text_structure.xml 30.5 KB
<?xml version='1.0' encoding='utf-8'?>
<teiCorpus xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
  <xi:include href="PPC_header.xml" />
  <TEI>
    <xi:include href="header.xml" />
    <text>
      <body>
        <div xml:id="div-1">
          <u xml:id="u-1.0" who="#KrzysztofTruskolaski">Przystępujemy do rozpatrzenia pkt I porządku dziennego, czyli do wyboru przewodniczącego Komisji. Informuję, że po zgłoszeniu kandydatur na funkcję przewodniczącego Komisji przeprowadzone zostaną głosowania w sprawie ich wyboru w kolejności zgłoszeń kandydatów. Na funkcję przewodniczącego zostanie wybrany kandydat, który pierwszy uzyska poparcie Komisji w głosowaniu zwykłą większością głosów. Proszę o zgłaszanie kandydatów wraz z krótkim uzasadnieniem.</u>
          <u xml:id="u-1.1" who="#KrzysztofTruskolaski">Od razu chciałbym zgłosić kandydaturę pani poseł Agnieszki Pomaskiej. Pani przewodnicząca Pomaska od 2011 do 2105 roku pełniła już funkcję przewodniczącej Komisji do Spraw Unii Europejskiej. Od 2015 r. do teraz jest wiceprzewodniczącą tej Komisji. Bardzo doświadczona posłanka. Chciałbym prosić Wysoką Komisję o poparcie tej kandydatury.</u>
          <u xml:id="u-1.2" who="#KrzysztofTruskolaski">Czy są inne kandydatury? Pan poseł Sellin, proszę bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.3" who="#KrzysztofTruskolaski">Kto jest za powołaniem pani Agnieszki Pomaskiej? Kto jest przeciw? Kto się wstrzymał? Dziękuję. Głosowało 27 posłów i posłanek, za 24, wstrzymały się 3 osoby.</u>
          <u xml:id="u-1.4" who="#AgnieszkaPomaska">Powinniśmy się trzymać porządku obrad, ale pana ministra Szłapki jeszcze nie ma i nie mamy informacji, kiedy będzie. W związku z tym przejdziemy, jeśli państwo pozwolą, od razu do pkt VI, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosku dotyczącego decyzji wykonawczej Rady w sprawie zatwierdzenia oceny Planu Ukrainy (COM(2024) 172 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego projektu stanowiska RP. Rząd jest reprezentowany przez pana ministra Konrada Wojnarowskiego, podsekretarza stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej. Panie ministrze, bardzo proszę o zabranie głosu.</u>
          <u xml:id="u-1.5" who="#KonradWojnarowski">Przyjęcie decyzji wykonawczej Rady w sprawie zatwierdzenia oceny Planu Ukrainy pozwala na uruchomienie, po spełnieniu przez Ukrainę przyjętych warunków, środków przewidzianych w ramach pierwszego filaru Instrumentu na rzecz Ukrainy, który zakłada wsparcie finansowe do 38 mld 280 mln euro. Z tej kwoty 5 mld 270 mln euro ma formę bezzwrotnego wsparcia, a maksymalnie 33 mld euro ma formę pożyczek, włączając w to wszelkie finansowanie, które można zapewnić jako wyjątkowe finansowanie pomostowe. Ustanowiony przez UE na mocy rozporządzenia PE i Rady 2024/792 z dnia 29 lutego 2024 r. Instrument na rzecz Ukrainy stanowi wyjątkowy średnioterminowy jednolity instrument, który łączy dwustronne wsparcie udzielane Ukrainie przez Unię, o całkowitej maksymalnej kwocie wsparcia unijnego o wysokości 50 mld euro w cenach bieżących. Instrument ma się przyczynić do wypełnienia luki w finansowaniu Ukrainy i utrzymania jej stabilności makrofinansowej do 2027 r., aby pomóc w zaspokojeniu potrzeb Ukrainy w zakresie odbudowy, rekonstrukcji i modernizacji, przy jedoczesnym wspieraniu wysiłków reformatorskich tego kraju na jego drodze do przystąpienia do UE.</u>
