" who="#komentarz">(Senator Ewa Monika Kaliszuk: Pani minister musi wyjść, ale zostają z nami panie z ministerstwa…)</u>
<u xml:id="u-32.4" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: Tak, tak.)</u>
<u xml:id="u-32.5" who="#JaninaSagatowska">Pani musi wyjść, tak?</u>
</div>
<div xml:id="div-33">
<u xml:id="u-33.0" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Tak, dlatego że ja mam głosowania w Sejmie.</u>
<u xml:id="u-33.1" who="#komentarz">(Przewodnicząca Janina Sagatowska: No tak.)</u>
<u xml:id="u-33.2" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Dobrze? Ale jeśli pani przewodnicząca pozwoli…</u>
<u xml:id="u-33.3" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-33.4" who="#MarzenaOkłaDrewnowicz">Zostaje z państwem pani Ola Kaluba z Kancelarii Prezesa Rady Ministrów, pani naczelnik z Ministerstwa Zdrowia i pani dyrektor z ministerstwa rodziny. Tak jak państwo widzicie, merytoryczne wsparcie jak największe… Bardzo dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-34">
<u xml:id="u-34.0" who="#JaninaSagatowska">Dziękujemy za wyczerpujące informacje. Dziękujemy, Pani Minister.</u>
<u xml:id="u-34.1" who="#komentarz">(Minister do spraw Polityki Senioralnej Marzena Okła-Drewnowicz: Bardzo dziękuję.)</u>
<u xml:id="u-34.2" who="#JaninaSagatowska">I zapraszamy przy następnej okazji.</u>
<u xml:id="u-34.3" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-34.4" who="#JaninaSagatowska">Proszę bardzo.</u>
</div>
<div xml:id="div-35">
<u xml:id="u-35.0" who="#EwaMonikaKaliszuk">Ja nie mam pytań, ale mam jedną uwagę dotyczącą wykluczenia cyfrowego osób starszych i ogromną prośbę do pani minister Okły-Drewnowicz.</u>
<u xml:id="u-35.1" who="#EwaMonikaKaliszuk">Szanowni Państwo, zwróciła się do mnie kilka tygodni temu kancelaria prawna z mojego okręgu, która specjalizuje się w prowadzeniu spraw dotyczących oszustw bankowych, zwracając uwagę na skalę tego procederu w tej chwili i na to, że w szczególności dotyka to osób starszych, w wieku senioralnym. Kancelaria ta, tak jak powiedziałam, specjalizuje się w tym zakresie i ma tu swoje doświadczenia wieloletnie. Pani mecenas poinformowała mnie, że kiedyś w prawie bankowym istniały takie zapisy, które zobowiązywały banki do stosowania kilkustopniowej, co najmniej kilkustopniowej czy też wielostopniowej weryfikacji operacji bankowych. Ja być może nie wyrażam się teraz precyzyjnie – nie jestem, powiedziałabym, człowiekiem finansów i bankowości – ale pewnie państwo wiecie, o czym mówię. W jakimś momencie te zapisy zostały, nie wiem, zmienione, zlikwidowane, i nie są dzisiaj obligatoryjne. Są takie banki, które te weryfikacje wielostopniowe stosują, i są takie, które nie, bo nie muszą. Kiedy osoba podpisuje umowę na prowadzenie rachunku bankowego z bankiem… W tej umowie są informacje o zabezpieczeniach przed tego typu procederami, natomiast niestety są to tylko zabezpieczenia banku – przed odpowiedzialnością wobec klienta w sytuacji, kiedy nastąpi oszustwo bankowe. Czyli prowadzenie rachunku bankowego przez banki nie sprowadza się w ogóle do ochrony klienta, a kiedyś to funkcjonowało. W związku z tym poprosiła mnie pani mecenas… Ona mówiła, że nie o to chodzi, żeby zarabiać pieniądze na tych biednych ludziach oszukanych, tylko o to, żeby coś w tym systemie się zmieniło. To nie będzie obciążać być może budżetu państwa, ale jeżeli banki zostaną zobowiązane… Skoro niektóre mogą, to te inne też by mogły. Chodzi o to, żeby zobowiązać banki do tego typu weryfikacji klienta – telefonicznej, różnej innej – gdy ten klient chce przeprowadzić jakąś większą transakcję.</u>
