text_structure.xml 33.4 KB
<?xml version='1.0' encoding='utf-8'?>
<teiCorpus xmlns="http://www.tei-c.org/ns/1.0" xmlns:xi="http://www.w3.org/2001/XInclude">
  <xi:include href="PPC_header.xml" />
  <TEI>
    <xi:include href="header.xml" />
    <text>
      <body>
        <div xml:id="div-1">
          <u xml:id="u-1.0" who="#MichałKobosko">Przechodzimy do pkt I, czyli rozpatrzenia informacji o dokumentach, w stosunku do których prezydium wnosi o niezgłaszanie uwag. Są to następujące dokumenty. Dzień dobry, pani przewodnicząca. W trybie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 8 października 2010 r. o współpracy Rady Ministrów z Prezydentem Rzeczypospolitej Polskiej oraz Sejmem i Senatem w sprawach związanych z członkostwem Rzeczypospolitej Polskiej w Unii Europejskiej COM(2024) 100, 301; w trybie art. 8 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. COM(2024) 108, 109, 113, 114; w trybie art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. z uwzględnieniem art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu COM(2024) 106, 107, 111, 112, 115, 126, 129, 130. Czy do wymienionych przeze mnie dokumentów państwo posłowie chcą zgłosić uwagi, czy też zgodnie z wnioskiem prezydium możemy je przyjąć bez rozpatrywania przez Komisję? Sprzeciwu nie widzę i nie słyszę. Stwierdzam, że Komisja postanowiła nie zgłaszać uwag do wymienionych powyżej dokumentów. Na tym zamykam rozpatrywanie pkt I.</u>
          <u xml:id="u-1.1" who="#MichałKobosko">Przechodzimy do pkt dotyczącego Rady Europejskiej, która odbyła się w dniach  21 i 22 marca br. Rozpatrzymy informację Rady Ministrów o tejże Rady w dniach 21 i 22 marca 2024 r. Rząd reprezentuje pan minister do spraw Unii Europejskiej pan Adam Szłapka. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji o przebiegu posiedzenia.</u>
          <u xml:id="u-1.2" who="#AdamSzłapka">Ważną częścią dyskusji na Radzie Europejskiej była kwestia kryzysu w sektorze rolnym. Tu Polska z zadowoleniem przyjmuje deklarację przywódców UE dla wsparcia Ukrainy przy odbudowie tradycyjnych kierunków eksportu produktów rolnych na Bliskim Wschodzie i w Afryce. Z punktu widzenia polskiego rolnictwa to jest wyjątkowo ważne, żeby eksport Ukrainy powrócił tam, gdzie był w czasach przedwojennych. Kanał czarnomorski jest w zasadzie odblokowany, więc z naszego punktu widzenia to jest wyjątkowo ważne.</u>
          <u xml:id="u-1.3" who="#AdamSzłapka">Ważne – i o to Polska szczególnie zabiegała – było wpisanie do konkluzji Rady powrotu w relacjach handlowych z Ukrainą do DCFTA, czyli powrotu do umowy, która obowiązywała przed wojną. To jest ważne z punktu widzenia polskiego rolnictwa, żeby nie wykorzystywać, nie przedłużać tych nadzwyczajnych środków.</u>
          <u xml:id="u-1.4" who="#AdamSzłapka">Rada podsumowała także przygotowania dotyczące rozszerzenia UE. Polska stoi tu na stanowisku, że jest konieczne podtrzymanie dynamicznego tempa tego procesu. Liderzy UE podjęli decyzję o rozpoczęciu negocjacji akcesyjnych z Bośnią i Hercegowiną i odnotowali postępy Ukrainy i Republiki Mołdawii w realizacji niezbędnych reform. Zwrócili się do Rady Europejskiej o szybkie przyjęcie ram negocjacyjnych i niezwłoczne kontynuowanie prac. Jak państwo wiedzą, Polska w tym zakresie ma jednoznaczne stanowisko i bardzo się staramy, żeby pierwsza konferencja międzyrządowa odbyła się jeszcze w czasie prezydencji belgijskiej.</u>
          <u xml:id="u-1.5" who="#AdamSzłapka">To są najważniejsze z naszego punktu widzenia konkluzje. Myślę, że z punktu widzenia Polski to była dobra decyzja, szczególnie kwestie dotyczące wsparcia Ukrainy, dociskania tego dodatkowego wsparcia, tych wpływów z zamrożonych aktywów. Natomiast warte odnotowania jest też to – może to nie było bezpośrednio… to znaczy, było efektem spotkań i negocjacji, natomiast była tu decyzja Komisji, która była też odnotowana przez Radę Europejską, o wprowadzeniu bardzo wysokich ceł na import produktów rolnych z Rosji i z Białorusi. To jest dobra decyzja z punktu widzenia Polski. Oczywiście Polska oczekiwałaby tego, żeby wprowadzić embargo na produkty rolne z Białorusi i z Rosji. Niestety, w przypadku wprowadzenia embarga, sankcji, wymagana jest jednomyślność, a jak wiemy, Węgry są tu bardzo jednoznacznie przeciwne temu. Jedynym więc skutecznym rozwiązaniem było wprowadzenie ceł, czyli środków taryfowych, przez Komisję. To tyle w pierwszym punkcie.</u>