          <u xml:id="u-1.6" who="#KonradWojnarowski">Rząd Rzeczypospolitej Polskiej poparł przyjęcie projektu decyzji wykonawczej Rady w sprawie zatwierdzenia oceny Planu Ukrainy w wersji wypracowanej przez prezydencję, przychylając się tym samym do ogólnej pozytywnej oceny Planu przez Komisję, jako głównego narzędzia służącego określaniu kluczowego programu reform i inwestycji rządu Ukrainy na okres 4 lat, mianowicie na lata 2024–2027, oraz mobilizowaniu stabilnego i przewidywalnego finansowania z UE. To właściwie najważniejsze informacje dotyczące tego wniosku i decyzji wykonawczej Rady. Jeśli byłyby jakieś pytania, to bardzo proszę. Natomiast myślę, że pokrótce clou samego wniosku i kontekstu zostało przedstawione. Dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.7" who="#SzymonSzynkowskivelSęk">Natomiast przyjęcie tego Planu oczywiście wiąże się z konkretnymi kosztami finansowymi, również dla polskiego budżetu. Koszty, które warto jest ponieść, choćby po to, żeby gospodarka Ukrainy mogła pomagać całemu krajowi skutecznie przeciwstawiać się rosyjskiej agresji, ale także po to, żeby Ukraina była zdolna po roku 2023 spłacać swoje zobowiązania. Jeżeli nie będzie w stanie tego robić, to również Polska będzie obciążona kosztami umarzania czy też dalszego rozkładania na raty udzielonych pożyczek. W związku z tym wsparcie jest zasadne, wszakże pod jednym tylko warunkiem – i to chciałem bardzo wyraźnie podkreślić – że polskie przedsiębiorstwa, polskie firmy będą włączone w odbudowę Ukrainy. I tutaj rząd Zjednoczonej Prawicy rozpoczął ten proces. Działał w tej sprawie pełnomocnik rządu ds. odbudowy Ukrainy, aby zmaksymalizować szanse dla włączenie polskich firm w proces odbudowy Ukrainy. Chciałbym mieć takie przekonanie, że ten proces jest przez obecny rząd kontynuowany. Jeżeli pan minister mógłby dosłownie dwa zdania poświęcić tej kwestii, bylibyśmy zobowiązani. Co do samego Planu Ukrainy wątpliwości nie ma. Natomiast jest ważne, żeby, skoro polski podatnik ponosi koszty, bardzo konkretne, to są wymierne koszty związane z realizacją tego Planu, miał poczucie, że Polska wnosi swój wkład finansowy i zyskuje też finansowo, gospodarczo na odbudowie Ukrainy.</u>
          <u xml:id="u-1.8" who="#MarcinChruściel">Druga to była taka, że również zostało potwierdzone to, że odsetki od zamrożonych aktywów Federacji Rosyjskiej, które znajdują się w bankach państw UE, będą mogły być wykorzystane dla wsparcia Ukrainy. To również Komisja Europejska potwierdziła.</u>
          <u xml:id="u-1.9" who="#MarcinChruściel">Co do zasady Komisja wspominała również o chęci mobilizacji dodatkowych środków właśnie na rzecz wspierania wysiłków obronnych, a także odbudowy Ukrainy.</u>
          <u xml:id="u-1.10" who="#MarcinChruściel">Jeśli chodzi o nasze ministerstwo, miałem okazję uczestniczyć w tej konferencji z panem ministrem Janem Szyszko. My również zadeklarowaliśmy i ogłosiliśmy uruchomienie programu stażowo-szkoleniowego dla urzędników ukraińskich, który nasze ministerstwo będzie realizowało, bo w ciągu dwóch lat chcemy zaprosić na takie szkolenia 60 urzędników, tak żeby oni również poznawali, jak wygląda proces wdrażania środków europejskich, jak wygląda proces programowania polityki regionalnej, ponieważ Polska ma tutaj, można powiedzieć, bardzo dobre doświadczenie. Jest wzorem do naśladowania, w związku z tym także w ten sposób nasz resort będzie wspierać wysiłki Ukrainy na rzecz wdrażania europejskich standardów polityki regionalnej także pod kątem przyszłej akcesji. Dziękuję bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.11" who="#AgnieszkaPomaska">Nie widzę więcej głosów w dyskusji. W związku z tym stwierdzam, że Komisja przyjęła do wiadomości informacje rządu na temat dokumentu o sygnaturze COM(2024) 172 wersja ostateczna i odnoszącego się do niego stanowiska rządu.</u>