<u xml:id="u-35.2" who="#EwaMonikaKaliszuk">Zanim skierowałam oświadczenie w tej sprawie do ministra finansów z prośbą o zajęcie się tą sprawą, wystąpiłam do naszej Prokuratury Krajowej o informację na temat skali tych przestępstw, czy ona rośnie, czy nie rośnie, jakie pan prokurator ma, jeśli chodzi o organy ścigania, informacje w tym zakresie. I poprosiłam o dane z lat 2021–2023, bo rok 2024 jeszcze trwał. Otrzymałam odpowiedź, dosyć dokładną, od pana prokuratora z informacją o różnych formach tych przestępstw, o rzeczywiście rosnącej bardzo mocno skali tego procederu. Pan prokurator krajowy podkreśla konieczność podjęcia działań w tym zakresie we współpracy m.in. z Ministerstwem Cyfryzacji, z Ministerstwem Finansów. Na tej podstawie wystąpiłam do ministra finansów o podjęcie prac w tym zakresie. Nie mam jeszcze odpowiedzi, ale ponieważ dotyczy to w szczególności seniorów, to taka serdeczna prośba, żeby w ramach tej współpracy międzyresortowej pani minister też spróbowała ze swojej strony, że tak powiem, napierać na tego typu działania, bo one mogłyby w jakikolwiek sposób tych naszych emerytów… Zresztą to już i nas dotyka, nie tylko seniorów, choć ich w szczególności. Chodzi o to, żeby te umowy, żeby prawo chroniło też ich, a nie tylko bank przed odpowiedzialnością. Dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-36">
<u xml:id="u-36.0" who="#JaninaSagatowska">To jest postulat de lege ferenda. Czy ktoś z państwa chce… Chcielibyśmy, że wszyscy tu obecni wzięli to sobie do serca, bo…</u>
<u xml:id="u-36.1" who="#komentarz">(Brak nagrania)</u>
</div>
<div xml:id="div-37">
<u xml:id="u-37.0" who="#JaninaSagatowska">…Proszę, bo są z nami nowi senatorowie i może nie wiedzą…</u>
<u xml:id="u-37.1" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-37.2" who="#JaninaSagatowska">Panie Przewodniczący, są nowi senatorowie, którzy…</u>
<u xml:id="u-37.3" who="#komentarz">(Senator Jan Filip Libicki: Dobrze. To ja parę słów powiem.)</u>
<u xml:id="u-37.4" who="#JaninaSagatowska">I niech pan powie, co zrobić, żeby… Przepraszam, że tak nagle, ale…</u>
</div>
<div xml:id="div-38">
<u xml:id="u-38.0" who="#JanFilipLibicki">Ten konkurs odbywa się co 2 lata. On jest niejako skopiowany ze Stanów Zjednoczonych, gdzie senatorowie też taki konkurs organizują. To jest konkurs polegający na tym, że uczniowie szkół podstawowych… Ja w tej chwili nie pamiętam, których klas, bodajże piątych i szóstych…</u>
<u xml:id="u-38.1" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-38.2" who="#JanFilipLibicki">Czwartych i piątych, tak. Oni piszą takie wypracowanie w formie listu, który jest listem do ojca. Organizatorem jest biuro senatorskie każdego senatora, który się tu do nas do komisji zgłosi…</u>