          <u xml:id="u-1.6" who="#AdamSzłapka">W drugim punkcie, czyli przygotowanie czy omówienie zbliżającej się w przyszłym tygodniu Rady Europejskiej 17 i 18 kwietnia. To jest Rada, która się ma w głównej mierze zająć kwestiami raportu Enrica Letty dotyczącego jednolitego rynku europejskiego. Tego raportu jeszcze nie ma w obiegu publicznym. Będzie on najprawdopodobniej na początku przyszłego tygodnia. Mniej więcej wiemy, co się może w nim znaleźć. To znaczy, długie prace, które pan premier Enrico Letta wykonał, w których też uczestniczyliśmy. Był z wizytą w Polsce, ja też się z nim spotykałem. Wzmocnienie jednolitego rynku europejskiego jest zdecydowanie w interesie Polski, bo z jednolitego rynku europejskiego wynikają jedne z największych korzyści uczestnictwa Polski w UE. Jesteśmy więc zwolennikami, żeby to się rozwijało. To, co my zgłaszaliśmy jako nasze ważne postulaty, to jest przede wszystkim wzmocnienie swobodnego przepływu usług, bo w tym zakresie jest pewnie najwięcej do zrobienia. Stworzenie lepszych warunków do funkcjonowania małych i średnich przedsiębiorstw i bardzo silne podkreślanie tego, co jest szczególnie ważne z perspektywy Polski, czyli bardzo ważnego elementu polityki spójności i wspólnej polityki rolnej.</u>
          <u xml:id="u-1.7" who="#AdamSzłapka">Natomiast, jak mówię, jeśli chodzi o szczegóły, to one się dopiero pojawią, więc za dużo więcej nie jestem w stanie powiedzieć. To jeszcze będzie dopracowywane. Panie przewodniczący, bardzo dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.8" who="#MichałKobosko">Jeżeli chodzi o pkt III, to chciałbym zaproponować w tym punkcie następującą konkluzję po dyskusji: Stwierdzam, że Komisja w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. przyjęła do wiadomości informację Rady Ministrów o posiedzeniu Rady Europejskiej, które odbędzie się w dniach 17 i 18 kwietnia 2024 r. Czy są sprzeciwy? Nie widzę takowych. Zamykam na tym rozpatrywanie pkt III. W ten sposób przeszliśmy przez pkt II i III dzisiejszego porządku dziennego. Bardzo dziękuję jeszcze raz panu ministrowi za obecność.</u>
          <u xml:id="u-1.9" who="#MichałKobosko">Przechodzimy do pkt IV dzisiejszego posiedzenia, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Komunikatu Komisji do Parlamentu Europejskiego, Rady, Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego i Komitetu Regionów w sprawie wspierania przedsiębiorstw typu start-up i innowacji w obszarze godnej zaufania sztucznej inteligencji (COM(2024) 28 wersja ostateczna) i odnoszącego się do niego stanowiska rządu. Rząd reprezentuje pan minister Ignacy Niemczycki, podsekretarz stanu w Ministerstwie Rozwoju i Technologii. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie stanowiska.</u>
          <u xml:id="u-1.10" who="#IgnacyNiemczycki">Pierwsza największa rzecz to jest stworzenie tak zwanych fabryk AI. Chodzi o to, żeby wykorzystać już istniejące sieci, takie jak euro HPC, sieci superkomputerów w Europie, w tym komputerów kwantowych, do tego, żeby rozwijać sztuczną inteligencję. Komisja by chciała, żeby z tych superkomputerów start-upy mogły korzystać na de facto preferencyjnych zasadach. Część tej sieci jest też oczywiście w Polsce, w Poznaniu czy na AGH w Katowicach. W tym sensie oczywiście jesteśmy tym tematem zainteresowani.</u>
          <u xml:id="u-1.11" who="#IgnacyNiemczycki">Jeżeli chodzi o bardziej szczegółowe rzeczy, Komisja chciałaby też przyspieszyć rozwijanie i wdrażanie europejskich przestrzeni danych. Jak państwo wiecie, budowa modeli sztucznej inteligencji czy wdrażanie modeli sztucznej inteligencji opiera się na danych. My danych w Europie mamy dużo, natomiast nie zawsze najlepiej się nimi wymieniamy. Chodzi wiec o to, żeby stworzyć ramy, w których start-upy mogą korzystać z danych i mają dobry dostęp do danych, żeby tworzyć modele sztucznej inteligencji.</u>