          <u xml:id="u-1.12" who="#AgnieszkaPomaska">Przechodzimy do kolejnego punktu, bo nie ma jeszcze pana ministra Szłapki. Zatem przechodzimy do pkt VII w naszym porządku. Dokument COM(2024) 27, który rozpatrujemy w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r., czyli Biała Księga w sprawie wariantów dotyczących zwiększenia wsparcia badań i rozwoju obejmujących technologie o potencjale podwójnego zastosowania. Bardzo proszę pana ministra Waldemara Sługockiego, sekretarza sanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii, o zabranie głosu.</u>
          <u xml:id="u-1.13" who="#WaldemarSługocki">Przechodząc do meritum, chciałbym poinformować szanowną Komisję, że Biała Księga była niezwykle ważnym dokumentem w dziedzinie dual use z wielu powodów. Po pierwsze, otwiera debatę i dyskusję na temat zastosowania technologii podwójnego zastosowania. Ten kontekst jest oczywiście kluczowy, dlatego dzisiaj na ten temat rozmawiamy, czyli to wszystko, co dzieje się poza polską wschodnią granicą jest bezpośrednią przesłanką do rozpoczęcia na forum UE kolejnej debaty w tym zakresie, mającej na celu uruchamianie kolejnych instrumentów sprzyjających stawieniu czoła tejże sytuacji geopolitycznej. Oczywiście gospodarka, badania, rozwój, wykorzystanie ich do technologii podwójnego zastosowania jest tutaj niezwykle istotne i przygotowania, także gospodarki, na tego typu sytuacje są niezwykle kluczowe i wrażliwe.</u>
          <u xml:id="u-1.14" who="#WaldemarSługocki">Stąd też Komisja Europejska w Białej Księdze proponuje rozwiązania, które będą sprzyjać rozwojowi technologii podwójnego zastosowania. Stąd też zaproponowano w tym dokumencie, aby rozważyć trzy warianty, które mogłyby służyć przeorientowaniu środków europejskich na realizację technologii podwójnego zastosowania, czyli mówiąc wprost, nie tylko do celów cywilnych, ale także do celów militarnych, zwiększania poziomu uzbrojenia europejskiej armii. Rozumiem przez to oczywiście armii poszczególnych państw członkowskich UE.</u>
          <u xml:id="u-1.15" who="#WaldemarSługocki">Oczywiście rząd polski bardzo precyzyjnie przeanalizował całą zawartość tego dokumentu, rozważył wszystkie warianty i odnosi się do tego dokumentu. Wariant pierwszy mówi oczywiście o wykorzystaniu dostępnego dzisiaj programu, jakim jest program „Horyzont”, do celu budowania potencjału dual use, ale także Komisja Europejska poddaje pod rozwagę państw członkowskich możliwość wykorzystywania innych źródeł na rzecz dual use, czyli budowy sektora gospodarczego, podmiotów gospodarczych, które będą działały w tymże obszarze. Wariant drugi mówi także o możliwości wykorzystania obok programu dedykowanego „Horyzont”, który do tej pory był wykorzystywany głównie i przede wszystkim do celu rozwoju gospodarczego przy wykorzystaniu badań i rozwoju nowoczesnych technologii w sektorze cywilnym. Drugie podejście sugeruje także to, aby móc wykorzystać inne opcje, inne programy, chociażby w ramach istniejących już programów operacyjnych, jak chociażby polityka spójności. Musimy mieć świadomość, że Polska w perspektywie 2021–2027 ma do dyspozycji 76 mld euro i realizowane są różnego rodzaju programy o charakterze horyzontalnym, w tym programy, w których możemy wyodrębnić działania służące rozwojowi technologii podwójnego zastosowania.</u>
          <u xml:id="u-1.16" who="#WaldemarSługocki">Skłaniamy się do akceptacji zapisów i propozycji tego dokumentu, aby dać szansę i możliwości do sięgania także – myślę tutaj oczywiście o programie operacyjnym „Fundusze na rzecz budowy nowoczesnej gospodarki”, który uwzględniałby także możliwość budowania potencjału obronnego państwa. To jest oczywiście faza pierwszych dyskusji i debat, stąd też stanowisko polskiego rządu jest pozytywne. Chyba wszyscy państwo zdajecie sobie sprawę, jak jest to wrażliwy obszar. Chyba też wszyscy zdajemy sobie sprawę z tego, że powinniśmy popierać tego typu rozwiązania, które