<u xml:id="u-38.3" who="#komentarz">(Senator Alicja Zając: Kurator zawsze wspiera…)</u>
<u xml:id="u-38.4" who="#JanFilipLibicki">Tak, kurator to zawsze wspiera. To jest też okazja do kontaktu ze szkołami. Ale myślę, że najcenniejsze jest to, że dostajemy te listy i możemy je czytać. Wiele listów jest naprawdę wzruszających…</u>
<u xml:id="u-38.5" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-38.6" who="#JanFilipLibicki">…zwłaszcza gdy piszą dzieci, które, no, mają pewien deficyt kontaktu z ojcem. Tak więc jeżeli pani przewodnicząca mnie pyta o zdanie, to ja powiem tak: całym sercem jestem za kontynuacją tego przedsięwzięcia.</u>
<u xml:id="u-38.7" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-38.8" who="#JanFilipLibicki">Gdyby ktoś z państwa chciał, żeby go wprowadzić, powiedzieć, jak to się robi, to, jak myślę, wraz z panią senator Zając jesteśmy do dyspozycji. Dziękuję.</u>
</div>
<div xml:id="div-39">
<u xml:id="u-39.0" who="#JaninaSagatowska">Ja chcę powiedzieć tylko, że w trakcie rozstrzygnięcia jednego z konkursów – nie wiem już, która to była edycja, to było w poprzednich kadencjach – prowadzącym był pan redaktor Ziemiec i zaczął czytać taki list…</u>
<u xml:id="u-39.1" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-39.2" who="#JaninaSagatowska">…jeden z listów, a są ich tysiące… I sam płakał, my wszyscy płakaliśmy. Zresztą to są nie tylko listy, bo do tych listów dzieci czasem załączają jakieś swoje prace techniczne, rysunki itp. To jest naprawdę…</u>
<u xml:id="u-39.3" who="#komentarz">(Wypowiedź poza mikrofonem)</u>
<u xml:id="u-39.4" who="#JaninaSagatowska">…coś pięknego. Tak że może panie senator byłyby zainteresowane…</u>
<u xml:id="u-39.5" who="#komentarz">(Senator Ewa Monika Kaliszuk: Jak najbardziej.)</u>
<u xml:id="u-39.6" who="#komentarz">(Senator Jolanta Piotrowska: A czy regulamin…)</u>
<u xml:id="u-39.7" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-39.8" who="#JaninaSagatowska">Tak, tak, jest w sekretariacie komisji. To przekażemy…</u>
<u xml:id="u-39.9" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-39.10" who="#komentarz">(Senator Jan Filip Libicki: Pan Sławek z panią Dorotą mają gigantyczne doświadczenie w tej sprawie, więc na pewno będą służyli radą. Ja może byłem zbyt mało precyzyjny. Dziękuję.)</u>
<u xml:id="u-39.11" who="#JaninaSagatowska">To kończymy posiedzenie…</u>
<u xml:id="u-39.12" who="#komentarz">(Wypowiedzi w tle nagrania)</u>
<u xml:id="u-39.13" who="#JaninaSagatowska">Jak widzimy, jest chęć… Zaangażują się senatorowie i ruszymy z nową edycją. Dobrze. Dziękujemy bardzo.</u>
<u xml:id="u-39.14" who="#JaninaSagatowska">I dziękujemy wszystkim tutaj obecnym za piękne uczestnictwo w posiedzeniu. Myślę, że każda wypowiedź państwa senatorów to dla was przyczynek do pracy. Prawda? Chodzi też o kierowanie określonych działań w teren. Bardzo dziękuję wszystkim państwu. Do twórczego zobaczenia przy następnej okazji.</u>
<u xml:id="u-39.15" who="#JaninaSagatowska">Zamykam trzydzieste piąte posiedzenie komisji. Dziękuję bardzo.</u>
<u xml:id="u-39.16" who="#komentarz">(Koniec posiedzenia o godzinie 10 minut 18)</u>
</div>
</body>
</text>
</TEI>
</teiCorpus>