          <u xml:id="u-1.12" who="#IgnacyNiemczycki">Ciekawa z perspektywy polskiej jest też inicjatywa GenAI for EU. To jest inicjatywa w celu opracowywania nowatorskich przypadków użycia i zastosowań w szeregu sektorów przemysłowych i społecznych, czyli wykorzystujemy już istniejące wielkie modele językowe do tego, żeby je aplikować do różnych sektorów. Nam takie podejście się podoba, natomiast uważamy, że Komisja powinna była wymienić tutaj explicite sektor energetyczny.</u>
          <u xml:id="u-1.13" who="#IgnacyNiemczycki">Konsekwencją tych działań ma być też przyciągnięcie puli talentów do UE. Nadzieja jest taka, że jeżeli będziemy bardziej wspierać star-upy w obszarze sztucznej inteligencji, to i wewnętrznie będziemy mieli więcej osób, które będą nabywać te kompetencje i to jest ważne szczególnie w przypadku Polski. Ale też że będziemy przyciągać osoby być może spoza UE, które swoimi kompetencjami nas wesprą.</u>
          <u xml:id="u-1.14" who="#IgnacyNiemczycki">Jest też pewien wymiar finansowy, chociaż z wykorzystaniem istniejących już instrumentów finansowych unijnych Komisja przewiduje, że na działania wymienione w tym komunikacie w najbliższych latach przeznaczy 4 mld euro ze środków publicznych, ale też stworzy zachęty do inwestycji prywatnych. To tyle, jeżeli chodzi o omówienie samego komunikatu.</u>
          <u xml:id="u-1.15" who="#IgnacyNiemczycki">Jeżeli chodzi o polskie stanowisko, to jak najbardziej popieramy przedstawione w tym komunikacie cele i propozycje działań. Zwracamy uwagę, jak przy większości takich propozycji, na tak zwany balans geograficzny. Nie chcielibyśmy, żeby takie wysoko zaawansowane działania europejskie były skoncentrowane na tych krajach najbardziej rozwiniętych. Chcemy też, żeby stwarzać możliwości rozwoju sztucznej inteligencji w Polsce.</u>
          <u xml:id="u-1.16" who="#IgnacyNiemczycki">Druga rzecz, o której już wspomniałem, opisując tę inicjatywę GenAI for EU, Komisja wymienia szereg sektorów, natomiast nie wymienia wprost energetyki. Mówi o zmianach klimatycznych, mówi o transformacji, ale nie ma tam wprost energetyki, więc tutaj zgłaszamy nasze małe zastrzeżenie. Dziękuję bardzo, panie przewodniczący.</u>
          <u xml:id="u-1.17" who="#TomaszGłogowski">Pan minister szczegółowo i esencjonalnie przedstawił ten komunikat i stanowisko rządu. Myślę, że nie ma zastrzeżeń do komunikatu i w pełni popieram przedstawione przez pana ministra stanowisko rządu do niego. Dziękuję bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.18" who="#MichałKobosko">Przechodzimy do pkt V, czyli rozpatrzenia w trybie art. 151 ust. 1 regulaminu Sejmu z uwzględnieniem art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. informacji o posiedzeniu Rady ds. Zagranicznych, które odbędzie się w dniu 22 kwietnia 2024 r. Rząd reprezentuje sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Zagranicznych pan minister Władysław Bartoszewski. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie informacji.</u>
          <u xml:id="u-1.19" who="#WładysławBartoszewski">Planowane tematy do rozmów w tej chwili są trzy. Jak zwykle co miesiąc – agresja Rosji na Ukrainę. W tym przypadku głos zabiorą nie tylko ministrowie spraw zagranicznych państw członkowskich – nas oczywiście będzie reprezentował pan minister Radosław Sikorski – ale również ministrowie obrony państw członkowskich. Drugi temat do omówienia to jest sytuacja na Bliskim Wschodzie. A trzeci – sytuacja w Sudanie. Nasze stanowisko jest jasne i konsekwentne. Będziemy kontynuować dyplomatyczną kampanię na rzecz utrzymania i zwiększenia pomocy zbrojnej państw UE dla Ukrainy. Dotyczy to zarówno pomocy dwustronnej, jak i pomocy wielostronnej w ramach Funduszu Pomocy Ukrainie, tak zwanego Ukraine Assistance Fund. Będziemy poszukiwać dalszych możliwości zwiększania naszej pomocy oraz ułatwienia transferu uzbrojenia na Ukrainę.</u>