będą umożliwiały przeznaczanie środków europejskich z różnych źródeł na budowanie potencjału państw członkowskich UE. Dziękuję bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.17" who="#RadosławLubczyk">Z pełnym przekonaniem wyrażamy swoje poparcie omawianego dokumentu, który stanowi fundamentalny krok w stronę zacieśnienia współpracy między sektorem cywilnym i obronnym, co jest niezbędne w obliczu współczesnych wyzwań geopolitycznych oraz technologicznych, przed którymi stoi zarówno Polska, jak i cała UE. Dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.18" who="#AgnieszkaPomaska">Teraz informuję państwa, że mamy problem, dlatego że pan minister Szłapka jest na posiedzeniu rządu, które jeszcze trwa. Możemy spróbować to przełożyć na godzinę 13.00, tylko tam wszystko jest mocno na zakładkę. Chyba że byśmy spróbowali na 12.30? Czy państwo mogą? Tak wstępnie? Tylko się nie wyrobimy, bo dzisiaj jest bardzo dużo komisji. To może zróbmy przerwę do godziny 12.30, dobrze? Zapraszam o 12.30.</u>
          <u xml:id="u-1.19" who="#AgnieszkaPomaska">[Po przerwie]:</u>
          <u xml:id="u-1.20" who="#AdamSzłapka">Zgodnie z prośbą pani przewodniczącej spróbuję pokrótce wszystkie trzy punkt omówić, jeden po drugim, i potem będę gotowy do odpowiedzi na pytania. Pierwsza sprawa dotyczy informacji na temat posiedzenia Rady ds. Ogólne, które odbędzie się w Luksemburgu 25 czerwca 2024 r. W agendzie Rady ds. Ogólnych jest do dyskusji przewidziany jeden punkt o charakterze legislacyjnym, to znaczy debata kierunkowa nad projektem dotyczącym przejrzystości reprezentacji interesów państw trzecich. Resortem wiodącym w tym zakresie jest Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji.</u>
          <u xml:id="u-1.21" who="#AdamSzłapka">Niniejszy projekt został przedstawiony przez Komisję w grudniu 2023 r. jako część pakietu na rzecz obrony demokracji. Jest to jedna z inicjatyw na rzecz ochrony wartości UE. Kierunkowo Polska prezentuje pozytywne stanowisko. Polska podziela opinię, że projektowane przepisy mogą się przyczynić do zwiększenia przejrzystości życia publicznego państwach członkowskich. Zgadza się z tym także, że ryzyko obcej ingerencji wzrosło w wyniku szybko zmieniającego się krajobrazu zagrożeń związanego z sytuacją geopolityczną. Rządy państw trzecich mogą wykorzystywać zasoby publiczne do prowadzenia szeroko zakrojonych i długotrwałych kampanii wpływu. Jednocześnie rząd RP popiera wprowadzenie do projektu dodatkowych instrumentów, tak aby zapewnić gwarancję dalszego rozwoju społeczeństwa obywatelskiego. Należy dyskutować nad rozwiązaniami, które odpowiedzą na obawy wyrażone przez organizacje pozarządowe i inne organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Dotyczą one potencjalnego ograniczenia wolności debaty publicznej i stygmatyzacji, które mogłyby nastąpić wskutek nałożenia na nie obowiązku rejestracji ze wskazaniem źródeł finansowania.</u>
          <u xml:id="u-1.22" who="#AdamSzłapka">W dwóch słowach – to jest projekt przygotowany przez Komisję, który co do zasady dotyczy odporności UE na zagrożenia zewnętrze, ponieważ wszyscy diagnozujemy bardzo duże ryzyko ingerencji państw trzecich w funkcjonowaniu UE i wpływanie przez tak zwanych obcych agentów wpływu. Jakby co do zasady kierunek jest zgodny z tym, żebyśmy mieli narzędzia do tego, żeby móc przynajmniej diagnozować, gdzie tego typu organizacje się znajdują i gdzie próbują wpływać na różnego rodzaju procesy, które odbywają się w Europie.</u>