          <u xml:id="u-1.20" who="#WładysławBartoszewski">Ostatnio przyłączyliśmy się do inicjatywy czeskiej, tak zwanej inicjatywy amunicyjnej, która polega na tym, że państwa UE chcą dostarczyć 800 tys. pocisków artyleryjskich 155 mm, których Ukraina najbardziej potrzebuje. My uczestniczmy w tym projekcie. Rozmaite państwa członkowskie uczestniczą w tym finansowo, a Czesi załatwiają samo kupno tych pocisków. Są również omawiane inne tego typu projekty. Między innymi pojawiła się inicjatywa UE, żeby państwa członkowskie przyłączyły się wspólnie nie tylko do zakupu, ale również produkcji dronów dla Ukrainy. Tego typu unijnych inicjatyw jest kilka.</u>
          <u xml:id="u-1.21" who="#WładysławBartoszewski">Doceniamy oczywiście wkład państw członkowskich w działanie misji EUMAM, która stanowi wymierną wartość dodaną jednego z bardziej widocznych wysiłków UE w celu wspierania możliwości obronnych Ukrainy.</u>
          <u xml:id="u-1.22" who="#WładysławBartoszewski">Druga kwestia, którą na pewno będziemy podnosić, to jest konsekwentne wspieranie Ukrainy w jej dążeniach do akcesji do UE. Chcemy, żeby była integracja Ukrainy w UE. Liczymy na to, że pierwsza konferencja międzynarodowa UE z Ukrainą faktycznie otwierająca negocjacje, odbędzie się jeszcze podczas prezydencji belgijskiej, czyli do końca czerwca tego roku. Bardzo nam na tym zależy, żeby to się odbyło. Cały czas wspieramy Ukrainę i jesteśmy gotowi dzielić się naszymi doświadczeniami w procesie akcesyjnym.</u>
          <u xml:id="u-1.23" who="#WładysławBartoszewski">Zainaugurowaliśmy w marcu dialog dwustronny między administracją polską i ukraińską na temat integracji Ukrainy, bo te punkty w acqui communautaire muszą być przepracowane i chcemy aktywnie pomagać Ukrainie dojść do tego. W związku z tym powołaliśmy międzyresortowy zespół roboczy do spraw rozszerzenia UE o Ukrainę po to, żeby każdy resort naszego rządu wspomagał Ukrainę w jej kolejnych rozdziałach.</u>
          <u xml:id="u-1.24" who="#WładysławBartoszewski">Na wniosek polski między innymi UE przyjęła w lutym sankcje wobec 33 osób fizycznych i 2 prawnych Federacji Rosyjskiej w związku ze śmiercią Aleksieja Nawalnego. Popieramy również wprowadzenie nowego specjalnego reżimu sankcyjnego UE odnoszącego się do sytuacji praw człowieka Federacji Rosyjskiej. Popieramy wszystkie inne propozycje, które się pojawiają w UE na temat rozszerzenia sankcji, między innymi w kwestiach korupcji rosyjskich działań destabilizujących nasze państwa UE, jak również w krajach trzecich.</u>
          <u xml:id="u-1.25" who="#WładysławBartoszewski">Zabiegamy o jak najszybsze rozpoczęcie prac nad czternastym pakietem sankcji w stosunku do Federacji Rosyjskiej. Dalsze sankcje sektorowe, żeby osłabiać rosyjski potencjał wojskowy i gospodarczy. Bardzo się cieszymy z tego, o czym mówił minister Szłapka na temat wykorzystywania zamrożonych aktywów, i cały czas dążymy do tego, żeby była szansa wykorzystania nie tylko przychodów z tych zamrożonych aktywów, ale również żeby można było wykorzystać te zamrożone aktywa, to jest około 270 mld euro, co by znacząco pomogło Ukrainie.</u>
          <u xml:id="u-1.26" who="#WładysławBartoszewski">Jeśli chodzi o sytuacje na Bliskim Wschodzie, jest oczywiste, że jednym z tematów jest strefa Gazy. Po tym, co się stało z woluntariuszami World Central Kitchen, wezwaliśmy ambasadora Izraela do MSZ i stanowczo zaprotestowaliśmy przeciwko działaniom izraelskich sił zbrojnych. Domagamy się przeprowadzenia transparentnego śledztwa, ukarania winnych i współpracy z przemyską prokuraturą, która wszczęła śledztwo w stosunku do śmierci obywatela polskiego z art. 148 Kodeksu karnego. Domagamy się również zadośćuczynienia rodzinie zabitego Polaka, jeżeli rodzina się na to zgodzi, bo to nie jest oczywiste.</u>
          <u xml:id="u-1.27" who="#WładysławBartoszewski">Podjęliśmy pewne działania koordynacyjne ze wszystkimi państwami, których obywatele zostali zabici tego dnia. Koordynujemy także nasze reakcje ze Stanami Zjednoczonymi, z Kanadą, z Australią i z Wielką Brytanią. Sam odbyłem takie rozmowy koordynujące i będziemy to kontynuować aż do satysfakcjonującego zakończenia tego procesu. Domagamy się przeprowadzenia niezależnego i transparentnego śledztwa. Izrael wysłał sprzeczne komunikaty w tej materii. W przeciągu 24 godzin były dwa komunikaty – jeden bardziej transparentny, a drugi mniej. Te ostatnie oświadczenia nie są dla nas satysfakcjonujące. Będziemy się domagać zwiększenia pomocy humanitarnej dla Gazy. W tej chwili pod koniec marca nasza nowa transza pomocy dla Gazy z Polski była w wysokości 2 mln zł. Liczymy na to, że negocjacje za pośrednictwem Egiptu, Kataru i Stanów Zjednoczonych doprowadzą do zwolnienia wszystkich zakładników. Jest to warunek konieczny i podstawowy do zawarcia jakiegokolwiek porozumienia o przerwaniu prowadzenia działań wojennych. Polska pozycja jest w tej materii jasna. Popieramy powstanie drugiego państwa na terenie byłego mandatu palestyńskiego, ale domagamy się również, aby Autonomia Palestyńska, jeżeli przejmie strefę Gazy, kontynuowała uznanie Izraela jako państwo. Nie akceptujemy koncepcji jednego państwa palestyńskiego na terenie obecnego Izraela i nie uznajemy koncepcji, że nie będzie żadnego państwa palestyńskiego. Jest to stanowisko UE i to stanowisko jest popierane przez Polskę od bardzo długiego czasu. Naszym celem jest w dalszym ciągu deeskalacja napięć na Bliskim Wschodzie i przywrócenie stabilności w regionie.</u>
          <u xml:id="u-1.28" who="#WładysławBartoszewski">Jeśli chodzi o Sudan, który jest trzecim tematem, jest to bardzo poważne, najpoważniejsze zagrożenie migracyjne dla architektury bezpieczeństwa w Rogu Afryki oraz Europy. Tam może zaistnieć masowy napływ uchodźców w stronę Europy z powodu tego, że ludność cywilna pada ofiarami działań zarówno sił rządowych czy sił zbrojnych Sudanu, które prowadzą masowe bombardowanie cywilów, jak i również tak zwanych paramilitarnych oddziałów szybkiego reagowania, które to oddziały prowadzą po prostu czystki etniczne. To powoduje, że sytuacja rozwinęła się tak, że rozmaite podmioty regionalne i międzynarodowe zaczynają prowadzić proxy wojny w Sudanie, co powoduje katastrofę ludzką. Z bardzo wielkim niepokojem obserwujemy, że jest umiędzynarodowienie tego konfliktu, bo tam są w tej chwili wojownicy z Libii, Czadu, Republiki Środkowoafrykańskiej i obawiamy się, że to się rozleje na kolejne państwa.</u>
          <u xml:id="u-1.29" who="#WładysławBartoszewski">Popieramy działania UE specjalnego reprezentanta do spraw Rogu Afryki pana Webera, które mają wspierać pokojowe rozwiązania tego konfliktu. Popieramy akcje domagające się zorganizowania i dostarczenia odpowiedniej pomocy humanitarnej dla Sudanu i uchodźców. W Paryżu będzie teraz organizowana konferencja przez Niemcy, Francję i Komisję Europejską w sprawie Sudanu i państw sąsiednich, która, mamy nadzieję, przyczyni się do stworzenia pewnych ram politycznych do spraw dialogu w sprawie Sudanu. To są główne tematy na posiedzenie Rady ds. Zagranicznych 22 kwietnia.</u>
          <u xml:id="u-1.30" who="#DanutaJazłowiecka">I moje drugie pytanie. Powiedział pan również, że przygotowywane są rozdziały acqui communautaire Ukrainy. Chciałam zapytać, jak dużo tych rozdziałów zostało już przygotowanych, wdrożonych na Ukrainie? Dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.31" who="#WładysławBartoszewski">Co do koalicji na temat dronów, jest to inicjatywa premiera jednego z państw UE, który rozmawiał na ten temat z premierem Donaldem Tuskiem, i myśmy wyrazili zgodę. Jest to w trakcie organizacji. Na razie chcemy zapewnić zakup dronów dla Ukrainy, w kolejnym etapie chcemy uczestniczyć we wspólnej produkcji na terenie państw UE, między innymi prawdopodobnie Polski. Bo my mamy pewne doświadczenia komercyjne, ale chodzi o to, że jest możliwość wybudowania dronów mniej skomplikowanych technicznie. Tak bym to powiedział. Na przykład w Polsce. Mamy swoje doświadczenia, bo mamy prywatna firmę, która jest wyjątkowo skuteczna i dostarcza drony między innymi na Ukrainę, gdzie są one skutecznie wykorzystywane w czasie walk zbrojnych. Powstała właśnie taka sugestia, że jest stosunkowo prosty sposób pomagania Ukrainie, bo koalicja zakupu amunicji to było dość skomplikowane. Produkcja takiej amunicji jest bardzo skomplikowana ze względu na pewne komponenty, których brakuje. To jest więc taka dodatkowa pomoc, której można udzielić stosunkowo niskim kosztem i łatwo w ramach naszych działań koalicji, niekoniecznie całej UE, ale państw, które widzą, że jest to możliwe. To się spotkało z pozytywnym odzewem polskiego rządu, bo to po prostu ma sens.</u>