          <u xml:id="u-1.23" who="#AdamSzłapka">Natomiast to jest propozycja. Ona pewnie będzie jeszcze bardzo długo dyskutowana. Najprawdopodobniej zasadnicza część prac na temat tego projektu przypadnie na czas polskiej prezydencji. To co podnosimy i co pewnie będzie elementem dyskusji, to to, by ten projekt nie ograniczał, powiedziałbym, swobód organizacji pozarządowych, ponieważ tego typu projekty, z zupełnie inną intencją i z zupełnie inną mechaniką, ale pojawiały się w takich państwach jak Rosja, Turcja czy ostatnio Gruzja. Dlatego opierając ogólny kierunek tego projektu, musimy też zwracać uwagę na to, żeby on nie był w żaden sposób groźny z punktu widzenia bezpieczeństwa naszych obywateli. Ale na tym posiedzeniu Rady ds. Ogólnych to jest taka wstępna, kierunkowa dyskusja. To tyle, jeśli chodzi o pkt I, bo tam jest tylko jeden punkt o charakterze legislacyjnym.</u>
          <u xml:id="u-1.24" who="#AdamSzłapka">Druga sprawa, pkt II, to jest posiedzenie Rady Europejskiej planowane w dniach  27 i 28 czerwca 2024 r., czyli za mniej więcej 10 dni. Tam na razie jesteśmy na etapie bardzo wstępnych wytycznych do konkluzji, ale oczywiście to się nie zmienia. Główne tematy czerwcowej Rady Europejskiej to będzie Ukraina, bezpieczeństwo i obrona, konkurencyjność, ale także relacje zewnętrzne. Tu wchodzi na agendę Bliski Wschód, a także, między innymi na wniosek Polski, Gruzja, oraz oczywiście siłą rzeczy kolejny cykl instytucjonalny. Dla nas oczywiście najważniejsza jest kwestia bezpieczeństwa i obrony. Chcielibyśmy, żeby dyskusja na ten temat szła trochę dalej. Też czekamy na informację z Komisji Europejskiej, które mają zostać przedstawione. W tym zakresie mamy oczywiście jako Polska mocny mandat, bo to my wydajemy 4% PKB i jesteśmy liderami inwestycji obronnych. Tutaj też warto zaznaczyć, że w ostatnim czasie Polska prezentuje szereg inicjatyw o charakterze obronnym. Warto przypomnieć wystąpienie pana premiera Donalda Tuska, który mówił o ochronie europejskiego nieba, a także o wzmocnieniu ochrony granicy. Warto też w tym kontekście zwrócić uwagę na wspólny list premiera Donalda Tuska z premierem Mitsotakisem właśnie dotyczący stworzenia europejskiego programu takiej kopuły czy skutecznej ochrony europejskiego nieba.</u>
          <u xml:id="u-1.25" who="#AdamSzłapka">Polska oczekuje, że Rada Europejska będzie mogła odnotować postęp w kluczowych dla Ukrainy kwestiach, to jest przyjęcie ram negocjacyjnych i formalnego rozpoczęcia procesu negocjacji, a także przyjęcia czternastego pakietu sankcji wobec Rosji oraz kontynuowania prac nad nowym reżimem sankcji dotyczących destabilizujących działań Rosji za granicą, poprawy wsparcia wojskowego dla Ukrainy, uruchomienia środków z EPF dla Ukrainy. Pamiętam, że to jest cały czas wstrzymywane ze względu na protest Węgier. I przyjęcie unijnych zobowiązań dotyczących bezpieczeństwa Ukrainy komplementarnych wobec dwustronnych porozumień krajowych. Jak wiemy, państwa członkowskie UE pracują teraz z Ukrainą nad porozumieniami dwustronnymi. Ważne też, żeby UE takie porozumienie zawarła.</u>
          <u xml:id="u-1.26" who="#AdamSzłapka">Omówione oczywiście będzie sytuacja na Bliskim Wschodzie, a także, między innymi na wniosek Polski, przywódcy odniosą się do bieżących wydarzeń w Gruzji. Uważamy, że istnieje pilna potrzeba debaty w tej sprawie. Wszyscy wiemy, jaka jest sytuacja w Gruzji. Źródłem niepokojów jest ustawa dotycząca organizacji pozarządowych. Rada Europejska dokona też przeglądu postępów w zakresie konkurencyjności. Przyjmie agendę strategiczną na lata 2024–2029.</u>
          <u xml:id="u-1.27" who="#AdamSzłapka">Z punktu widzenia Polski oczywiście kluczowa jest dyskusja na temat obronności, pójścia do przodu ze wzmacnianiem przemysłu obronnego oraz niezachwianego wsparcia dla Ukrainy. No i oczywiście kontynuowanie procesu rozszerzenia. Wchodzimy w czas, kiedy można podejmować formalne kroki. To tyle, jeśli chodzi o punkt dotyczący informacji na temat Rady Europejskiej. Tak jak powiedziałem, na razie mamy bardzo wstępne wytyczne do konkluzji. To się będzie tworzyło jeszcze przez najbliższe dni.</u>