          <u xml:id="u-1.32" who="#MichałKobosko">Przechodzimy do pkt VI, czyli rozpatrzenia w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 października 2010 r. Wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania orzeczeń i przyjmowania dokumentów urzędowych dotyczących pochodzenia dziecka oraz w sprawie ustanowienia europejskiego poświadczenia pochodzenia dziecka (COM(2022) 695 wersja ostateczna) i odnoszącej się do niego informacji rządu. Rząd reprezentuje pan minister Krzysztof Śmiszek, sekretarz stanu w Ministerstwie Sprawiedliwości. Bardzo proszę pana ministra o przedstawienie stanowiska.</u>
          <u xml:id="u-1.33" who="#KrzysztofŚmiszek">Projekt dotyczy właściwie trzech głównych zagadnień: kwestii jurysdykcji krajowej, kwestii prawa właściwego w sprawach dotyczących pochodzenia dziecka, a także ustanawia europejskie poświadczenie pochodzenia dziecka, o które dzieci lub ich przedstawiciele, ustawowi pełnomocnicy, mogliby się ubiegać i z którego można by było korzystać w celu potwierdzenia swojego pochodzenia w innym państwie członkowskim.</u>
          <u xml:id="u-1.34" who="#KrzysztofŚmiszek">Podstawą prawną wniosku jest art. 81 ust. 3 Traktatu o funkcjonowaniu UE, zgodnie z którym UE może przyjmować środki dotyczące prawa rodzinnego mające skutki transgraniczne. Tutaj jest jedno ważne zastrzeżenie. Ten projekt rozporządzenia nie wpływa na kompetencje państw członkowskich do przyjmowania przepisów prawa rodzinnego materialnego.</u>
          <u xml:id="u-1.35" who="#KrzysztofŚmiszek">Stanowisko rządu jest ogólnie pozytywne, natomiast ważne jest, aby podkreślić, że ten projekt znajduje się na bardzo wczesnym etapie prac na poziomie UE. Tak jak mówię, projekt jedynie reguluje kwestie z zakresu prawa prywatnego międzynarodowego oraz międzynarodowego postępowania cywilnego, a nie dokonuje żadnej harmonizacji prawa rodzinnego materialnego w krajach członkowskich. Tak jak powiedziałem, jest to dopiero bardzo wstępny etap rozmowy czy debaty na poziomie unijnym w kontekście proponowanych przepisów. Dziękuję bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.36" who="#SebastianKaleta">Niestety w stanowisku rządu takiej analizy nie widzę. Nie widzę z tego powodu, że prawdopodobnie jej przeprowadzenie spowodowałoby niemożność wyrażenia pozytywnego stanowiska przez rząd. Bo kiedy ministrem sprawiedliwości był Zbigniew Ziobro, w imieniu ministra polskiego rządu jednoznacznie przekazywałem stanowisko, że Polska nie może się związać tym instrumentem, ponieważ on będzie niezgodny w szczególności z art. 18 polskiej konstytucji, która chroni małżeństwo, rodzicielstwo. W obu tych konfiguracjach mówimy o relacjach pomiędzy kobietą i mężczyzną. Zatem przyjęcie tego rozporządzenia za zgodą Polski będzie w oczywisty sposób niekonstytucyjne i ten instrument będzie w oczywisty sposób podlegał kontroli Trybunału Konstytucyjnego, a nawet szerzej można powiedzieć – odpowiedzialności dalszej. Ta sprzeczność bowiem z polską konstytucją w tym przypadku jest rażąca i oczywista. Dziwię się też, że ta analiza nie jest w tym stanowisku w pełni przeprowadzona, ponieważ pomijany jest szereg wyroków odmawiających transkrypcji aktów stanu cywilnego, gdzie właśnie w innych państwach zarejestrowanymi rodzicami są osoby z innych związków niż związek kobiety i mężczyzny. Polskie sądy, w szczególności NSA niedawno w wyroku z lutego 2024 r. wskazał, że nie ma w konstytucyjnych realiach polskich możliwości uznania tego rodzicielstwa jako pełnoprawnego na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej z uwagi na brzmienie art. 18 polskiej konstytucji. Wskazuje on właśnie, że rodzicielstwo rozumiane jako owoc związku kobiety i mężczyzny jest chronione przez polską konstytucję w sposób szczególny. Prawa rodzicielskie w związku z powyższym, które są szczególnym rodzajem relacji osobistych, są szczególnie chronione właśnie z tego tytułu, że jest to prawna relacja wynikająca z owocu związku kobiety i mężczyzny w postaci dziecka. Źródłem tej niezbywalnej godności człowieka w polskiej konstytucji jest tego rodzaju, można powiedzieć, proces, bo nie chciałbym wchodzić w inną terminologię. Jesteśmy jednak w Sejmie i posługujemy się w głównej mierze terminologią legislacyjną.</u>
          <u xml:id="u-1.37" who="#SebastianKaleta">Z tego powodu wnoszę do Wysokiej Komisji, żeby to stanowisko rządu odrzucić, żeby tego stanowiska nie poprzeć, ponieważ jest to stanowisko, które otwiera furtkę do legalizowania stanów prawnych, które są w oczywistej sprzeczności z polską konstytucją. Dodatkowo, powiem więcej, że próba przeprowadzenia tego procesu w takiej formie przez rząd, taką boczną furtką, przez wyrażenie woli politycznej na forum UE z naruszeniem polskiej konstytucji, nie dość, że wywoła ogromne spory społeczne, to wywoła też gigantyczny chaos prawny, jeśli chodzi o sytuację poszczególnych osób. Bo niezależnie od tego, w jakiej sytuacji życiowej znalazły się konkretne dzieci, w konkretnych relacjach z osobami, które są ich pełnomocnikami ustawowymi czy rodzicami biologicznymi w niektórych częściach, to będzie problem w szczególności dla nich. Tego typu ideologiczne rozwiązanie, siłowo przepychane na forum UE, jest realizacją ideologii, a nie faktycznej troski o te osoby. Dlatego też wnoszę, żeby Wysoka Komisja sprzeciwiła się temu stanowisku rządu. Wnoszę również, żeby stanowiska rządu w tego typu sprawach, gdzie jest jednomyślność, przynajmniej w sferze referencyjnej, jakie są poglądy, jakie są poglądy prawne judykatury czy zagadnienia konstytucyjne, były jednak uwzględnione w propozycji stanowiska rządu. Żeby ta Komisja miała świadomość, jakiej wagi decyzje chce podjąć rząd na forum UE. A w tej sprawie, jest to fundamentalna waga, jeśli chodzi o relacje prawa rodzinnego w Polsce, które są wprost uregulowane w polskiej konstytucji. To jest zgoda rządu de facto na zmianę ustroju rodzinnego w Polsce tylko wolą polityczną, bo przecież rząd wyraża na forum UE wolę polityczną, zmianę de facto polskiej konstytucji. Oczywiście do tej zmiany nie dojdzie, bo to będzie niekonstytucyjne i Polska nie będzie związana wewnętrznie tymi rozwiązaniami, ale zrodzi to gigantyczne problemy. Wnoszę, żeby Komisja odrzuciła tę propozycję rządu, żeby rząd nie wrażał… Wręcz odwrotnie. Nie tyle nie wyrażał żadnego stanowiska, ponieważ niewyrażenie stanowiska nie jest wetem, co jest istotne na forum UE, ale żeby rząd przedstawił stanowisko negatywne do tego rozwiązania w oparciu nie o poglądy polityczne na tej sali – bo możemy mieć różne poglądy – ale w oparciu o zobowiązania, które spoczywały na rządzie po prostu na podstawie konstytucji. Dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.38" who="#MichałKobosko">Przechodzimy do pkt VII, czyli rozpatrzenia w trybie art. 10 ust. 2 ustawy z dnia  8 października 2010 r. Wniosku dotyczącego dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie europejskich stowarzyszeń transgranicznych (COM(2023) 516 wersja ostateczna) i odnoszącej się do niego informacji rządu. Rząd reprezentuje również pan minister Krzysztof Śmiszek, którego proszę o przedstawienie stanowiska.</u>
          <u xml:id="u-1.39" who="#KrzysztofŚmiszek">Jeśli chodzi o przebieg procedury i stanowisko polskiego rządu, to trzeba podkreślić, że prace nad tym projektem znajdują się również, tak jak poprzednio, na dosyć wstępnym etapie. Dotychczas odbyło się tylko jedno posiedzenie, spotkanie grupy roboczej Rady UE, a Polska kierunkowo popiera projekt dyrektywy. Dostrzegamy potrzebę poprawy funkcjonowania takich stowarzyszeń niekomercyjnych, które prowadzą działalność transgraniczną. Uważamy, że jest to też wzmocnienie wymiaru obywatelskości i aktywności obywatelskiej na terenie UE. Uważamy, że szczególnie korzystnym rozwiązaniem jest wprowadzenie po prostu obowiązku jednej rejestracji oraz automatycznego uznawania osobowości prawnej, zdolności do czynności prawnej takich stowarzyszeń, które prowadzą taką działalność.</u>