          <u xml:id="u-1.28" who="#AdamSzłapka">Pkt III – rozpatrzenie zalecenia w sprawie decyzji Rady upoważniającej do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy między UE a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej. Stanowisko rządu zostało przyjęte przez Komitet do Spraw Europejskich 29 maja. Rząd RP popiera przyjęcie przez Radę UE decyzji upoważniających Komisję Europejską do rozpoczęcia negocjacji dotyczących umowy między UE a Zjednoczonym Królestwem w sprawie mobilności młodzieży. Mobilność młodych osób nie została dotychczas kompleksowo uregulowana w umowach kształtujących relacje między UE a Zjednoczonym Królestwem po brexicie. Zjednoczone Królestwo nie było zainteresowane włączeniem tej kwestii. Taka sytuacja ma szereg negatywnych konsekwencji. Po pierwsze, ograniczenie dostępu Polaków do edukacji w Wielkiej Brytanii, po drugie, ograniczenie wymiany kulturalnej, edukacyjnej, badawczej, szkoleniowej i związanych tym ważnych doświadczeń życiowych. Zawarciu umowy ze Zjednoczonym Królestwem na poziomie UE przeciwdziała takiej sytuacji, wzmocni pozycję UE w negocjacjach ze stroną brytyjską, zwiększając szanse na wynegocjowanie korzystnych rozwiązań.</u>
          <u xml:id="u-1.29" who="#AdamSzłapka">Wytyczne do negocjacji dla Komisji Europejskiej rząd ocenia jako w pełni zgodny z interesem RP. W skrócie, chodzi o to, że po wyjściu Wielkiej Brytanii z UE te całe ramy prawne w zakresie przepływu kapitału, osób i usług zostały zachwiane. Były konieczne nowe regulacje. Rząd Wielkiej Brytanii początkowo proponował bilateralne rozmowy między poszczególnymi państwami i one były po prostu różne. Negocjując wspólnie, jako wszystkie państwa członkowskie, i dając mandat w tym zakresie Komisji Europejskiej, jesteśmy w stanie wynegocjować z punktu widzenia naszych obywateli jak najlepsze warunki. Te warunki, które zostały przedstawione przez Komisję, są warunkami w naszym przekonaniu dobrymi i popieramy rozpoczęcie takich rozmów. Pani przewodnicząca, bardzo serdecznie dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.30" who="#TadeuszWoźniak">Mimo pozytywnego stanowiska Komisji Spraw Europejskich brytyjskiej Izby Lodów wyrażonego w kwietniu 2023 r. w raporcie na temat przyszłości stosunków Zjednoczonego Królestwa z UE rząd Wielkiej Brytanii odrzucił propozycję Izby Lordów oraz wstępną propozycję Komisji Europejskiej w sprawie nowej umowy ułatwiającej mobilność młodzieży po brexicie. Zarówno rząd w Londynie, jak i opozycja brytyjska oświadczyły, że nie mają w planie przywracania swobodnego przepływu osób z UE. Zamiast tego Wielka Brytania woli zawierać umowy bilateralne z poszczególnymi krajami, którym sama zaproponuje ich zawarcie. W kwietniu br. Komisja Europejska poinformowała, że zamierza zaproponować Wielkiej Brytanii Porozumienie, które pozwalałoby osobom w wieku 18–30 lat przebywać, podejmować studia i pracę na terenie drugiej strony przez okres do czterech lat bez wiz. Oznaczałoby to także, że studenci pochodzący z państw członkowskich UE płaciliby czesne w takiej samej wysokości jak studenci brytyjscy, czyli znacznie niższe niż obecnie.</u>