          <u xml:id="u-1.40" who="#KrzysztofŚmiszek">Natomiast oczywiście jest kilka znaków zapytania i będziemy w toku prac nad tym projektem podnosić kwestie dalszej pogłębionej analizy i dyskusji nad takimi pojęciami, jak co to znaczy stowarzyszenie niekomercyjne. To jest coś, co jest nie do końca przyjęte w polskich przepisach. Projekt przewiduje nie tylko możliwość utworzenia europejskiego stowarzyszenia transgranicznego, ale również przekształcenia krajowego stowarzyszenia niekomercyjnego w europejskie stowarzyszenie transgraniczne.</u>
          <u xml:id="u-1.41" who="#KrzysztofŚmiszek">Naszym zdaniem, zdaniem rządu, istotne jest ustalenie po prostu jednolitego znaczenia stowarzyszenia niekomercyjnego, tak aby w przyszłości to przekształcenie w europejskie stowarzyszenie transgraniczne przebiegało w sposób spójny we wszystkich państwach członkowskich. Mamy także jedno zastrzeżenie co do sformułowania „szczególnie poważne przestępstwo”. Chodzi o to, że skazanie za takie przestępstwo stanowi negatywną przesłankę członkostwa w organie wykonawczym europejskiego stowarzyszenia transgranicznego. Trzeba to będzie doprecyzować, ponieważ każdy kraj członkowski ma inne przepisy karne. Trzeba będzie się zgodzić, co to znaczy „szczególnie poważne przestępstwo”. Dziękuję bardzo.</u>
          <u xml:id="u-1.42" who="#SebastianKaleta">Dodatkowo pragnę wskazać, że ten instrument, poza uznawalnością de facto w pełni rejestracji w innym państwie członkowskim takiej organizacji pozarządowej, pozwala na korzystanie w pełni z przywilejów, które organizacje pozarządowe w Polsce posiadają. A przypominam, że organizacje pozarządowe jednak podlegały również nadzorowi co do realizacji swoich celów, nadzorowi księgowemu. Czy chcemy na przykład, żeby w Polsce w procedurach grantowych, konkursowych, jakichkolwiek celach publicznych – bo przecież organizacje pożytki publicznego mogą uzyskiwać dofinansowania na różne projekty – żeby w tych projektach w pełni uczestniczyły organizacje, które swoją siedzibę mają w innym państwie i żeby one realizowały w Polsce zadania celu publicznego? Bo ten projekt zakłada, że na równych prawach do realizacji celów publicznych będą mogły przystępować stowarzyszenia zarejestrowane poza granicami naszego kraju.</u>
          <u xml:id="u-1.43" who="#SebastianKaleta">Myślę, że to jest instrument korzystny dla państw, które mają dobrze rozbudowaną siatkę organizacji pozarządowych, które wpływają na debatę publiczną w innych państwach. Niestety z ubolewaniem mogę stwierdzić, że Polska do tego grona w UE jeszcze nie należy. Dlatego też zgadzanie się na ten instrument w sytuacji, w której to my jesteśmy poddawani oddziaływaniom organizacji tworzonych w innych państwach, byłoby po prostu błędem. Z tego powodu rekomenduje Wysokiej Komisji, żeby wyraziła negatywne stanowisko wobec propozycji rządowej. Wbrew pozorom to jest instrument, który przyszłościowo będzie miał dalekosiężne skutki i z tego powodu chciałbym, żebyśmy je rozumieli. Niezależnie od naszych poglądów politycznych jednak istotą tego rozwiązania jest to, żeby umożliwić państwom silniejszym, bardziej zasobnym, lepiej zorganizowanym, nawet jeśli chodzi o budowanie soft power, jeszcze mocniejszej możliwości infiltracji w odziaływanie w poszczególnych państwach, które tego mocnego oddziaływania nie mają. Dzisiaj Polska powinna raczej unikać możliwości realizowania takich instrumentów na swoim terytorium. Dziękuję.</u>
          <u xml:id="u-1.44" who="#MichałKobosko">Informuję, że na tym porządek dzienny został wyczerpany. Przypomnę, że jutro widzimy się dwukrotnie – o godzinie 11.00 i 13.00. O godzinie 11.00 mamy posiedzenie wspólne z Komisją Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Spotkamy się z panem komisarzem Januszem Wojciechowskim. A drugie posiedzenie jutro o godzinie 13.00. Protokół dzisiejszego posiedzenia będzie wyłożony do przejrzenia w sekretariacie Komisji w Kancelarii Sejmu. Zamykam posiedzenie Komisji. Dziękuję bardzo.</u>
        </div>
      </body>
    </text>
  </TEI>
</teiCorpus>