          <u xml:id="u-1.31" who="#TadeuszWoźniak">Wielka Brytania ma umowy z wieloma krajami spoza UE, które pozwalają młodym ludziom na przyjazd na okres 2 lat, i twierdzi, że jest otwarta na rozszerzenie tego rozwiązania na poszczególne kraje członkowskie UE, ale nie na UE jako całość. Mimo to zgodnie z decyzją Rady Komisja Europejska zostaje upoważniona do podjęcia negocjacji ze Zjednoczonym Królestwem w sprawie zawarcia umowy dotyczącej mobilności młodzieży w imieniu całej Unii. Decyzja Rady w załączniku określa Komisji wytyczne negocjacyjne, które są słuszne, szczególnie co do zasady, aby żadne z państw wchodzących w skład UE nie było dyskryminowane. Nie zagłębiając się w szczegółowe zapisy decyzji Rady z dnia 18 kwietnia 2024 r. oraz załącznika do zalecenia dotyczącego decyzji Rady, pozwolę sobie na konkluzje, że po brexicie unormowanie wszelkich spraw pomiędzy UE i je państwami członkowskimi a Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej jest niezbędne. Wynegocjowanie takich samych warunków w relacjach państw członkowskich UE z byłym państwem członkowskim wydaje się sprawiedliwe i korzystniejsze niż odrębne negocjowanie tych warunków przez każde z państw członkowskich. Sprawa mobilności młodzieży jest niezwykle ważna dla przyszłości narodów i państw, a w tym dla bezpieczeństwa i pokojowej współpracy całej Europy.</u>
          <u xml:id="u-1.32" who="#TadeuszWoźniak">Mimo wielu pozytywnych aspektów niesie ze sobą pewne zagrożenia, szczególnie dla mniejszych i relatywnie uboższych państw członkowskich UE. O możliwym tak zwanym drenażu mózgu wspomina zarówno rząd, jak i Biuro Ekspertyz i Oceny Skutków Regulacji Kancelarii Sejmu. Ilość studiujących bywa drastycznie nieproporcjonalna. Według statystyki brytyjskiej w roku szkolnym 2020/2021 w Zjednoczonym Królestwie studiowało około 10 tys. polskich studentów, a według raportu polskiego w 2022 r. wizy studenckie w Polsce otrzymało jedynie 54 Brytyjczyków, co nawet pomnożone przez 5 czy 6 nie daje imponującego wyniku.</u>
          <u xml:id="u-1.33" who="#TadeuszWoźniak">W tym kontekście dziwią wątpliwości rządu wyrażone słowami, cytuję: „Trudno jednak przewidzieć, jak duże będzie zainteresowanie polskiej młodzież korzystaniem z możliwości wynikających z umowy i w jakim stopniu odpływ młodzież z Polski – uwaga – będzie równoważony napływem młodzieży ze Zjednoczonego Królestwa”. Tak formułowane dywagacje świadczą chyba o braku rozeznania zjawiska, jak i całego problemu. Oczywiste jest, że po podpisaniu umowy o mobilności młodzieży nastąpi wzrost zainteresowania Polaków studiowaniem w Wielkiej Brytanii, a Brytyjczyków w Polsce – niekoniecznie. Raczej nie powrócimy do stanu studiujących wyrażonego w liczbach bezwzględnych sprzed brexitu chociażby ze względu na demografię, ale proporcje z pewnością zostaną zachowane i młodzież brytyjska nie będzie równoważyła odpływu polskich studentów do Wielkiej Brytanii.</u>
          <u xml:id="u-1.34" who="#TadeuszWoźniak">Tym bardziej żenujący jest fakt poważnego naruszenia prawa przez Radę Ministrów, to jest art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z prezydentem RP oraz Sejmem i Senatem w sprawach wiązanych z członkostwem RP w UE. W związku z niedotrzymaniem ustawowego terminu 14 dni na przedstawienie przez Radę Ministrów swojego stanowiska pragnę zapytać pana ministra, czy osoba lub osoby odpowiedzialne za złamanie prawa poniosły konsekwencje, a jeżeli tak, to jakie, a jeśli nie, to czy w ogóle przewiduje się takie kary?</u>
          <u xml:id="u-1.35" who="#TadeuszWoźniak">Ponadto zwracam uwagę Wysokiej Komisji na, delikatnie mówiąc, nonszalancki stosunek Rady Ministrów do władzy ustawodawczej i w ogóle do prawa, gdzie nawet Rada Ministrów nie liczy się z marszałkiem Sejmu oraz przewodniczącą i członkami sejmowej Komisji do Spraw Unii Europejskiej.</u>
          <u xml:id="u-1.36" who="#TadeuszWoźniak">Wysoka Komisjo, po przeanalizowaniu decyzji Rady z dnia 18 kwietnia 2024 r. oraz projektu stanowiska RP z dnia 29 maja 2024 r. proponuję, aby Wysoka Komisja wraziła pozytywną opinię na podstawie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z prezydentem RP oraz Sejmem i Senatem w sprawach wiązanych z członkostwem RP w UE. Niemniej jednak wydaje się właściwym podjęcie przez rząd przygotowań do samodzielnego podjęcia negocjacji w przedmiotowym zakresie, na wypadek odmowy zawarcia umowy przez Zjednoczone Królestwo z UE i koniecznością zawarcia umowy bilateralnej pomiędzy RP i Zjednoczonym Królestwem. Dziękuję bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.37" who="#JarosławSellin">Jeszcze odnosząc się do notatki, którą dostaliśmy z Departamentu Komitetu do Spraw Europejskich Kancelarii Premiera, na drugiej stronie jest krótkie zdanie, o którym pan minister nie wspomniał, a wydaje mi się ciekawe: „Rada Europejska przyjmie agendę strategiczną na lata 2024–2029 – agenda strategiczna na lata 2024–2029 – oraz mapę drogową dla przyszłych prac nad reformami wewnętrznymi w UE”. O co chodzi, panie ministrze?</u>
          <u xml:id="u-1.38" who="#AdamSzłapka">Odpowiadając na pytania pana posła Selina, dziękuję za to pytanie. W inicjatywie, którą zaproponował premier i w informacji, o której mówię, chodzi przede wszystkim o to, żeby podnieść na bardzo wysoki poziom na agendzie wewnątrz UE kwestie bezpieczeństwa europejskiego nieba i zebrać te wszystkie inicjatywy. To nie jest tożsama inicjatywa z inicjatywą niemiecką. To jest nowa inicjatywa, której celem jest zebranie tych wszystkich rzeczy i doprowadzenie do tego, żeby wszystkie systemy w Europie były kompatybilne i żeby faktycznie chroniły całe niebo i mogły być dzięki temu traktowane jak projekt europejski i mogły być też w ten sposób wzmacniane. Tak że jest tak, że tych inicjatyw pewnie trochę się będzie gdzieś tam pojawiało. Chodzi o to – i taka jest polska intencja – żeby faktycznie UE wzięła odpowiedzialność za ochronę nieba i zebrała te wszystkie projekty i zrobiła jedną taką wspólną rzecz, która będzie kompatybilna.  Te systemy mogą być oczywiście różne, bo są systemy francuskie, na terenie Europy wykorzystywane są systemy amerykańskie, jak na przykład Patriot w Polsce, i innego rodzaju systemy. One są w ramach współpracy mogą ze sobą współpracować i razem działać. Tak że o to tutaj chodzi.</u>
          <u xml:id="u-1.39" who="#AdamSzłapka">Natomiast to zdanie, które mówiłem o agendzie strategicznej, faktycznie nie wspomniałem o mapie drogowej na temat reform UE. Pan poseł doskonale wie, że konkluzje Rady Europejskiej mają swój rytm. Tak jak mówiłem tu o tych wytycznych na pewno będziemy dyskutować o Ukrainie, na pewno będziemy dyskutować o bezpieczeństwie, na pewno będziemy dyskutować o Bliskim Wschodzie. I jak na poprzednich wielu posiedzeniach Rady Europejskiej będzie też dyskusja na temat zmian i reform wewnątrz UE, natomiast w tym zakresie stanowisko polskie jest niezmienne i na ostatnim posiedzeniu Komisji to prezentowałem. Polska rozumie to, że w UE będą następować zmiany, natomiast w naszym stanowisku jest, że to powinno obejmować polityki ze względu na to, że strategicznym wyzwaniem i ważnym projektem dla Europy jest rozszerzenie, które siłą rzeczy wpłynie na UE, i musimy się do tego dostosować. Natomiast nie zmienia się to, że reformy rozumiemy jako reformy polityk, a nie reformy traktatowe, instytucjonalne. I nie zmienia się to, że jednoznacznie mówimy o tym, że rozszerzenie jako ważny strategiczny proces nie może być zakładnikiem propozycji przez kogokolwiek reform traktatowych. Tak że to jest stanowisko, które było prezentowane na poprzednim posiedzeniu i jest absolutnie podtrzymane.</u>
          <u xml:id="u-1.40" who="#AgnieszkaPomaska">Na tym porządek tego posiedzenia został wyczerpany. Zamykam posiedzenie Komisji. Za pięć minut rozpoczynamy następne posiedzenie. Bardzo dziękuję.</u>
        </div>
      </body>
    </text>
  </TEI>
</teiCorpus>